Her karn ü ʿasrda ehl-i tegallüb ü şürûr, hakkāniyyet-i mechûle ile ser-zede-i ʿâlem-i zuhûr olup, derece-i kuvvetlerine nazaran, müstevlî oldukları kutrda istibdâd-ı re'y ü taʿyîn peydâ ve bi'l-külliyye o kutrun umûrunu istîlâ edüp, giderek hevâcis-i nefsâniyye ile umûr-ı ʿizâma iktihâm ve refte refte zamîrlerinde mestûr olan merâmlarını izhâr ile kesb-i dârât u ihtişâm [V 128a] etmek dâʿiyyesine düşdükleri, mücerreb-i erbâb-ı nakz u ibrâm olup, ancak nevʿ-i insân, şerefiyyet-i neseb ü hasebe nigerân olup, o makūle eclâf-ı [Ü4 269b] nâsın tevellâ-yı umûr ile tegallübünü nakş-ber-âb bilüp, az vakit içinde zuhûr-ı şikāk u ihtilâl ile devletleri bergeşte ve kendüleri seyf-i muʿâhazât-ı İlâhiyye ile müsta'sıl u küşte olacaklarını ʿıyânen müşâhede eylediklerinden, hulûl-i vakt-i mukaddere dek mühr-zen-i leb-i sükût olageldikleri, vâsıl-ı derece-i tehakkuk u sübûtdur. Binâ-berîn Françe'de hudûs eden fiten ü şûrişin bidâyet ü nihâyeti Bonaparta'nın zuhûruna sebeb olup, bir seneye gelinceye dek idâre-i umûr-ı devletleri bir tavırda karâr-gîr olmayup, etvâr-ı ʿadîdeeye intikāl ve bu etvâr ile gûyâ zabt-ı memleket ve himâye-i raʿiyyet mümkin olmayup, İmperatorluk ʿunvânına tevakkuf etdiğini Françe halkı kuvve-i fikriyye ile istidlâl edüp, Bonaparta'yı İmperatorluk mesnedine ikʿâd ile emr ü nehyine imtisâl eylediklerini ve mesfûrun bu rütbe hâdisesini Devlet-i ʿaliyye tasdîk ile kesb etdiği derece-i mevhûmeyi tahkīk etmek vâdîsinde Âsitâne'de mukīm Françe Elçisi min-gayr-i resm Reʾîs Efendi ile mülâkātında bu tafsîlâtı beyân ü ifâde ve tasdîkı şâmil müşârun ileyhden takrîr istidʿâsını tekrîr ü iʿâde eyledi. İmperatorluk ʿunvânı Nemçe hükümdârlarına mevzûʿ elkāb-ı mütemekkineden olup, karîbü'l-ʿahdde bu imtiyâzı tegallüben Rûsiyyelü dahi ihtilâs etmişidi. Bu vazʿ-ı hâdis muvâfakat-ı tâyifeteyn ile hâsıl olacak iken, Devlet-i [V 128b] ʿaliyye'nin bâdî-yi emrde tasdîkı münâsib olmadığından gayri, umûr-ı milliyyeye dâ'yir bir keyfiyyet olup, Avrupa ehâlîsinde muvâfakat teʿayyün [Ü4 270a] eylediği hâlde, Devlet-i ʿaliyye mümâşâtdan iʿrâz etmeyeceği beyân ve be-în-cümle: “Devlet-i ʿaliyye'nin Françelü ile safvet-i kadîmesi olup, bu sebeble râhat u huzûrları husûlünden gāyet münbasıt u mahzûzdur” denildikde, Devlet-i ʿaliyye ʿan-asl Françe Hükümdârı'na “Pâdişâh” lafzını ıtlâk etmişiken, “İmperator” lafzı dahi, “Padişâh” maʿnâsına masrûf olup, bu bâbda agyârın tasdîkına hâcet mess etmediğini âverde-i zebân etdiğinde: ““Pâdişâh' lafzına İmperatorluk' maʿnâsı verilmek, lafz-ı şâ'yiʿinin maʿnâsını tagyîr kabîlinden olup, lafzeyn maʿnâları miyânında olan buʿd u mübâyenet zâhir ve Devlet-i ʿaliyye 'Pâdişâh' lafzını tesvîgde hâzırdır" deyü cevâb-ı mülzim ile iskât ʿakabinde: “Bu husûsa devletim tarafından meʾmûriyyetim olup, beher hâl bir cevâb ahzına mecbûrum" deyü sûret-i ısrârda tecellüd izhâr eyledikde, Re'îs Efendi tarafından tekrâr bu keyfiyyeti mutazammın iʿtimâd-nâme alınmak husûsunda mülzimâne terdîdât ve delâyil ü berâhîn ile sâbit-i tahkīkāt îrâd olunup, bilâhare Bonaparta'nın bu imtiyâzı kesbinden Françelü'nün râhat u âsâyişi mefhûm u melhûz olduğundan, Devlet-i ʿaliyye mahzûz olup, lafz-ı mezkûr ıtlâkında beyne'd-düvel muvâfakat bulunduğu hâlde, Devlet-i ʿaliyye mümâşât eder maʿnây-ı [V 129a] mevhûmeleri idrâciyle bir kıtʿa takrîr iʿtâ ve ferdâsı nısfu'l-leylde tercemânları Reʾîsülküttâb Efendi'ye gelüp, baʿzı egālît ile lafz-ı mezkûrun tasrîhine bezl-i cehd etdiyse dahi, kelâm-ı evvel mükerreren ifâde [Ü4 270b] ve mülzimen iʿâde olunup, takrîr-i mezkûr elçi tarafından Paris'e tesyâr ve bundan sonra düvel-i Nasârâ tarafından zuhûr eden muʿâmelâta medd-i târ-ı intizâr olundu.