Ahvâl-i düvel

Rûsiyyelü ile İngilterelü miyânında münʻakıd olan metn-i şürût-ı ittifâkda Moskovlu muʻâhidlerinden olup, Bahr-i Baltık'da medhali olanlardan Danimarka ve İsveclü'nün li-ecli't-ticâre memleketlerinden tahmîl ve Françe ve İspanya sâhillerine nakl ü tavsîl etdikleri emti‘a-i mahdûde İngilterelü cânibinden [Ü3 111a] yoklanup, nakli memnûʻâtdan olan şey bulunur ise o sefîne ahz u zabt olunmak ve zikr olunan tüccâr sefâyininin birkaç kıtʻasına iktizây-ı hâl ile devletleri tarafından birer Beylik terfîk olunur ise yoklanmayup, hamûlelerini mübeyyin Beylik Kapudanı'nın ibrâz eyleyeceği defter muʻteber olmak ve eğer baʻde-müddetin defter-i mezkûr musannaʻ olup, zehâyir ve mühimmât ve sâyir memnûʻât sefâyin-i mezkûreye teşhîn olunduğu haber alunur ise, baʻde't-tahkīk Beylik Kapudanı teʼdîb ü tazyîk olunmak sûretleri münderic olup, baʻzan o makūle sefâyinde eşyây-ı memnûʻa olduğunu İngilizlü tashîh ve icrây-ı şarta ibtidâr eyleyeceklerini telmîh eylediklerinde, düvel-i [Ü4 37a] mezkûre eşyây-ı memnûʻanın vücûdunu inkâr ve Rûsiyyelü dahi bu hâlete vukūʻ ihtimâlin vermeyüp, o tarafı ihtimâ vü sıyânetde pâydâr ve mâ-beyne'd-devleteyn vukūʻ bulan selb ve îcâb-ı tevlîd-i bürûdet ve temhîd-i mukaddime-i münâferet eylediğinden gayri, ceng ile teshîri mümteniʻât-ı 'akliyyeden olan Malta Cezîresi'ne mukaddemâ Françelü hîle ile müstevlî olup, cemîʻ düvel sefâyininin güzergâhı ve korsanların püşt ü penâhı, öyle bir maʻkıl-ı hasînin Françelü yedinde bulunması mesâlih-i düvele muvâfık olmadığından, eyâdî-yi menhûselerinden intizâʻı ve kemâ-fi's-sâbık Malta kavalyerlikleri sûretiyle idâresi şurût-ı muʻâhededen olup, ancak bu maslahata kable'ş-şurûʻ Rûsiyye İmperatoru, Malta Gran-maysterliği'ni kendüye tahsîs ile lakab-ı mezkûru işâʻa ve tehallüf-i matlabdan mutmaʼinn olmuşidi. İngilterelü ise mükemmel donanmalarını Malta teshîrine irsâl ve li-ecli'd-delâle birkaç kıtʻa Portekiz ve Sicilyateyn sefînelerini istirfâk u istihsâl [Ü3 111b] ve müddet-i medîde cezîreyi ihâta ve esbâb-ı hasrı istikmâl eyledikleri hâlde, Françelü baʻzan fürce-yâb ve zahîre imdâdıyla mahsûrları vâreste-i muzâyaka vü ıztırâb eylediklerini İngilizlü ihsâs ile esbâb-ı tazyîkde teşdîd ve bi'l-külliyye mevârid-i zahîreyi katʻ edüp, derûn-ı cezîrede bulunan zahîreye dahi nefâd gelmekle, Fransızlar'da kemâl-i zaʻf u gürisnegî zâhir ü bedîd olmağla, bi'l-ıztırâr istîmân ve Malta'yı teslîm ile memleketlerine şitâbân oldular. İngilizlü hîn-i sulhde Malta Cezîre'sinin yine evvelki Gran-maystro'su tarafından idâresi sûretine nizâm vermek tavrıyla, cezîre-i mezkûreyi kendü zabtında tevkīf eylediğini Rûsiyye [Ü4 37b] İmperatoru istimâʻ edüp, ‘ahd-i sâlifini tezkâr ve Malta'ya istihkākını işʿâr eyledikde, gāyetün mâ-fi'l-bâb Rûsiyyelü dahi düvel-i sâyire gibi "Malta'ya bir Kavalyer nasb eylesün” cevâbıyla İngilterelü sûret-i istirzâya teşebbüs etdiyse dahi, kable'l-muhâsara şâyiʿ olan teferrüd kazıyyesinden Rûsiyyelü'ye hicâb vâkiʿ ve ednâ ʿalâkaya kāniʿ olmayup, bu esbâb ile miyânelerinde müstahkem olan râbıta-i ittihâd berhem-zede-i teşvîş ü fesâd olmağla, İngilüzlü'nün Bahr-i Baltık'da olan cemîʿ tüccâr gemilerini Rûsiyyelü zabt ve İngilüzlü dahi Ak-deniz'de tesâdüf etdikleri Rûsiyye sefâyinine taʿarruzdan hâlî olmayup, vifâkları şikāka mübeddel ve ittifâkları iftirâka muhavvel olmak sûretleri rû-nümây-ı zuhûr olmağa başladı.
Attribution
Citation:
"Ahvâl-i düvel", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_542.html
Item Details
Title:
Ahvâl-i düvel
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1215
Source:
Hüseyin Sarıkaya
Format:
text/plain
Language:
ota