İngiltere ile Rûsiyyelü, Françe cumhûrunu her cânibden tazyîk u izʿâc ve sihâm-ı nevâyib ü belvâya âmâc eylemek kasdıyla, sâyir düvel müstesnâ olarak hasm-ı kadîmleri olan fekat İngilterelü aleyhine [Ü3 41b] ittifâkı hasr eden Büyük İspanya'yı Françelü ittifâkdan menʿa çalışup, tâyife-i mezkûrenin fekk-i râbıta-i ittifâk, mesâlih-i mülkiyyelerine muvâfık olmadığından, her bâr bast-ı kālîçe-i iʿtizâr eylediklerini devleteyn-i mezkûreteyn ʿadâvet ü teʿannüde haml ile cezb ü imâlelerinden katʿ-ı ümmîd ve bu takrîb iʿlân-ı harb eylediklerini mübeyyin beyân-nâmeler ile cemîʿ düvele neşr-i berîd etmişler idi. Devlet-i ʿaliyye, Françelü'nün husamâsı olan düvel ile tedâfüʿî ve tehaffuzî ittifâk etmiş bulunduğundan, İspanyalu ile feth-i bâb-ı nizâl ü tırâd ve Âsitâne'de ve Memâlik-i mahrûse'de ikāmet eden elçi ve konsolosların tard u ibʿâd mûcibât-ı ittifâk u iʿtizâddan [Ü1 247b] olduğunu Rûsiyye İmperatoru, elçisine tahrîr ve beyân-nâmenin bir sûretini Devlet-i ʿaliyye'ye tesyîr etmekle, husûs-ı mezkûr zımnında birkaç defʿa mükâleme vukūʿ bulup, İspanyalu ile bilâ-sebeb muhâsama nakz-ı ʿahdi mûcib ve nakz-ı ʿahd hılâf-ı hükm-i şerʿ-i mutahhar olduğundan, düvel-i İslâmiyye bu vizri irtikâbdan mücânib olup, bâ-husûs İspanyalu'nun Âsitâne'de elçileri olmayup, mevcûd olan Maslahat-güzâr ve konsoloslarının hatt u tirhâl ve ikāmet ü intikālleri müsâvî olmağla, Françelü'ye hafî vü celî iʿâneden fîmâ-baʿd menʿ olunmak ve ʿale'l-ıtlâk Françe muʿâvinlerine Fas ve Garb ocağları taraflarından zahîre verilmemek husûsu mukaddemâ her ne kadar te'kîd olunmuş ise dahi, bu defʿa te'kîd-i sâbık teşdîd olunmak
vâdîlerini mükâlemeye me'mûr olanlar îrâd [Ü3 42a] eylediklerinde, Rûsiyye Elçisi izhâr-ı 'inâd ve İngiltere Elçisi'yle ittihâd eyleyüp, ber-muktezây-ı ittifâk Devlet-i ʿaliyye tarafından dahi iʿlân-ı harb lâzım geldiğini ifadeye me'mûr olduklarını merreten baʿde-uhrâ takrîr ü inhâ etmeleriyle, Devlet-i ʿaliyye tarafından mes’ûllerine ʿadem-i müsâʿade mûcib-i iştibâh olarak evhâm u hayallerini ziyâde eyleyeceği zâhir olup, bilâhare Devlet-i ʿaliyye'nin İspanyalu ile derkâr olan musâlahası bâkī ve ʿahd ü şartı müstekarr olup, gāyetün mâ-fi'l-bâb sefer hıtâmına dek maslahat-güzârları ve Memâlik-i mahrûse'de mukīm olan konsolosları bu tarafda bulunmamak üzere mukāvele olunup, Re'îsülküttâb Efendi tarafından dahi İspanya'nın Baş-vekîli'ne, İspanya me'mûrlarının Devlet-i ʿaliyye'de Fransa tarafdârlığıyla şöhretleri olup, bu şöhretin indifâʿı me'mûrların bu tarafdan insırâflarıyla hâsıl olup, Saltanat-ı seniyye'nin garaz-ı âharı [Ü1 248a] olmadığı ve şurût-ı musâlaha ber-nehc-i kadîm bâkī vü müstedîm olup, husûmete dâ'ir bir vazʿ iltizâm olunmadığından gayri, vukūʿ bulân keyfiyyet zarûriyyât-ı vakt ü hâlden neş'et edüp, şöyle ki, İspanyalu Françelü'nün ʿaleyhinde olan düvel ile bundan sonra ittifâk ve Françelü'den fesh-ı râbıta-i mîsâk ederler ise, haber-i mezkûr ile me'mûrlarının Devlet-i ʿaliyye'ye iʿâdeleri bâʿis-i mahzûziyyet olur zemîninde mektûb tahrîr ü firistâde ve Maslahat-güzâr ve konsolosları dahi on beş gün mühlet ʿakabinde vilâyetleri tarafına iʿâde olundu.
Defʿ-i Maslahat-güzâr-ı İspanya
Attribution
- Citation:
- "Defʿ-i Maslahat-güzâr-ı İspanya", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_412.html
Item Details
- Title:
- Defʿ-i Maslahat-güzâr-ı İspanya
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1214
- Source:
- Hüseyin Sarıkaya
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota