İran halkının hânedân-ı Nübüvvet'e şevk u garâmları derece-i ifrâta resîde olduğundan, Vehhabîler'in geçen sene Meşhed-i İmâm Hüseyin'e etdikleri hakāret ü izdirâ, kavm-i mezkûru âh u enîne mübtelâ ve imkân müsâʿid olsa, Necid tarafına sagîr u kebîr ve bernâ vü pîri hâfiyen ve hâsiren hücûm ü iktihâm ve ahz-ı sâr ile tahrîb-i diyârlarına ikdâm eyleyecekleri bedîhiyyât-ı umûrdan olup, binâ-berîn ʿAcemiyyü'l-asl bir ferzend-i ercümend, tahsîl-i nâm u şöhret ve izhâr-ı kemâl-i mahabbet kasdıyla nefsini fedâ ve İbn-i Su'ûd'un kârını itmâm niyyeti ile zikr-i âtî bir emr-i hatîre ictirâ edüp, ârâm-gâhı olan mahalden katʿ-ı peyvend-i ikāmet ve tayy-i tûmâr-ı menâzil ile Bağdâd-ı Bihişt-âbâd'a vazʿ-ı pây-i celâdet edüp, Vâlîsi Vezîr ʿAli Paşa ile iltikā ve kasd ü niyyetini ifâde vü inhâ ve ancak bir re's hecîn ve bir mikdâr zâd ü zevâde ile kendüye [Ü4 242b] iʿânet olunmasını istidʿâ eyledikde, merkūmun tavr-ı civân-merdânesi müşârun ileyhe gāyet hoş gelüp, ʿatâyây-ı külliyye ile niyyetini te'kîd ve şevkini ber-mezîd etmek irâdesinde olduysa dahi, merkūmun bu hareketi [V 109a] celb-i mâl kasdıyla olmayup, mahabbet-i Âl-i ʿAbâ'dan nâşî bir hâlet olduğundan, o makūle hutâm-ı dünyâdan dâmen-keş-i rağbet ve Dirʿiyye cânibine zâmile-bend-i ʿazîmet olmuşidi. Fedâyî-yi merkūm Hakk'a tevekkül ve katʿ-ı beyâbân ederek Dirʿiyye'ye tevassul ve kâr-güzârân-ı Vehhabiyân'dan baʿzısına: “Suʿûd'a kağıdlarım vardır” deyü tekavvül edüp: "Su'ûd ile mülâkāt mümkin değildir" cevabını aldıkda, merkūmdan katʿ-ı rişte-i ümmîd ve kaydına düşüp, Delîl-başı'sını va'd ü vaʿîd ile ihâfe vü terhîb ve dâiresine takrîb eylediğinden sonra, Kethudâ'sını beş-on bin asker ile taʿyîn ve Ekrâd paşalarından Muş Mutasarrıfı Murâd Paşa ve Mahmûd Paşa'ya ve sâyire dahi irâde-i Devlet-i ebed-karîn'i tebyîn eylemişidi. Nâ-gâh ʿOsmân Paşa ve Memi-oğlu iki tarafdan Erzurum'a duhûl kasdıyla hücûm eylediklerini Tayyâr Paşa askeri ve sâyir me'mûrlar müşâhede etmeleriyle, her tarafdan mukābele ve Erzurum şehbâzları dahi şehirden çıkup, âgāz-ı müşâcere vü mukātele eyleyüp, ıstıkâk-ı sinân-ı âteş-nâk ve velvele-i tüfeng-i sehm-nâk aʿdâya sebeb-i ʿutlet-i hiss ü idrâk olup, mânend-i bîd lerzân ve her biri bir tarafa gürîzân olmağla, binden ziyâde ru'ûs-ı eşkıyâ zîver-i bâlây-ı rimâh-ı huttâr ve bâkīleri mecrûh ve zahm-dâr-ı seyf-i âteş-bâr olduklarından gayri, maksûdun bizzât olan ʿOsmân Paşa, Murâd Paşa tarafından hayyen ahz olunup, el-yevm mahbûs u mehân olduğu Tayyâr Paşa'ya beyân olunup, hükm-i Pâdişâhî'yi icrâ, ya'nî bedeninden serini cüdâ etmek üzere müşârun ileyh tarafından Murâd Paşa'ya haber irsâl ve karîben ser-i maktûʿu Âsitâne-i saʿâdet'e îsâl olunacağını Tayyâr Paşa tahrîr ve bu dâhiye-i ʿuzmânın indifâʿı haberiyle aʿlâ vü ednâyı tebşîr etmişidi. Vezîr-i müşârun ileyh ile Mîr-i mîrân-ı mûmâ ileyh miyânında münakaşa-i bî-esâs tehaddüsü hasebiyle, tarafeynden sûret-i keşmekeş rû-nümâ ve te'hîr-i maslahat iktizâ etdiği Sadr-ı vakūr ihsâs etmekle, fi'l-hâl Murâd Paşa tarafına tahrîrât-ı ekîde irsâl ve magzûb-i Pâdişâhî [V 108b] olan ʿOsmân Paşa'nın kârını tetmîm ve ser-i maktûʿunu Tayyâr Paşa'ya îsâl eylemesi bâbında istiʿcâl edüp, me'âl-i tahrîrât-ı ʿâlî Paşa-yı mûmâ ileyhin maʿlûmu oldukda, fi'l-hâl hükm-i devleti infâz u icrâ ve müşârun ileyhin serini bedeninden ihla edüp, ser-i maktûʿunu Vezîr Tayyâr Paşa tarafına tesyîr ve müşârun ileyh tarafından işbu şehr-i Ramazân gāyetinde [13 Ocak 1804 Cuma] vürûd ile vazʿ-ı siyâset-gâh-ı zaleme vü şerîr kılındı. V
peyvend-i matlabını vesîle-i uhrâya takyîd edüp, bilâhare vakt-i ʿasrda ʿAbdülʿazîz bin Suʿûd ile edây-ı salâta kıyâm ve secdeye varıldığı gibi aʿnâk-ı ricâlden tevessüb ederek, merkūm ʿAbdülʿazîz'i deşne-i zehr-âlûd ile katl ü iʿdâm ve birâderi ʿAbdullah'ı dahi bir zahm-ı mühlik ile âvâre-i hareket ve pâ-füşürde-i dest-i eziyyet edüp, nemâzda bulunanlardan ʿUneyze Şeyhı ve sâyir mübtediʿler sell-i seyf-i sâr ve ol ferzend-i yegâneyi darabât-ı pey-der-pey ile reh-rev-i dâru'l-karâr eylediler. Şeyh-ı merkūm bu cemʿiyyetde bulunmasa, zikr olunan fedâyî tahlîs-i nefs etmek mümkin olduğunu, Müntefık Şeyhı mektûbunda tahrîr ve “Küveyt” nâm mahalden ʿArabiyyü'l-ʿibâre vürûd eden kağıdda bu kazıyye minvâl-i meşrûh üzere tastîr olunmuş. ʿArabî mekâtîbe nazaran Bağdâd Vâlîsi'nin tahrîrâtında mugāyeret fehm olunduğundan, ʿArabî mektûblardan keyfiyyet tahkīk ve işbu mecelleye [Ü4 243a] tenmîk olundu. Katl olunan ʿAbdülʿazîz'in birâderi ʿAbdullah dahi zahm-ı fedâyîden gāyet müte'essir olup, selâmeti mechûl ve ol dahi birâderine mevsûl olacağı menkūldür. Maktûl-i mezkûr, Suʿûd'un erşed-i evlâdı ve vukūʿ bulan fesâdın ekserine bâdî olup, iʿmâl-i asâkir ve celb-i ʿaşâyir ve ihdâs-ı [V 109b] münker ve îcâd-ı mekr ü şerde yed-i tûlâ gösterüp, hayâtda kalsa, fikr ü tedbîriyle niçe mekârih-i umûr hudûsu muhayyel ve memâtı ʿâleme hayırlı bir maslahat idüği berâhîn-i ʿakliyye ile müdelleldir. Beytüllâhi'l-harâm'a etdiği ihânet ve ʿale'l-husûs Tâyif halkına izhâr etdiği cevr ü felâket, ʿâkıbet-i eşedd-i ʿukūbet ile katlini îcâb ve birâderini dahi bir zahm-ı hevlnâk ile üftâde-i çâh-ı ıztırâb eyledi. Suʿûd'un sâyir evlâdında fetk u ratk-ı umûr ve nasb-ı şebeke-i fesâd u şürûr me'mûl olmayup, inşâʼallah kuvve-i istidrâcları münkesir ve fîmâ-baʿd izhâr-ı tecellüd ile ne mahalle teveccüh ederler ise, hâyib ü hâsir olacağları emr-i zâhirdir. Bu hılâlde Bağdâd Vâlîsi, Necid taraflarına talâyiʿ ihrâc edüp, Necidîler'in baʿzısına tesâdüf etmeleriyle, asker-i Bağdâdiyân gālib ve Necidîler'in ekserîsi müsta'sıl olup, ecel-i nâ-resîdeleri Dirʿiyye tarafına hârib oldukları ve Tâyif muhâfazasına Vehhâbîler'in vazʿ etdikleri asker, Şerîf-i Mekke'nin gümâştegânı yedinde bir müddet mahsûr ve baʿdehû ekserî müdemmer ü makhûr olup, iʿânete me'mûr olan ʿaşâyirin dahi imdâda ʿadem-i mücâseret ile hâyiben ʿavdetleri havâdisi ve Tâyif'in kemâ-kân Şerîf-i Mekke tarafından zabt olunduğu ahbârı, Vehhâbîler'in mukaddime-i idbârları olduğu emr-i müteyakkındır.
Küşten-i İbn-i Su‘ûd ve zahm-hûrden-i birâdereş
Attribution
- Citation:
- "Küşten-i İbn-i Su‘ûd ve zahm-hûrden-i birâdereş", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_873.html
Item Details
- Title:
- Küşten-i İbn-i Su‘ûd ve zahm-hûrden-i birâdereş
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1218
- Source:
- Hüseyin Sarıkaya
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota