Baʿzı havâdis

Hicâz cânibinde zahîre vü zâd gayr-i mevcûd ve tarîk-ı Mısr-ı Kāhire mesdûd olduğuna binâʾen, Basra cânibinden baʿzı mühimmât ve zehâyirin bahran îsâlinde sühûlet derkâr olduğunu Vezîr Cezzâr Paşa tezkîr ve Bağdâd Vâlîsi'ne zehâyirin îsâli bâbında mü'ekked emr-i ʿâlî ısdâr u tahrîr olunduğundan başka, İbn-i Suʿûd'un Cidde'den hâyiben ʿavdeti telâş u ıztırâbını mûcib [Ü4 220a – V 91a] olup, mukaddemâ me'mûr olduğu vech üzere Dirʿiyye üzerine hareket ve Hâricîler'i izʿâca gayret eylemesi Bağdâd Vâlîsi'ne îmâ ve bu bâbda taraf-ı Sadâret-penâhî'den müşârun ileyhe mufassal kā'ime tahrîr ü isrâ olundu. Sâbıkā Şâm Vâlîsi ʿAbdullah Paşa, Devlet-i ʿaliyye tarafından müsteşʿir ve sû'-i fiʿli kābil-i ʿafv olmadığı ʿindinde zâhir ise de, Adana Eyâleti tevcîhiyle igfâl ve imtisâl-i emr etmediği hâlde tûğ ve sancağı refʿ ve Kıbrıs'a iclâ ve bu sûretin îkāʿı mümkin olmadığı hâlde sühûletle izâlesine saʿy-i bî-hemâl kılınmak üzere Cezzâr Paşa'ya ve Haleb Vâlîsi'ne hitâben ısdâr-ı misâl kılındı. ʿAbdullah Paşa hâle vâkıf ve sunûf-ı belâ hakkında müterâdif olacağını cezm ile Dürzî dağlarından asker getürdüp, Trablus'u muhâsara eylediğini ehâlî Cezzâr Paşa'ya ihbâr ve fi'l-hâl tarafından bir mikdâr asker gönderüp, belde-i mezkûreden zulm ü tesallutunu defʿ edüp, Hamâ tarafına ilgār ve Devlet-i ʿaliyye'den dâd-hâh olarak istiʿfây-ı cürm ü günâh eylediğini müşârun ileyh işʿâr eyledi. Cezzâr Paşa'ya Şâm Eyâleti'nin tevcîhi, hılâfında olan Müftî Murâd-zâde ile Defterdar Hasan Ağa'ya girân gelerek, fitne ihdâs edecekleri müşârun ileyhin mahsûsâtından olmağla, bu kazıyyeyi hufyeten Mütesellimi'ne ifhâm ve ikisini dahi dâ'ire-i hestîden iʿdâm eyledi. Vehhabîler Maskat İmâmı'nın kalem-rev-i hükümetinde vâkiʿ ehâlîyi ifsâd ve câ-be-câ muhârebe ile âteş-i ʿadâveti îkād ederler idi. Zîrde mastûr olduğu vech üzere Cidde'de vâkiʿ olan mağlûbiyyetlerini setr ile tekrâr sevb-i melʿanete tereddî ve İmâm-ı müşârun ileyhin memleketine itâle-i dest-i teʿaddî eyledikleri zâhir olduğuna binâʾen, müşârun ileyh tedârükât-ı kaviyyeye âheng ve sarf-ı hazâ'in ile berren ve bahran müte'ehhib-i [Ü4 220b – V 91b] perhâş u ceng olduğu derece-i yakīne mevsûl ve bu esnâda miyânelerinde muhârebeleri vukūʿu menküldür. Maskat, ʿUmmân tarîkınde bahr sâhilinde beyne'l-cebeleyn vâkiʿ olup, bilâd-ı Hind'e gidenler bu mahalle uğrayup, âbârından istifâ ve mâʾ-i ʿazbinden kesb-i safâ ederler. Şimâle doğru bilâd-ı Şahr ve Hadramevt hudûdu Maskat'a doksan fersah olup, İmâmı, Yemen İmâmı gibi Zeydiyye'dendir. Defterdâr Efendi ve Baş-muhasebe ve baʿzı aklâmın Odacısı olan Bektâş nâm bir şahıs bu esnâda vefât edüp, zuhûr eden dört yüz kîse nakdi cânib-i mîrîden zabt olundu. Merkūm her çend cizye ve iltizâmât umûruyla zâhirde meşgül olup, ticareti bu rütbe mebâliğ cemʿine mütehammil değil ise dahi, yâr yıkındısına râst gelüp, babasından müntakıl olan nukūdu istirbâh ve ber-vech-i selem iʿmâl ile iddihâr-ı mâl eylediği ihtimâlât-ı ʿakliyyedendir.
Attribution
Citation:
"Baʿzı havâdis", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_844.html
Item Details
Title:
Baʿzı havâdis
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1218
Source:
Hüseyin Sarıkaya
Format:
text/plain
Language:
ota