[Ü1 92b] Top-hâne-i ʿâmire'de top isâgasına tahsîs kılınan Dökücü neferâtı dört bin dört yüz sekiz buçuk akça yevmiyyelü doksan üç nefer mikdârı olup, bu mikdâr lüzûmundan ziyâde olduğu maʿlûm ve yevmiyyelerinin ekseri nâ-ehl yedine girüp, erbâbında ekall-i kalîl kaldığı emr-i meczûm olduğundan gayri, vezâyif-i sâyire gibi beyʿ ü şirâ olunarak nâsa me'kel ve bu cihetle umûr-ı isâga muhtell olup, bunun dahi nizâmına dikkat muktezây-ı mecrây-ı maslahat olmağla, baʿde-ezîn Dökücü neferâtı, zâbitleriyle maʿan mecmûʿu kırk dokuz nefer olup, meʿâş ve yevmiyyeleri zîrde tertîb olunduğu vechile yedi bin beş yüz guruş ve iki bin üç yüz kırk beş akça yevmiyye olmak ve neferât-ı merkūmeden kırk akça yevmiyyesi olanlar yoluyla kıdem peydâ etdikçe, Kefçegîr Halîfe baʿdehû Meremmetci baʿdehû Tâbeci ve istiʿdâdı var ise Burgucu olup, yoğise âlet tarafında müstaʿiddi Burgucu ve baʿdehû üç nefer dest-gâh halîfelerinden sekizinci halîfesi ve baʿdehû Kethudâ Halîfesi ve dahi sonra Ağa Halîfesi ve baʿdehû Furun Halîfesi'yle Ağa Halîfesi'nin istiʿdâdına bakılup, kangısı müstaʿidd ise sekizinci makāmına ve baʿdehû Kethudâ makāmına taʿyîn ve bu vechile yolu işleyerek Dökücü-başı ola. [Ü2 99a] Ve bu tertîb, erbâb-ı istiʿdâda mevzûʿ olup, müstaʿidd olmayanların yolu gelse dahi, altında olan müstaʿidd tercîh oluna. Ve tertîb-i mezkûr üç orta iʿtibârıyla hall-i İlâhî vukūʿuna dek böylece muʿteber olup, Kethudâlık münhall ve sekizinci, Kethudâ oldukda, yerine nasb olunacak kimesneye “Halîfe-i Sânî” denilüp, ol vakitde iki orta iʿtibâr oluna. Ve tekrar Kethudâlık münhall olup, Halîfe-i Sânî, Kethudâ makāmına geldikde, “Halîfe-i Evvel” tesmiye olunup, o zemân Çorbacısı, Dökücü-başı olmak [Ü1 93a] üzere cümlesi bir orta iʿtibâr oluna. Ve Kethudâ ve sekizinci fevt oldukda, yerlerine taʿyîn olunacak Halîfe-i Sânî'ye ve Evvel'e bu defʿa tertîb olunan meʿâşların nısfı verile. Ve dökücülere ağır esâme tertîbinden murâd, hıdmetlerinde mukīm olup, ʿale'd-devâm tahsîl-i fenn etmek ve imtihân olmadıkça gedüğe geçirilmamek ve isâga eyledikleri top pâk ve ʿilletsiz olmak maslahatı olmağla, baʿde-ezîn isâga olunan topların
'özrü zuhûr eyler ise muʿâteb olalar. Ve bu tarîk, san'at yolu olmağla, neferât-ı merkūmeden 'adem-i kābiliyyet sebebi ile bir seneye dek fenne intisâb edemeyenler tard ve yerlerine müstaʿidler tahrîr oluna ve bu hıdmetde ʿalîl ü ihtiyâr olanlara ber-vech-i münâsib tekāʿüdlük câyiz ola. Ve ʿalîl ü ihtiyâr olmayup, Dökücülük'de kalması tecvîz olunmayan Rîzendegân neferâtı, topçuluğa rağbet ederler ise, topçular eşkincilerinden fi'l-asl ağır esâme ashâbı haklarında cârî olan muʿâmele, bunlarda dahi cârî ola. Ve Rîzendegân'dan hiçbirine yaramayanların esâmeleri hazîne-mânde kılına. Ve bunlara [Ü2 99b] dahi Topçu Ocağı Nâzırı Efendi nezâret edüp, bi-hasebi'l-iktizâ dökücü-başılarının ihbârıyla ihrâc u idrâcları câyiz ola. Bir nefer Dökücü-başı'ya senevî beş bin guruş ve Kethudâ'ya bin beş yüz guruş ve sekizinci halîfesine bin guruş meʿâş ve Furun Halîfesi'ne yevmiyye yüz akça ve üç nefer dest-gâh halîfelerine yevmiyye doksanar akça ve bir nefer Burgucu'ya seksan beş akça ve üç nefer tâbecilere yevmiyye seksanar akça ve üç nefer meremmetçilere yevmiyye yetmişer akça ve dokuz nefer kefçegîr halîfelerine yevmiyye altmışar akça ve on sekiz nefer bayağı dökücülere yevmiyye kırkar akça ve iki nefer furunculara yevmiyye altmışar akça [Ü1 93b] ve bir nefer Demürcü'ye ve bir nefer Çilingîr'e otuzar akça ve üç nefer Ocakcı'ya onar akça tertîb olundu. Ve Top-hâne-i ʿâmire'de bâ-berât, Rûznâmeci ve Enbâr Emîni ve Kâtib ve şagirdlerin 'avâyidi ve Top-hâne Ocağı'ndan esâmeleri olup, bu defʿa esâmeler hazîne-mânde ve dökme maddesi ber-vech-i maktûʿ nizâm bulduğundan, meʿâşları münkatıʿ ve leyl ü nehâr kitâbetle iştigālleri hasebiyle merkūmlara medâr-ı meʿâş taʿyîni lâ-büdd olmağla, maʿiyyetlerinde olan Kâtib ve şagirdlerden birkaç kimse intihâb ve medâr-ı meʿâşları baʿde'l-istîzân sûret-yâb olacağı musammem olup, ancak Rûznâmeci olan ʿAbdürrahîm Efendi sinîn-i çendînden berü müstahdem ve iki seneden berü ʿalîl olup, umûrunu birâderi Enbâr Nâzırı ru’yet edegelmekle, mûmâ ileyh Rûznâmecilik'den ihrâc ve hayâtda oldukça beş yüz guruş meʿâş ile kayırılup, yerine birâderi Rûznâmeci [Ü2 100a] nasb ve bin guruş meʿâş taʿyîn ve icmâle idrâc olundu.
Zikr-i şurût-ı Rîzendegân ve keyfiyyet-i Rûznâmeci
Attribution
- Citation:
- "Zikr-i şurût-ı Rîzendegân ve keyfiyyet-i Rûznâmeci", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1794_151.html
Item Details
- Title:
- Zikr-i şurût-ı Rîzendegân ve keyfiyyet-i Rûznâmeci
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1210
- Source:
- Hüseyin Sarıkaya
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota