Devlet-i ʿaliyye-i ebediyyü'l-istimrâr mahzâ latîfe-i gaybiyye-i İlâhiyye ile nümâyâfte-i iştihâr olup, mebâdî-yi zuhûrlarından berü cihâd u gazâya râgıb ve niçe melâhim [V 162a] ü megāzîye iktihâm ile ekser-i ahyânda kefere devletlerine gālib olup, devlet-i rûz-efzûnları yevmen-fe-yevmen kesb-i ittisâʿ u bestat ve karnen-baʿde-karnin iʿlâ'-i kelimetullâha sarf-ı nîrû-yı vüsʿ ü tâkat ile sît-i ʿâlem-gîrleri vâsıl-ı ser-menzil-i gāyet olup, gazavât-ı bahriyyede olan fezâyil-i muzâʿafeye neyl ü vusûl [Ü4 309a] ile cihâdın iki mertebesini cemʿ ve bu sebeble berren ve bahran usûl-i şecere-i melʿûne-i müşrikîni berkende vü kamʿ etmek devâʿîsi kulûb-ı sâfiyyelerinde cevelân ve feth-i Kostantîniyye'den sonra cemʿ-i sefâyin ü merâkib ve tertîb-i cüyûş u ketâ'ib ile kirâren ve mirâren cümûʿ-ı küffârı perîşân ve sefînelerini âteş-i kahr u nekâl ile sûzân eyledikleri, yâd-dâşt-ı tevârîh-i şinâsân-ı zemân olup, cülûs-ı meymenet-me'nûs-ı hazret-i Tâc-dârî'ye gelinceye dek donanma, gāyet-i sınâʿiyyesini bulamayup, edevât-ı lâzime nakd ü pîşîn ile vakt ü zemânında istihsâl olunamadığından, her şey' girân-behâ ile iştirâ ve te'ahhur-ı kıyem sebebi ile mesârif-i zarûriyye-i donanma muzâʿaf u dü-bâlâ olduğundan gayri, zevâyid ü ʿavâyid-i nâ-becâ ile
idârede zahmet ve zâbitân ve levendânın ʻalâyif ü mukannenâtlarını edâda küllî meşkat hâsıl olup, bu fesâdâtın defʻiyle tekmîl-i noksân ve tahrîr-i şücʻân ve ihzâr-ı âlât ve tetmîm-i mühimmât husûslarına himmet-i kûh-endâz-ı Cihân-dârîleri teʻalluk edüp, birkaç sene zarfında ʻavn ü ʻinâyet-i Bârî ile Tersâne-i ʻâmire fevka'l-hadd muntazam u maʻmûr [V 162b] ve merâkib ü sefâyinin her cinsini mütekessir ü mevfûr olup, düvel-i şedîdü'ş-şekîmeye mukābil ve sademât-ı müşrikîne hâciz ü hâyil bir donanma tedârüküyle, Devlet-i ebed-kıyâm vâreste-i gezend-i aʻdây-ı li'âm olup, ancak bahra mücâvir olan baʻzı düvel, tersâneleri umûruna teferruʻ eden esbâbı bi-kemâlihâ tanzîm ve askerîsini tahsîs ile cihet-i harb-ı bahrı taʻlîm ve bu ihtimâm u tekayyüd sebebleriyle [Ü4 309b] donanmaları mazbût ve zâbitân ve neferâtı müstakill ve gayr-i mahlût olup, hîn-i iktizâda fî-esraʻi'z-zemân sefînelerini donatmak ve me'mûr oldukları mahalle gitmek istiʻdâdını tahsîl ve taleb-i nefiʻ ü cedvâ ile memâlik-i kāsıyyeye seyr ü sefer eyleyerek, hayli memâlik ve sevâhili mülk-i kadîmlerine tavsîl ve kavm-i mesfûrun ehl-i İslâm ile cibillî ʻadâvetleri ve memâlik-i İslâmiyye'ye sû'-i niyyetleri olduğuna binâ'en, umûr-ı deryâda nev-be-nev ihtirâʻ-ı sanâyiʻ u fünûn ve ihdâs-ı mekâyid-i gûnâ-gûn edüp, ber-minvâl-i meşrûh gürûh-ı müşrikînin bu ʻasırda nizâm verdikleri umûr-ı bahriyyelerine mukābele ve bi'l-müvâzene tertîb-i esbâb-ı mücâdele Devlet-i ʻaliyye'ye farz-ı ʻayn mesâbesinde olup, şöyle ki, müsâmaha vü ihmâl ile vâcibât-ı tekābülde izhâr-ı tüvânî vâhîmü'l-ʻâkıbe olduğu, Şehriyâr-ı dîndâr dâme fî ʻavni's-Settâr hazretlerinin mevrid-i ilhâmât-ı Rabbâniyye olan zamîr-i Hûrşîd-i izâ'etlerine münkeşif ve bu hâtıra-i Mülûkâne erkân-ı Saltanat'a ilkā olundukda, cümlesi "Sadaka'l-emîr" [V 163a] kavliyle muʻterif olmuşlar idi. Binâ'en-ʻalâ-zâlik bu mâdde-i lâzimü'l-iʻtinâ erbâb-ı şûrâ ile mecâlis-i ʻadîdede müzâkere ve herkes pergâr-ı fikrini idâre ile lâyihalar ʻarz u takdîm ve bu emr-i ehemmin sâdırât u vâridât-ı keyfiyyeti ifâde vü tefhîm olunup, bilâhare Tersâne Emâneti ref ve müstakıllen bir Defterdâr nasb olunup, tedârük olunacak emvâl ihtizânı içün Kapu-arası'nda bir hazîne mahalli tahsîs ve müceddeden kānûn-nâme sebt ü tansîs olunup, muktezâsı [Ü4
[310a] üzere hareket ve tevkīr-ı neferât ve tahkîm-i âlât ile sefâyin-i donanma hadd-i iʿtidâle iblâğ olunmak kazâyâsı temhîd ve sûret-i mezkûre müstahsen-i Şehriyâr-ı bâhirü't-te'yîd olup, bundan akdem Françe'ye sefâretle me'mûr ve o tarafda umûr-ı donanmaya kesb-i ıttılâʿ u kusûr eden sâbıkā Muhâsebe-i Evvel es-Seyyid ʿAli Efendi'de bu hıdmete liyâkat ü istihkāk melhûz olduğuna binâ'en, Zahîre Nâzırı'na takdîmen Şıkk-ı Sâlis iʿtibâriyle iksây-ı hilʿat ve bu sebeb-i kavî ile nâyil-i ʿizz ü rifʿat olup, fürûʿât-ı me'mûriyyeti der-dest-i nizâm olan kānûn-nâme-i hümâyûn, inşâ'allâhü Teʿâlâ tetmîm olundukda, mecelle-i vekāyiʿa kayd olunacağı tasmîm olundu.
Nasb-ı Defterdâr be-Tersâne-i ʿâmire
Attribution
- Citation:
- "Nasb-ı Defterdâr be-Tersâne-i ʿâmire", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_956.html
Item Details
- Title:
- Nasb-ı Defterdâr be-Tersâne-i ʿâmire
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1219
- Source:
- Hüseyin Sarıkaya
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota