Vekāyiʿ-i müteferrika

Mukaddemâ sâbıkā Burusa Kadısı Sultân Mehmed Câmiʿi hazînesinden nakd-i vâfir ve evkāfa dâ'ir baʿzı defâtir serika olunup, sârikleri bulunmak zımnında sebk-ı fermân ve sû-be-sû cüst-cû ile birkaç kimse zîr-i nekâl-i eziyyetde teslîm-i cân etmiş iken hârice çıkmayup, bu ʿukde havâtır-ı erkân-ı devlete hadşe-resân olmuşidi. Bu keyfiyyet Sultân Selîm Câmiʿi'nde olan hazîneye dahi sirâyet ve Şaʿbânü'l-muʿazzam'ın on beşinci gicesi “Ali” nâm kimse câmiʿ-i mezkûrda ihtifâya cesâret eyleyüp, eşyâ ve nukūd vazʿ olunan mahalle suʿûd ve kudatdan ʿAtâ'ullah Efendi'nin bir sandûkada mahfûz altı bin guruş kadar akçasını ve Dürrî-zâde kerîmesinin otuz bin guruşluk mücevherât ve elbise ve kumâşa müteʿallık emvâlini ve Vardârî-zâde'nin bin guruş mikdârı nakd ve eşyâsını sirkat ve bir takrîb nakl [Ü3 180b] ile şeytâna tebaʿiyyet eyleyüp, üç günden sonra Vardârî-zâde tarafından akça ihrâcı içün mahall-i mezkûra âdem [Ü4 104a] gönderildikde, sandıkda cins ve nakd maʿdûm ve sâyir sandıklardan dahi eşyâ ve nukūd nehb olunduğu maʿlûm olup, keyfiyyet Bâb-ı ʿâlî'ye ihbâr ve sârik-ı mezkûrun beher hâl ele getürülmesiyçün zâbitâna mü'ekked fermân-ı şerîf ısdâr olunmuşidi. Bir müddetden berü At-bâzârı'nda siyâb-ı bizle ile geşt ü güzâr ve şiʿâr-ı iflâs ile tahsîl-i iştihâr eden merkūm ʿAli bir zemân gāyib ve bu hılâlde muntazamü'l-hâl âyib olup, At-bâzârı'nda beş kîseye bir ahûr iştirâ ve birkaç sandık eşyâ ile mahall-i merkūmu me'vâ edüp, ʿan-asl müflis-i bî-mâye iken bağteten kesb-i servet ve mülk ü ʿakār tedârüküne mübâşeret eylediği, me'mûrlara bâʿis-i zann ve belki kazıyye-i mezkûrede eli olduğu emr-i müteyakkın olmağla, bu hâl hufyeten Bâb-ı ʿâlî'ye işʿâr ve der-ʿakab merkūm ahz u ihzâr olunup, habs ü istintâk olundukda, gâh inkâr ve gâh baʿzı kimselere iftirâ ile hâlini nühüfte-i perde-i istitâr etmişidi. Zâbitân ihrâc-ı mâla nasb-ı nefs ve At-bâzâr'ında olan odasını kebs edüp, bir-iki sandûkda vâfir eşyâ zâhir ve fîmâ-baʿd inkâra mahall kalmayup, keyfiyyeti merkūm dahi bir bir takrîre mübâşir olmağla, cüz'î zâyiʿâtdan fazla, emânet bırakdığı nukūd ve odasındaki şey'-i mevcûd haber verdiği mahallerden ahz ve ashâbına teslîm ile Şehriyâr-ı 'âlem-sûd hazretlerine isticlâb-ı duʿây-ı nâ-maʿdûd kılındı. Sârik-ı mezbûr bu hâl ile mahbûs ve hayâtından nevmîd [Ü3 181a] ü me'yûs olmağla, tahlîs-i cân sevdâsıyla Muhzır Ağa mahbesinden gürîzân olup, meʾmûrların gafleti zevâl-i vücûdlarının ʿilleti olacağı ifâde olunduğuna binâ'en, sû'-i zanndan kendülerini istihlâs içün mütenekkiren etrâfa intişâr ile merkūmu tekrâr ahz u iktinâs ve fi'l-hâl salb ü iʿdâm ve bu hıdmetde [Ü4 104b] bulunanlara hâllerine göre iltifât u ikrâm olundu. Sârik-ı mezbûrun bir ayağı mukayyed ve dîgeri mutlak olduğundan, mukaddemce ihfâ eylediği şâlını cidâr-ı mahbese bend ve sülüs-i ahîrede kendüsini zukāka ilkā eylediğini muhâfazasına me'mûrlar hiss etmamek ve kemâl-i gafletle hıdmetlerinde tekâsül etmek te'dîblerini îcâb etmekle, Muhzır Ağa ve ʿAlemdâr ve Baş-karakullukçu tebdîl ve iki nefer Bekçi ve bir nefer Karakullukçu teʾdîb ü tenkîl olundu. Şaʿbânü'l-muʿazzam'ın dokuzuncu Salı günü sâʿat dokuz buçukda iken Burusa Hisârı dâhilinde Kalʿa Câmiʿi verâsında vâkiʿ Yeşil Türbe'ye muttasıl Koca-bıyık nâm bezzâz Mehmed'in hânesinden âteş zuhûr edüp, Harâcçı-zâde Kethudâsı ve dâmâdı ve aʿyân bulunan Mîzânî Hâc ʿAlî'nin ve Ak Karanfil-zâde ve Remelî-zâde ve Hammâmî-zâde konaklarını yakdıkdan sonra dört kol olup, cevâmiʿ u mesâcidin eşcâra müteʿallık olan mahallerini ihrâk ile varoş tarafına şerâre-pâş-ı sirâyet ve hadden bîrûn hâne ve dükkân ve câmiʿ ve hânlar yanup, ashâb-ı emlâk u ʿakār mübtelây-ı hasâret olduklarından fazla, vâfir nüfûs telef ve niçe ashâb-ı sermâye bâd-be-keff olup, ferdâsı bi-hikmetillâhi Teʿâlâ bârân-ı şedîd zuhûruyla seyl-i ʿazîm [Ü3 181b] cereyânından harîk tedrîcî intıfâya başladıysa dahi, o sevâd-ı aʿzamın ekser mahalli sûzân ve atlâl u âsârı ancak nümâyân olup, gayret-keşân-ı memleket ikdâm-ı tâmm ile binâsına mübâşeret ve ahadühümâ âhara iʿânet u müzâheret ile iʿmâr-ı beldeye el-yevm berçîde-dâmen-i hamiyyet oldukları zebân-güzâr-ı ashâb-ı rivâyet olmuşdur.
Attribution
Citation:
"Vekāyiʿ-i müteferrika", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_673.html
Item Details
Title:
Vekāyiʿ-i müteferrika
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1216
Source:
Hüseyin Sarıkaya
Format:
text/plain
Language:
ota