Me'mûriyyet ve ‘avdet-i Neş'et Efendi ve iskân-ı dağluyân ve ibkāy-ı Vezâret-i Halîl Paşa

Rumeli Vâlîsi Tepedelenli Vezîr ʿAli Paşa istîsâl-i eşkıyâ ve tenkîl-i erbâb-ı zulm ü hevâ meʾmûriyyetiyle Yanya'dan hareket ü kıyâm ve Manastır'a ve andan Sofya'ya tahrîk-i hıtâm-ı iʿtizâm etmişidi. Müşârun ileyhin ʿazm-i ʿanîf ve asker-i kesîf ile teveccühünü dağlular istinbâ ve istîmândan gayri çâre ve dâmen-i ʿafva teşebbüsden başka bir hareket-i muhtâre bulamadıklarından, Sofya'ya karîb mahalde müşârun ileyh tarafına varup, cümlesi dâmen-gîr-i ilticâ ve fîmâ-baʿd hatîʾât-ı sabıkalarından tevbe vü inâbet ile hânelerinde ikāmet etmek niyyet-i câzimesinde olarak re'y ü emân istidʿâ ve bu mukābelede tevsîk-ı îmân ve iʿtây-ı erhân edeceklerini dahi îmâ etmişler idi. Baʿde-ezîn sâlik oldukları tarîk-ı nâ-hencârdan [V 35b] samîmî ʿudûl ve taʿyîn olunacak emâkinde edebleriyle [Ü4 164b] ikāmet ve meʾlûf oldukları zulm ü iʿtisâfdan nükûl etmeleri şartıyla istîmânları kabûl ve Filibe'ye nüzûllerinde bu ahbâr Tokadcıklı Süleymân-oğlu'nun gûş-güzârı olup, merkūmların iskân olunacaklarını istimâʿ ve Hasköy zîr-i idâresinde olduğundan, hakkında gayz-ı devlet ihtimâl-i baʿîdiyle zâhib-i semt-i mehâfet ü irtiyâ ve etrâfda olan askerine berîd-i istinfâr isrâʿıyla müteheyyi'-i cedel ü nizâ ve bu zann-ı gayr-i müteyakkın ile meʿâbir ü mesâlike âdemler taʿyîn ve her tarafı tahkîm ü tahsîn ile encâm-bîn olduğu sâmia-i devlete resân ve mâdde teverrüm etmeden iki tarafa irâde-i devleti beyân içün bir şahs-ı meʾâl-şinâsın taʿyîni müstasveb-i hûş-mendân-ı zemân olduğuna binâʾen, Dîvân Kalemi küttâbından ve silsile-i hâcegâna ittisâl peydâ edenlerden Mehmed Neş'et Efendi tahrîrât ve vesâyâ ile o taraflara baʿs ü isrâ olunmuşidi. Mûmâ ileyh iki tarafa dahi irâde-i Devlet-i ʿaliyye'yi ihbâr ve bu cemʿiyyetin ʿillet-i gāʾiyyesi dağluları iskân ile irâha-i zîr-i destân ve izâha-i zulm ü husrân olduğunu işʿâr edüp, âteş-i ʿalev-gîr-i fitneyi ihmâd ve cânibeyni yek-sâk-ı vifâk u ittihâd eyleyerek, Kara Feyzî ve mukaddemâ vukūʿ bulan muhârebelerin birinde zahm-ı cân-gâh ile hâli tebâh olan Cengci-oğlu'nu Hasköy'e ve Kara Mustafa'yı maskat-ı re'si olan Filibe Kazâsı'na ikʿâd eylediklerinden gayri, ʿan-asl Devlet-i ʿaliyye'ye incizâbı meczûm ve cemʿiyyet-i eşkıyâya iltihâkının sebebi maʿlûm olan Fere Aʿyânı ʿAli Monla'ya dahi Rumeli ve Anadolu'da [Ü4 165a – V 36a] baʿzı Voyvodalık ve Mütesellimlik teklîf olundukda, mülâhazasına ʿadem-i muvâfakat ile Vezîr-i müşârun ileyhin dâiresinde ʿulûfe ile ikāmete rızâ-dâde olmağla, iltimâsına müsâʿade olunup, eşkıyây-ı mezbûre ʿan-asl Arnabudlar'a istinâd ile izhâr-ı ʿutüvv ü fesâd edegeldiklerinden, müşârun ileyh Arnabudlar'ı dâire-i cemʿiyyetlerinden tefrîk ve kendü tarafında olan ebnâ'-i cinslerine terfîk etdiğinden gayri, Anadolu ve Rumeli sükkânından olup, birer takrîb mezbûrlara iltihâk ile memleketleri tahrîb eden ecnâs-ı muhtelife dahi bi't-tedrîc memleketlerine tebʿîd ü tecnîb olunmak müzâkerâtı takîb ve bu husûs dahi cümle tarafından tasvîb olunup, zuʿm u iʿtikādlarında muʿteber ʿadd etdikleri birkaç kimseyi rehin sûretinde müşârun ileyh tarafına teslîm ve ʿahd u peymânı mutazammın sened iʿtâsıyla daʿvâlarını tahkîm eylediler. Filibe ve etrâfında vâkiʿ kazâlar Serʿasker Paşa dâiresine lâzım olacak taʿyînât sebebi ile mübtelây-ı kaht u galâ ve idârede ʿacz u iztırâbları hüveydâ olduğundan, rahmen li'l-ʿibâd Vezîr-i müşârun ileyh mansıbı tarafına sevk-ı matâyâ ve ecnâd edüp, Hazînedâr'ını bir mikdâr asker ile o tarafda ibkā ve tavsiye-i emr-i iskân ü îvâ eylediği ahbârı, taraf-ı müşârun ileyhden maʿrûz-ı Dergâh-ı vâlâ kılınup, hidmeti mebrûr olduğundan, teşrîfât-ı seniyye-i hazret-i Cihân-dârî ile manzûr ve bu husûs içün Hafız Mustafa Paşa-zâde meʾmûr oldu. Zâhir-i hâle nazaran dağlu dağdağası ber-taraf ve sinîn-i çendînden berü eşkıyâ tarafından envâʿ-ı zarar u ziyân ile mükellef ve olan fukarâ [V 36b] vü zuʿafâ [Ü4 165b] vâreste-i endûh u esef olup, o makūle nehb ü gāretle meʾlûf ve gûnâ-gûn şekāvetle maʿrûf olan kavmin nakş-ber-âb görülen bünyân-ı zaʿîfü'l-erkân-ı ʿahd ü peymânları pâydâr olacağı olmayacağı dâniş-i gaybdan mahcûb olanlara müstetir ve ancak dânây-ı bî-mâ-fî's-sudûr olan Hâlık-ı beşere zâhirdir.
Attribution
Citation:
"Me'mûriyyet ve ‘avdet-i Neş'et Efendi ve iskân-ı dağluyân ve ibkāy-ı Vezâret-i Halîl Paşa", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_770.html
Item Details
Title:
Me'mûriyyet ve ‘avdet-i Neş'et Efendi ve iskân-ı dağluyân ve ibkāy-ı Vezâret-i Halîl Paşa
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1217
Source:
Hüseyin Sarıkaya
Format:
text/plain
Language:
ota