Garîbe

Ceneral-i mesfûr “Bereketü'l-Kaytâs” nâm mahalde vâkiʿ muhârebede gürîzân ve askerinin ekseri meydân-ı kâr-zârda mürde vü perîşân olarak, İskenderiyye'ye firâr ve mahsûriyyet mehlekesini ihtiyâr eylediğini ve Kapudan Paşa hazretlerinin Reşîd ve Dimyât ve Rahmâniyye'yi feth ile mukābelesinde olan Fransızlar'ı hâr u zelîl ve ekserîsini maktûl-i seyf-i sakīl eylediğini ve bu hâl ile asker-i bî-pâyân-ı İslâm'a mukāvemet muhâl ve Mısır lâzım ise serîʿân imdâd irsâlini te'kîd ü istiʿcâl eyleyüp, reʿâyâ kayıklarından birini ihzâr ve bir Ofiçyâl ve beş-altı nefer Sultât ile cumhûr cânibine bu haber-i emerri tesyâr etmişidi. Zikr olunan kayığın leylen hurûcunu İngiltere donanmasının karagolları müşâhede ve kasd-ı taʿkīb ile verâlarından bâd-bân-sürʿati küşâde etmeleriyle, zulmet-i leyl vusûllerine hâyil ve vesîʿü'l-ercâ olan deryâ ele [Ü3 153b] geçmemelerine ʿillet-i müstakıll olup, emvâc-ı bahr-ı jerf mesfûrları Rodos kurbüne sarf eylediğini zikr olunan kayığın re'îsi tefattun ü ihsâs ve Devlet-i ʿaliyye-i kaviyyetü'l-esâsa bir hıdmet etmek mülâhazasıyla kayıkda [Ü4 79a] mevcûd Françelü'yü ahz ü iftirâs eyleyeceğini refîklerine işrâb ve anlar dahi re'yini istısvâb edüp, fi'l-hâl Ofiçyâl'i ve bir-iki nefer Sultât'ı katl ü iʿdâm ve bâkīleri ibkāy-ı hayâtlarını istirhâm etmeleriyle, mesfûrları merbût-ı dü-şâha-i habs ü tenkîl ve Rodos'a gelüp, keyfiyyeti Rodos Mutasarrıfı Hasan Kapudan'a tafsîl eylediğinden gayri, hâmil oldukları kağıd kurşun zarf derûnunda tahbiye olunmuş olmağla, anı dahi Kapudân-ı mûmâ ileyhe teslîm ve ol dahi bulunan evrâkı müşârun ileyh hazretlerine irsâl ve keyfiyyeti tefhîm edüp, Fransızlar'ın me'âl-i tahrîrâtları kemâl-i ʿacz ü ıztırâblarını te'yîd ve müşârun ileyh hazretlerinin bâzû-yı iktidârını tesdîd eyledi. Bu hıdmetde bulunan re'îse mükâfât lâzım gelüp, cizyeden muʿâf ve havâss-ı reʿâyâya muzâff kılındığından başka, inʿâmât müşârun ileyhe mazhar ve refîkleri dahi nâyil-i kerem-i evfer oldular. Erâzî-yi Mısrıyye'de olan Françelü'nün binây-ı zaʿîfü'l-erkân cemʿiyyetleri karîn-i indirâs olduğunu cumhûr teferrüs ile imdâd irsâlini nükāve-i ezhân ü havâss etmişler idi. Kazıyye-i imdâd askerlerine beyân ü îrâd olundukda, ʿAkkâ vakʿasında süyûf-i Müslimîn'den vâreste olanlar ve bulunmayup şiddet-i harb-ı İslâmiyân'ı âhardan istimâʿ ve telakkī edenler göz göre [göre] nefislerini fedâdan ibâ ve cebr-i ʿazîmet olunduğu hâlde ihdâs-ı şûr u gavgā eyleyeceklerini zımnen îmâ etmişler ise dahi, envâʿ-ı şeytânet [Ü3 154a] ü tesvîl ile bir mikdâr âdemi tadlîl ve birkaç gemiye doldurup, İskenderiyye'ye doğru tesbîl eylediler. Bu haber-i hâyil İngilizlü'ye vâsıl oldukda, birkaç gemi ifrâz ü tertîb ve Fransızlar'ı istîsâl ü tenkîb içün tesrîb etmişler idi. İskenderiyye'ye yüz mîl mesâfede cânibeyn birbirini görüp, fâre ve gürbe [Ü4 79b] kıyâsı üzere Fransızlar engine poçalayup, verâlarından İngilüzlü ikdâm ve beş kıtʿa askerle memlû sefînelerini ahz u igtinâm edüp, süfün-i bâkıyyede olan Fransızlar geldikleri semte zâhib olsalar, İngilüzlü yedinden imkân-ı tahlîs-i cân müyesser olmadığını mukarrer bilüp, bi'l-ıztırâr Rodos tarafına firâr ve İngilüzlü dahi Fransızlar geldikleri semte giderler ümmîdiyle Derne sularına dek taʿkīb ve ʿacz-i vusûl ile sükkân-ı ʿazîmeti İskenderiyye'ye taklîb eyleyüp, Fransızlar bu hîle ile reh-yâb-ı selâmet ve bir müddet merʿûbu'l-kulûb, mahzûl ü menkûb, rûy-i deryâda serserî geşt ü güzâr edüp, ʿâkıbet dâğ-ber-dil-i hasret, geldikleri cânibe ʿazîmet eylediler. Bu dâd ü sited miyânında Fransızlar'ın bir kıtʿa sefînesi yol bulup, İskenderiyye'ye dâhil ve rufekāsının ser-güzeştlerin nâkıl olarak, İskenderiyye mashûrların mâtem-zede-i ye’s ü hirmân eyledikleri derece-i sıhhate vâsıl olup, bu sûret-i hasene mahzâ latîfe-i gaybiyye-i hazret-i Sübhânî ve feth-i kalʿa mukaddimâtının delîl ü bürhânı olduğu zâhirdir.
Attribution
Citation:
"Garîbe", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_629.html
Item Details
Title:
Garîbe
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1216
Source:
Hüseyin Sarıkaya
Format:
text/plain
Language:
ota