Avrupa halkının ticâret husûsunda olan hırs u tamaʻları derece-i nihâyete resîde olduğu zevâhir-i ahvâllerine nazaran maʻlûm ve ednâ fâyide mülâhazasıyla Amerika ve Zengibâr ve mülûka ve cezâyir-i Çin ve Hind-i Şarkî semtlerine ‘azîmetlerinden nâşî envâ‘-1 felâket-i bahriyyeye tehammülleri meczûm iken, dühûr-ı mütetâvileden berü Devlet-i 'aliyye sularında mütemetti oldukları fevâyid-i ticaretden sûret-i ye's ü hirmân müşâhede eylediklerinde, emniyyet-i bahri selb eyleyecek bazı mel'anet ihdâs eyleyecekleri ve a‘dâ-yı Devlet-i ‘aliyye'den olan Malta [169b] ve düka gemilerine kuvvet i‘tâsıyla korsanlık ve gāret misillü hasârete igrâ edecekleri vâridât-ı hâtırdan ise dahi, müceddeden ticâret içün tahsîs olununan sefâyin-i İslâmiyye'nin âlât u edevâtı mükemmel olup, lede'l-hâce mukāvemet-i hasma müsta‘idd ve ‘adem-i mübâyenet ile yek-dîgerden müstemidd olarak seyr ü sefer eyledikleri takdîrde korsanlar zarara kādir olamayacağlarından başka, el-hâletü hâzihî Devlet-i 'aliyye'nin donanması mükemmel ü müretteb ve ‘askerîsi muʻayyen ü müntehab olup, müdîri dahi debdebe-i celâdet ü şecâʻat ile müştehîr olmağla, o makūle hass u hâşâk kenâre-i deryâ kabîlinden olan lüsûs-ı bahriyyeyi karîbü'l-'ahdde olduğu gibi ednâ-yı himmet-i Devlet ile garîk-i kaʻr-ı nâ-yâb-ı bahr-ı ‘adem edeceği müberhen olduğundan mâ adâ Avrupa halkı dûr-endîş ve bârîk-hayâl bir tâyife olup, açıktan mel‘anete sülûk etmamek ve bir maddenin nihâyetinde kendülerin râci‘-i cüz’-i mazarrat-mahsûsları olduğu gibi ‘azîmetden keff-i yed etmek ‘âdetlerinden olup, fe-li-hâzâ Bahr-ı sefîd'de vaki olan ihtilâle sebeb-i ‘âdî oldukları Devlet-i ‘aliyye tarafından şâyed teferrus olunub, ticaretlerine mahall-i tedbîr-i âhar tasavvur olunur vehmiyle melʻanete ‘adem-i cesaret ve mücerred sefâyin Devlet-i ‘aliyye'nin varamadığı mahallerden celb-i erzâk ve ticarete kanaʻat eyleyecekleri ihtimâlât-ı ‘akliyyedendir.