İklîm-i Hind'de kâ'in tavâyif-i mülûkdan Dekken memleketinin Sultânı ve mukaddemâ sefîr ve hediyye irsâliyle müteşebbis-i zeyl-i Hânedân-ı ʿOsmânî olan Tipu Sultân, sevâhil-i Hindiyye'nin baʿzısına müstevlî olan İngilterelü ile öteden berü muʿâdât üzere olup, [Ü3 38a] birkaç sene mukaddem miyânlarında mühâdene vâkiʿ olmuşiken, İngilterelü'nün Françe cumhûruyla iştigālini ganîmet ʿadd eyleyüp, tahlîs ü intizâʿ-i sevâhil kasdıyla tedârüke şurûʿ eylediklerini İngilterelü istimâʿ ve harben müdâfaʿaya imkân meslûb olduğundan, sarf-ı mâl ile askerini ifsâd u ıtmâʿ etmişler idi. Dekken memleketine mücâvir olan Mehmed ʿAlî Hân bu vakʿadan haberdâr olup, fi'l-hâl bu keyfiyyeti Tipu Sultân'a işʿâr ve askerinin nifâk u şikākların ihbâr eyledikde, Sultân-ı müşârun ileyh “Men yesmaʿ yehal” kāʿidesi üzere askere sû'-i zann ve istîsâl ü te'dîblerin re'y-i hüsn ʿadd edüp, serân-ı askerin kâr-güzârların ifnâ ve askerin dahi ekserîsini sahîfe-i hestîden imhâ edüp, müceddeden techîz-i cüyûşa mübâşeret eylediğini İngilterelü tashîh ve o esnâda İngilterelü'nün bir mikdâr imdâdları gelüp, taraflarına müncezib zaʿîfü'l-edyân akvâm-ı Hindûsitân ile Tipu Sultân üzerine müttefikan sell-i seyf ü ʿudvân eylediler. Sultân-ı müşârun ileyh mukaddemâ haber-i vâhid ile askerinden teneffür ve düşmen ile lede'l-hâce mukāvemete muktedirlerini müste'sıl ve bâkīlerini mütekeddir eylediğinden gayri, nev-âzmûde askere rubûde ve iʿlâm-ı mukābele vü mukāteleyi küşûde edüp, telâkī-yi saffeyn ve tesâdüm-i fırkateyn vukūʿunda galebe, düşmen-i sekarr-makarr tarafına mukadder olup, müşârun ileyhde zaʿf ü tezelzül teʿayyün ve nâ-çâr kürsî-yi memleket-i Dekken olan Serhingpatan [Seringapatam] Şehri'ne tehassun edüp, üç mâh ʿale't-tevâlî [Ü1 244b] ceng ü kıtâl mütemâdî ve tûl-i muhâsara askerin fütûruna bâdî olup, bilâhare İngilizlü ʿanveten şehre dâhil ve müşârun ileyhi şühedâ zümresine mütevâsıl eylediklerinden gayri, iki oğlunu kayd-ı [Ü3 38b] esre rabt ve dühûr-ı mütetâvileden berü cemʿ ü iddihâr eylediği hazâyin ve defâyin-i bî-hisâbı zabt ve mukaddemâ
Amarika'da müteşerrid-i yed-i istîlâları olan memâlike tahsîl-i bedel ve Hind-i garbî'yi Hind-i şarkī'ye mübeddel eylediler. Nazm: Elâ inneme'd-dünyâ ʿanâ'ün ve kasruhâ Fenâ'ün ve me'l-emlâkü illâ vedâyiʿün. Sultân-ı müşârun ileyh mü'min ü muvahhid olmak hasebiyle dâyire-i Saltanat'ına ʿârız olan âfet ve vücûd-i bihbûduna târî olan zevâl ü heleket ve ʿale'l-husûs havze-i hükümetinde olan ehl-i İslâm'a nâzil olan nâyibe vü musîbet, bâʿis-i cereyân-ı eşk-i te'essüf ü hasret olmuşdur. Nazm: Câre'z-zemânü ʿaleynâ fî tasarrufihî Ve eyyü dehrin ʿale'l-ahrâri lem-yecüri ʿİndî mine'l-dehri mâ-lev enne eyserahû Ulkī ʿalâ feleki'd-devvâri lem-yedüri. Müşârun ileyhden mukaddemâ İngilterelü şikâyet ve Françelü iğvâsıyla üzerlerine hareket üzere olduklarını ʿarz-ı Der-i devlet ve şimdilik tîğ-i hısâm der-niyâm olmak bâbında müşârun ileyhe bir kıtʿa mülâtafet-nâme tahrîrini istirhâm etmişler idi. Ber-muktezây-ı ittifâk mes'ûllerine müsâʿade ve bu zemînde müşârun ileyhe bir kıtʿa elûke ısdâr olunup, Cidde tarafından irsâl olunmak üzere Serdâr-ı ekrem hazretleri tarafına firistâde olunup, bu haber-i keder-eser zuhûrunda irsâl-i tahrîrât ʿabese iştigāl kabîlinden olup, fevt-i maslahat sebebi ile te'hîri lâzım geldiği cenâb-ı Sadâret-me'âb'a ifade olundu.
Havâdis-i şarkıyye
Attribution
- Citation:
- "Havâdis-i şarkıyye", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_406.html
Item Details
- Title:
- Havâdis-i şarkıyye
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1214
- Source:
- Hüseyin Sarıkaya
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota