ʿAdl, bir fiʿl-i cemîl ve bir tavr-ı celîl olduğuna “İnnellâhe ye’mürüküm bi'l-ʿadl” âyetinde olan fazîlet, tekaddüm-i delîl-i katʿî olup, “Küllüküm râʿin ve küllüküm mesʾûlün ʿan-raʿiyyetihî" mefhûmu dahi ʿadl-i sırf maʿnasını mutazammın olduğu zâhirdir. Hulefây-ı Râşidîn ve e'imme-i mühtedînden sonra icrây-ı ʿadl kemâ-hüve hakkuhû mümkin olmadıysa dahi, “Mâ-lâ yüdrakü küllühû lâ yütrakü küllühû” meʾâli üzere bu ferîzayı bi'l-külliyye terk u mugādere, ihtilâl-i mülk ve müstelzim-i [V_157a] hülk olduğu mücerrebât-ı umûrdandır. Çin memâlikinde mütevattın olan eşhâs, milel-i muhtelifeden mürekkeb edyân-ı bâtıla ashâbından iken, sinîn-i mütetâvileden berü vazʿ etdikleri kānûnlarına mütâbeʿat ve ʿadl ü dâda ʿalâ-vechi'l-kemâl rağbetlerinden nâşî, üç bin seneden berü devletleri istikrâr bulup, ʿavârız-ı mülkiyyeden ʿibâret olan evbâş ve kuttâʿ-ı tarîk memleketlerinde nâ-bûd ve reʿyâları ehne'-i ʿayş ile dâyimâ tesmîn-i vücûd ve ihtirân-ı nukūd edegeldikleri [Ü4 303b] târîhlerde meşhûddur. Rumeli Vâlisi ednâ ʿadl ile seyr ü hareket eylediğinden, Rumeli'nin ihtilâli mündefiʿ olmağa tekarrüb edüp, bu sûretde kemâl-i ʿadlin fazîlet ü meziyyeti ne derecelere müntehî olacağı serîre-şinâsân-ı rûzgâra ednâ mülâhaza ile maʿlûm olan kazâyâdandır. Biz yine sadede gelelim. Müşârun ileyhin baʿzı mülâhazâta mebnî İskenderiyye taraflarına lüzûm-ı ʿazîmeti, tarafından tahrîr ve fi'l-asl hatt u tirhâlinde tahyîr olunduğuna binâʾen, iktizâ eden mahallere münâsib bâşbûğlar ile asker taʿyîn edüp, sedd-i etrâf u enhâ eyledikden sonra İskenderiyye'ye ʿazîmet etdiğini inhâ eyledi.
Teznîb
Attribution
- Citation:
- "Teznîb", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_948.html
Item Details
- Title:
- Teznîb
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1219
- Source:
- Hüseyin Sarıkaya
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota