Bahr-i siyâh Boğazı'nın dâhil ü hâricinde [Ü2 138b] vâkiʿ kılâʿ-ı ʿatîka vü cedîdenin kāʿide-i hendesiyye üzere taʿmîr ü inşâsı ile levâzımını tetmîm ve neferâtını tanzîm, muvâfık-ı hazm ü ihtiyât olduğuna binâʾen, kılâʿ-ı merkūmenin neferât-ı ʿatîkasına beş yüz nefer dahi zamm ve şimdilik bi'l-cümle neferât maʿa-zâbitân bin nefere iblâğ olunmağla, bunların sûret-i istihdâmları dahi bir râbıta-i hasene tahtına idhâl olunmak muktezî olmağla, neferât-ı mezkûrenin emr-i muhâfazada kıyâm ve top u tüfeng atmak sanʿatlarında kesb-i mehâret [Ü1 129b] etmelerine şu vechile kānûn vazʿ olundu ki, zikr olunan Boğaz kalʿaları ve tabyalarında tertîb-i ʿatîk u cedîd üzere mevcûd ve mukîm olan müstahfızân ve Topçuyân neferâtı bi'l-cümle darb ü harbe kādir güclü ve kuvvetlü tüvânâ ve behâdır ve leyl ü nehâr meʾmûr olduğu kalʿalarda kıyâm eder kimselerden olup, senedâtları mûcebince her üç ayda bir kerre müstehakk oldukları ʿulûfeleri Hazîne-i ʿâmire'den kabzına meʾmûra iʿtâ ve mahalline irsâl olundukda, ağaları nezâretiyle ve zâbitleri maʿrifetleriyle tevzîʿ oluna. Ve bunların top u tüfeng atmakda ve kılâʿ ve tabyalarda bulunup, ʿale'd-devâm muhâfaza ile müdâfaʿa-i aʿdâya ikdâm ü ihtimâmda hıdmetleri müsâvî olmağla, sühûlet-i idâre ve iʿmâlleri içün Dizdar ve Kethudâ ve zâbitân-ı sâyireden gayri her on neferden biri Nâzır ve zâbitân-ı sâyire maʿrifetleriyle On-başı tahsîs kılunup, dokuz neferi On-başı'nın zîr-i idâresinde ola. Ve On-başı fevt [Ü2 139a] ve yâhûd tekāʿüd ve yâhûd hılâf-ı kānûn hareketle matrûd oldukda, alt tarafında olan kimse yerine geçüp, hâricden aşağa bir nefer yazılup, neferi dokuza iblâğ oluna. Ve bunların tarîk-ı silsileleri bu vechile yürümek kānûnlarından ola. Ve hidmet-i muhâfazada bulunmayup, biri tekâsül üzere harekete cesâret eder ise, yalnız esâmesi refʿiyle iktifâ olunmayup, te'dîb olunacağını ağaları ve on-başıları ʿale'd-devâm ifâdeden hâlî olmayalar. Ve kılâʿ-ı merkūmenin müstahfızânından her gicede dörder müstahfız zâbitleri maʿrifetleriyle nevbet-hânelerine taʿyîn ve cümlesi devr oluncaya dek nevbet-be-nevbet beklemeleri husûsuna ihtimâm ve gice ve gündüz müretteb oldukları kalʿalarda [Ü1 130a] mevcûd olarak beher gice vasatına dek iki neferi ve tâ sabâh dîger iki neferi bekleyerek, gice ile ecânib tarafından sefâyine dâ'ir sevâd zuhûr eylerse, cümleden evvel Rumeli-fenarı Kalʿası tarafından görüleceğine binâ'en, bilâ-tevakkuf nevbetcileri barut kaldırup, hevâ'î fişeng ile dahi işâret ve işbu işâreti hâric-i Boğaz'da vâkiʿ Revâncık Kalʿası'nın Dizdârı ve sâyir müstahfızânı ru'yet eyledikde, ol dahi kezâlik Anadolu-fenarı tarafına işâret ve Anadolu-fenarı, Garîbce Kalʿası'na ve Garîbce Kalʿası dahi Boyraz Lîmânı'na ve ol dahi Rumeli-kavağı Kalʿası'na ve Rumeli-kavağı, Anadolu-kavağı Kalʿası'na ber-vech-i muharrer işâret eyleyeler. Ve fenarlar kalʿalarında ol hînde top fetîli der-dest olarak hâzır u müheyyâ durulup, [Ü2 139b] o makūle sefâyin geçmek murâd ederse, evvel emirde ancak kalʿateynden top atılup, menʿ olundukdan sonra, o misillü sefîne geçmekde ısrâr etdiği hâlde tekrâr top atmak ile iğrâk oluna. Ve eğer güzâr eylemeyüp, “Taş-altı” nâm mahalde ârâm ederse, zikr olunan işârete mebnî bir dürlü gaflet câyiz olmayup, fetîl der-dest hâzır u müheyyâ bulunup, teyakkuz u intibâh ile hıdmet-i lâzimelerin te'diyeye dikkat eyleyeler. Ve müstahfızânın me'mûriyyetleri top u tüfeng atmak olup, nâzırları ve sâyir zâbitleri maʿrifetleriyle bir Onbaşı'yla dokuz neferi topların büyüklüğüne ve küçüklüğüne nazaran bir yâhûd iki yâhûd üç topa taʿyîn olunalar. Ve o topları iʿmâl ve idâre edüp, taʿlîm günü olmayan hâlî vakitlerde dahi topları silüp, kundağının bir ekseri şikest olursa, fi'l-hâl Nâzır'a ihbâr ile taʿmîr etdirmek ve top atmakda iktisâb-ı mehâret ferîza-i zimmetleri olduğu gibi, tüfeng atmakda dahi [Ü1 130b] tahsîl-i kemâl eylemeleri lâzım olup, ʿatîk u cedîd neferâtın cümlesi Levend Çiftliği'nde olan muʿallem asker gibi tüfeng atmak ve cism-i vâhid gibi saff bağlayup, yekden kıyâm u kuʿûd ve ayak almak ve ilerü ve gerü gidüp öteye berüye dönmek ve tüfenglerini defʿaten doldurup, defʿaten atmak vazʿında harekât-ı harbiyyeyi icrâ ve taʿlîm ve teʿallüm eyleyeler. Ve aralık aralık kalʿanın hâric-i sûrunda vâkiʿ meydana çıkup, ber-vech-i muharrer fenn-i tüfeng-endâzîyi vazʿ-ı cedîd üzere icrâ eyleyeler. Hâsılı neferât-ı mezkûre ke'l-evvel fârig ʿani'l-ʿamel durmayup, nâzırları [Ü2 140a] maʿrifetleriyle şerâyit-i mezkûrenin cümlesini îfâya ihtimâm ve top u tüfeng atmak sanʿatını tahsîle ikdâm eyleyeler. Şurût-ı mezkûrenin hılâfı üzere hareket eden neferât bilâ-ihmâl te'dîb olunalar. Ve dâ'imâ kalʿalardan top ve dâhil ü hâric-i kalʿada tüfeng atdırmak ve mühimmât-ı kılâʿın noksânını haber vermek ve terk-i hidmet edenleri te'dîb ve yerlerine âharları tedârük ve tertîb etmek Kılâʿ Nâzırı'nın vazîfesi olmağla, bu mâddelere kemâl-i sadâkat ile nezâret eyleye. Ve bu husûsların cümlesine nâzırlar her ne kadar dikkat eyleyecekleri melhûz ise dahi, Kapudan Paşa hazretleri Tersâne'de oldukça her on beş günde bir kerre varup, nezâret ve seferber olduklarında vekîlleri olan ümenây-ı Tersâne her on beş günde bir bi'n-nefs nezâret ile işbu nizâm ilâ-mâ-şâ'allâh cârî olup, hılâfına dâ'ir hareket vâkiʿ olmamasına saʿy ü gayret eyleyeler. Ve Nâzır olanlara Ebü'l-feth Sultân Mehmed Hân Gâzî Vakfı fazlasından üç taksît ile iki bin beş yüz guruş meʿâş ve cânib-i mîrîden yevmiyye yirmi çift nân-ı ʿazîz ve dört vakıyye revgan-ı sâde ve dört kıyye ürz ve beş kıyye lahm-ı ganem ve üç keyl şaʿîr taʿyîn oluna. Ve her bir kalʿa [Ü1 131a] dizdârlarına senevî altışar yüz guruş meʿâş tahsîs olunup, bu dizdârlardan Bağdâdcık ve Garîbce ve Poyraz Lîmânı dizdârları ashâb-ı tîmârdan olmağla, anlara meʿâş ve sâyir şey taʿyîn olunmaya. Ve her bir kalʿanın Kethudâsı'na ve Topçu-başısı'na maʿa-nân-behâ seksan altışar akça ve cebe-hânecisine altmış altışar akça ve on-başılarına [Ü2 140b] altmışar akça ve neferâtına elli altışar akça yevmiyye tahsîs olunup, Bağdâdcık Kalʿası'na gayr ez-zâbitân yüz altmış sekiz nefer ve Revâncık Kalʿası'na yetmiş üç nefer ve Rumeli-feneri Kalʿası'na yüz iki nefer ve Garîbce Kalʿası'na yüz kırk beş nefer ve Lîmân-ı Kebîr Kalʿası'na elli dokuz nefer ve Poyraz Lîmânı Kalʿasına yüz altmış iki nefer vazʿ olunup, on-başıları dahi neferâta göre tertîb oluna. Ve bunlardan başka yüz elli akça ile bir Kâtib ve kalʿalarda istihdâm içün elli altışar akça ile on üç nefer kayıkçı ve otuz dokuzar ve birer sülüs akça yevmiyye ile üç nefer Meremmâtcı ve otuz altı akça ile bir nefer râh-ı âbî taʿyîn oluna.