Bâʿis-i tahrîr-i kitâb-ı sıhhat-nisâb oldur ki, şevketlü, kudretlü Pâdişâh-ı Âl-i ʿOsmân eyyedehullâhu Teʿâlâ ilâ-âhırı'z-zemân hazretleri ve Françe milleti tarafından Françe cumhûru Baş-konsolosu cenâbı, Devlet-i ʿaliyye-i ebediyyü'l-istimrâr ile Françe cumhûru beyninde müddet-i medîdeden berü derkâr olan revâbıt-ı asliyye-i dostî ve musâlahayı te'bîde izhâr-ı hâhiş ü niyyet eylediklerine binâ'en, taraf-ı vâzıhu'ş-şeref-i hazret-i Pâdişâhî'den Devlet-i ʿaliyye'lerinde hâlâ Dîvân-ı hümâyûn Âmedciliği ile Riyâset-i umûrun Müdîri olan es-Seyyid Mehmed Saʿîd [V 12b] Gālib Efendi ve Baş-konsolos-ı müşârun ileyh cânibinden hâlâ Françe cumhûrunda Umûr-ı Hâriciyye Vekîli Ministro Şadel Moris Talleyran Murahhas taʿyîn olunmak hasebiyle hâmil oldukları ruhsat-nâmelerini birbirleriyle baʿde'l-mübâdele zikri âtî mevâddı ʿakd eylemişlerdir: [Ü4 141b]
Evvelki mâdde: Devlet-i ʿaliyye ve Françe cumhûru beyninde dâ'imî sulh u salâh kâmilen cârî olup, baʿde-ezîn ʿadâvet ü husûmet külliyyen mündefiʿ ola.
İkinci mâdde: Devlet-i ʿaliyye ve Françe cumhûru beyninde kable's-sefer mütedâvil olup, tarafeynin her dürlü revâbıtını tasrîh u te'kîd eden ʿuhûd u şurût bu defʿa dahi bitemâmihâ tecdîd olundu. Binâ-berîn işbu tecdîd ve icrâ olunan ʿuhûd-ı kadîmede münderic şart-ı menâfiʿ muktezâsınca düvel-i sâ'ireye olan riʿâyet, Françelü hakkında dahi merʿî vü muʿteber tutulması musarrah u mezkûr olmakdan nâşî, fîmâ-baʿd Kara-deniz'e dahi Françe bayrağıyla Françe tüccâr gemilerinin bilâ-mümânaʿatın âmed-şüdü câ'iz ola. Şöyle ki, Devlet-i ʿaliyye zikr olunan Françe tüccâr sefâyininin bahr-i mezkûra girüp, çıkmalarını
tecvîz edüp, bahr-i mezkûra âmed-şüdlerini teshîl içün Kara-deniz'e âmed-şüd istihkākına nâ'il olan milel-i sâ'irenin tüccâr sefâyinine her vechile tatbîk olunalar. Ve Devlet-i 'aliyye ve Françe cumhûru memâlikinin tüccâr sefînelerinin âmed-şüd eyledikleri bahrdan izbândîdleri defʿ zımnında esbâb u tedâbîr-i lâzimeye beraberce teşebbüs edeler. Ve Kara-deniz'e dahi âmed-şüd eden Françelü tüccârını, Devlet-i ʿaliyye izbândîdlerden himâyeye teʿahhüd eyleye. Kaldı ki, şart-ı mezkûr mantûkunca taraf-ı Devlet-i ʿaliyye'den Françelü [V 13a] hakkında cârî olan menâfiʿ, Devlet-i 'aliyye'nin tebeʿa ve bayrakları hakkında dahi Françe cumhûrunun berr ü bahrlarında cârî ola.
Üçüncü mâdde
Sâlifü'z-zikr ʿuhûd-ı Françe'ye binâ'en, Françelü'nün kable's-sefer Devlet-i 'aliyye'nin memâlik-i sâ'iresinde nâ'il oldukları istihkāk [Ü4 142a] ve imtiyâzât u menâfiʿ, Kara-deniz sevâhiline mülâsık u karîb olan memâlik-i Devlet-i 'aliyye'de dahi cârî olup, gerek ticâretde ve gerek memâlik-i mezkûrede Konsolos veyâ umûr-ı ticâreti ru'yete me'mûr ikāmesi Françe ticâretine iktizâ eder ise, o makūle me'mûr hakkında icrâ oluna.
Dördüncü mâdde
Françe ve İngiltere devletleri beyninde târîh-i hicrînin bin iki yüz on altı senesi Zilkaʿde'sinin yirmi ikinci ve Françe Cumhûriyyeti târîhinin onuncu senesi Jerminal Ayı'nın dördüncü günü Amyen Şehri'nde münʿakıd muʿâhedede Devlet-i 'aliyye'ye müteʿallık münderic olan mevâdd-ı maʿlûmeyi Devlet-i ʿaliyye dahi kabûl eyleyüp, ol mevâdd temâmen işbu ʿahid-nâmede resmen tecdîd olunur.
Beşinci mâdde
Devlet-i ʿaliyye ve Françe cumhûru birbirinin temâmiyyet-i erâzîsine dahi tekeffül ederler.
Altıncı madde
Tarafeynden esnây-ı seferde süferây-ı cânibeyn ve ehâlî ve tevâbiʿ-i tarafeyne ʿâ'id emvâl olarak ahz u zabt olunmuş emvâl ü eşyânın aynen yâ semenen istirdâdı mâddesi, Âsitâne'de devleteyn tarafından hakk u ʿadl üzere ru'yet ü tanzîm oluna.
Yedinci mâdde: Resm-i gümrük mâddesine dâ'ir nizâmât-ı cedîdenin tarafeynin re'yiyle rabtına kadar bâʿis-i münâzaʿa olacak hâlâtı defʿ içün bu bâbda cânibeyn memâlikinden ʿuhûd-ı kadîmeye tatbîk-ı harekât edeler. Sekizinci mâdde: Tarafeyn memâlikinde devleteyn-i [V 13b] muʿâhedeteyne müteʿallık üserâ var ise, mecmûʿunun sebîlleri bilâ-bedel tahliye oluna. Dokuzuncu mâdde: Devlet-i ʿaliyye ve Françe cumhûru işbu ʿahid-nâme ile birbirinin memâlikinde ehabb olan devlet gibi olmağı murâd etmeleriyle, düvel-i sâ'ireye tecvîz olunan ve olunacak menâfiʿi [Ü4 142b] işbu ʿahid-nâmede mahsûsan şart olunmuş gibi birbirlerine tecvîz eyledikleri zâhir olur. Onuncu mâdde: İşbu ʿahid-nâmenin cânibeyn-i musâlihayndan iktizâ eden tasdîk-nâmeleri târîh-i temessükden seksan gün zarfında ve mümkin olur ise andan ekall müddetde Paris'de mübâdele oluna.
Hâtime:
İşbu on mâddeyi şâmil ʿahid-nâme temessükü muktezây-ı ruhsatımız üzere ʿakd ü imlâ ve kendü imzâ ve mührümüz ile hatm ü mümzâ kılınup, ber-muʿtâd mübâdele ve iʿtâ olundu. Ve târîh-i hicrînin bin iki yüz on yedi senesi Saferü'l-hayrının yirmi dördüncü ve Françe Cumhûriyyeti târîhinin onuncu senesi Messidor Ayı'nın altıncı günü Paris Şehri'nde terkîm kılındı.
Şurût-ı musâlaha
Attribution
- Citation:
- "Şurût-ı musâlaha", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_735.html
Item Details
- Title:
- Şurût-ı musâlaha
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1217
- Source:
- Hüseyin Sarıkaya
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota