Müşârun ileyhin 'an-asl dimâğında fesâd ve tabʿında gılzat u 'inâd olup, sû'-i hareketi sebebi ile Devlet-i 'aliyye'den emîn olmadığından, başına vâfir haşerât cemʿ ve 'ulûfeleri behânesiyle yedlerinde me'sûr [V 4a] ve taht-ı tesallutlarında zebûn u makhûr olduğunu kirâren ve mirâren tahrîr ve Anadolu'ya geçmek me'mûriyyeti Devlet-i ʿaliyye tarafından vâfir meblağ irsâline menût idüğini tastîr etmiş idi. Tekâlîfine tehammül müteʿazzir olduğundan başka, farz-ı muhâl ile istidʿâ eylediği meblağ-ı vâfir temâmen teslîm olunsa bile, ʿazîmetden ibâ ve Rumeli mansıbından gayri matlabı olmadığını îmâ eyleyüp, Rumeli'nin tathîri ecell-i metâlib-i devlet iken, o kadar evbâş ile tekrâr müşârun ileyhi teslît, o memleket-i hasâret-zedeyi bi'l-külliyye [Ü4 133a] ifsâd u tahlît etmekden gayri bir fâyideyi müntic
olmayup, izâle-i vücûdu cây-gîr-i zamîr ve Bosna Eyâleti, müşârun ileyhe ve Tırhala Sancağı, Vezîr Ebûbekir Paşa'ya tevcîh olunmak tedbîr ve başında olan Arnabud eşkıyâsını defʿ içün mikdâr-ı vâfî meblağ dahi gönderilüp, mütevassit kapu ile mansıbı tarafına ʿazîmeti tenbîh ü tezkîr olunmuşidi. Sûret-i zâhirde emr-i ʿâlîye imtisâl ve Bosna'ya Mütesellimlik buyuruldusu irsâl ve olduğu mahalden ikişer üçer sâʿat ʿazîmet eyleyerek ve birer ikişer gün câddenin çep ü râstında meks ü ikāmet ederek yola doğrulduysa dahi, Bosna diyârı gibi cây-ı tengnâya duhûlden istinkâf ve Bosnalı dahi ʿacele eyleyüp, memlekete ʿadem-i idhâlini işrâb eder mahzar irsâliyle kuvve-i vehmiyyesini izʿâf ve bu bevâʿis ile Filibe Kazâsı'na varmış iken, yine Edirne tarafına insırâf üzere olduğu teʿayyün edüp, fi'l-hâl Dergâh-ı ʿâlî kapucubaşılarından Saʿîd Ağa ibkā emriyle tarafına tesyîr ve mûmâ ileyh o tarafa vardıkda, hareketde taksîrini hiss ile bir takrîb yedinden [V 4b] tahlîs-ı girîbân ve Âsitâne'ye gelüp, ahvâlini zikr ü beyân eyledikde, tekrar nush u pendi şâmil tarafına mekâtîb irsâl ve bu hareket-i nâ-be-câdan garazı ne idüği tefahhus u suʾâl olunmuşidi. Arnabudlar şehriyyelerini talebde ısrâr ve eşkıyâ, istîfâ-yı matlûb etmedikçe sebîlini tahliye etmeyeceklerini işʿâr eyleyüp, sûʾ-i niyyet ve fesâd-ı taviyyeti zâhire çıkdığından, Bâb-ı ʿâlî'de ve huzûr-ı hümâyûnda baʿzı havâss ile müşâvere ve bu keyfiyyet müzâkere olunup, tûğ ve sancağı refʿ ve Vezâret kaydı terkīn ve muhâlefet eylediği takdîrde hakkında izhâr-ı [Ü4 133b] kuvve-i kāhire kılınmak karâr-gîr-i erbâb-ı reʾy-i rezîn olup, bu mazmûnda sâdır olan emr-i ʿâlî zaʿîm mübâşereti ile tarafına gönderildikde, emr-i ʿâlîye itâʿatini tezkâr etdiyse dahi, başında olan erâzil ü eşhâs ne mahalle gider ise, mecmûʿ birden gitmek üzere hilf u yemîn ve şehriyyelerini taleb ü ahz içün İstanbul'a doğru kendüyi cebren götürmek kasdında olduklarını telmîh ile mecbûriyyetini tebyîn eyleyüp, sühûletle bu gāyilenin indifâʿında evliyây-ı umûra yeʾs gelüp, etrâf u eknâfa neşr-i fermân ve merkūmun ve hevâdârlarının vücûb-ı izâleleri ifâde vü beyân olunduğundan gayri, Edirne'de mukîm Tepedelenli-zâde Muhtâr Paşa, Bergos'a taʿyîn ve eşkıyây-ı mezkûre ile dağlunun nihânî ittifâkları ve birbirinden ʿadem-i emniyyet ile imtinâʿ-ı ictimâʿları mahsûs ise dahi, dağlu ahad-i tarafeynden kesb-i emniyyet ile fürce bulmak ve Tekfürdağı kolundan şaşkınlık vermek ihtimâli hâtıra güzâr eylediğinden, İznikmid Mutasarrıfı Vezîr ʿOsmân Paşa o havâlî askeriyle Çorlu tarafına gönderilüp, Levend Çiftliği'nde ve Üsküdar'da olan muʿallem asker dahi Silivri'ye doğru ihrâc [V 5a] u tesyîr
olunmuşlar idi. Eşkıyâ, Vize ve Serây ve o havâlîde vâkiʻ kurâya münteşir ve ʻOsmân Paşa Pınar-hisar'da müstekarr olduğu haberleri mütehakkak olduğundan, tekrâr huzûr-ı hümâyûnda meşveret olunup, taʿyîn olunan asâkiri idâreye bir Vezîr-i kaviyyü'l-iktidârın vücûb-i me'mûriyyeti zebân-güzâr-ı erbâb-ı ʿakd ü hall olduğundan, hâlâ Deryâ Kapudanı Vezîr Hüseyin Paşa gāyile-i mezkûrenin indifâʿına taʿyîn ve etrâf u eknâfdan celb olunan askerden başka beş orta yeniçeri ve mikdâr-ı vâfî Topçu ve 'Arabacı ve Humbaracı ile [Ü4 134a] bir kadem akdem hareketi taraf-ı Cihân-dârî'den tenbîh ü telkīn olunmuşidi. ʻOsmân Paşa'nın mukaddemâ Kapudan Paşa hazretlerine vürûd eden mektûbuna cevâb olmak ve zimnen ihtilâs-ı vakt etmek mekāsıdıyla müşârun ileyh hazretleri silahdârlarını o tarafa irsâl ve ʿisyânın sû'-i ʿâkıbetini ve bu tavrın nedâmetini tafsîl ü icmâl edüp, başında olan cemʿiyyetini tefrîk ve iclâ olunduğu mahalle ʿazîmetini tergîb ü teşvîk ve emr-i Pâdişâhî yerini buldukda, bir mansıb ile Rütbe-i Vezâret'i tahkīk olunacağı husûsunu tahrîr u tenmîk etmişidi. Cevâb-nâmesinde tarafından zuhûr eden evzâʿ-ı nâ-hemvâr, mecbûriyyetle zuhûr etdiğini işʿâr ve zimâm-ı ihtiyârı yedinde olsa emr-i Pâdişâhî'ye gerden-dâde-i tavʿ u inkıyâd olacağını mukaddimât-ı müzahrafe ile temhîd ve sûret-i hakda izhâr-ı temelluk u tefnîd eylediğinden gayri, Arnabud tâyifesi dahi: “Medâr-ı meʿâşımız askerîliğe münhasır ve şehriyyeye nâyil olmadığımız sûretde ahvâlimiz mütekeddir olacağından başka, Devlet-i ebed-müddet'in her zemân hidmetine lüzûmumuz zâhir olup, deryây-ı ihsân-ı Şâhâne'den bir katre ʿadd etdiğimiz şey'-i nâçîz hakkımızda dirîğ olunmamak [V 5b] niyâz olunur” deyü birkaç defʿa mahzarları geldiğine binâ'en, sefk-i dimâ ve me'yûsiyyetleri hengâmında muhayyel olan zarar-ı fukarâ gavâyili ber-taraf olmak hulyâsıyla bir mikdâr şey ile irzâ ve 'Osmân Paşa'nın dahi cürmü ʿafv olunup, taleb-kâr olduğu Silistre Eyâleti tarafına iʿtâ olunmasını baʿzıları pesendîde ve âharları müşârun ileyhin sû'-i hareketine mücâzât ve hakkında ibrâz-ı lâzime-i siyâset, mütehattim-i zimmet-i devlet olduğunu îmâ ve ictimâʿ eden asâkir ile üzerine varup, cemʿiyyetlerini ifnâ ve defʿ-i gāyile-i sirâyetle kuvve-i kāhire-i Saltanat'ı icrâ etmek evlâ olduğunu inbâ edüp, [Ü4 134b] mîzân-ı efkâr-ı erbâb-ı elbâbda şıkk-ı evvel sencîde ve “Lâ-tetemenev likā'e'l-ʿadüvv” meʿâli ber-güzîde kılınup, 'atıyye nâmıyla üç bin kîse Arnabud tâyifesine ihsân ve Silistre Eyâleti dahi ibkāy-ı Vezâret'iyle müşârun ileyhe tevcîh olunup,
tahfîf-i dâyire ve vüzerây-ı sâyire gibi mansıbına revân olmak fermân ve bu hâlet-i müdhişe bilâ-muhârebe vü nizâʿ sûret-i mezkûre ile karîn-i indifâʿ oldu.
Gāyet-i ahvâl-i Gürcü ʿOsmân Paşa
Attribution
- Citation:
- "Gāyet-i ahvâl-i Gürcü ʿOsmân Paşa", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_718.html
Item Details
- Title:
- Gāyet-i ahvâl-i Gürcü ʿOsmân Paşa
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1217
- Source:
- Hüseyin Sarıkaya
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota