Kable'l-musâlaha Rûsiyyelü tarafından memleket-i Boğdan'a cânibdârları olan batârikadan bir şahs-ı dâll metropolid nasb olunup, musâlaha vukūʻundan sonra istikrarını muzmerr fî'l-hayâl etmişler idi. Cereyân-ı takdîr-i mümteniʻü't-tagyîr ile mesâfât-ı cânibeyn vukūʻ buldukda, li-garazin ızmâr etdikleri maslahatı tervîce berzede-dâmen-i ihtimâm ve metropolidin bekāsı ʻan-asl va'd olunmuş olmağla: "Aharın nasbı [153b] halef-i vaʻd nakīsesini devletimize îrâs edeceği mütebeyyin olduğundan kemâ-kân ibkāsı dostâne recâ olunur" deyü dâmengîr-i istirhâm olmuşlar idi. Bidâyet-i inʻikād-1 musâlaha tâyife-i mesfûrenin çehre-i iltimâslarına darb-ı tapanca-i redd bürûdet ü münâfereti müştedd edeceği mürtesim-i havâtır-ı ekâbir olduğuna binâ'en, eğerçi ihtiyâr-ı semt-i mümâşât olunmuş idi. Ancak Rûsiyyelü'nün nasb-kerdesi olan metropolidin memleket-i Pâdişâhî'de ikāmeti mehâzîr-i mütenevviʻayı müstelzim olduğundan fazla reʻâyâ-yı memleketi igvâ vü tesvîlât ile Rûsiyyelü tarafına imâle ve isticlâb ve giderek mâdde sâbit ü müstekarr olup, taht-ı şarta idhâl olunmuş mevâdd gibi lede'l-hâce iddiʻâ vü ısrâr kaydına düşecekleri bî-
irtiyâb olmağla, "Men kaʻade ‘an-hîletihi ekāmehü'ş-şedâyidü ve men-nâme ‘an-‘adüvvihi enbehethü'l-mekâyidü" mefhûmu pîş-nihâd-ı itti‘âz olunup, mukaddemce çâresi görülmek hasr-ı ‘aklî ile lâzım u muktezâ olmuşidi. Boğdan memleketine ba'de'l-musâlaha Voyvoda nasb olununan Aleksandra'ya i‘mâl-i letâyifü'l-hiyel ile reʻâyâyı metropolidden tebrîd ve Devlet-i ‘aliyye'ye sadâkati zâhir ü bedîd olan bir şahsın metropolid nasb olunmasını reʻâyâya niyâz etdirmek vâdîleri taʻlîm ü te'kîd olunup, mesfûr dahi yoluyla maslahata mübâşeret ve Boğdan'a vüsûl bulmazdan mukaddem müteneffisân-ı memleketi baʻzı tergībât u terhîbât ile rabt-ı hıbâle-i muvâfakat edüp, vâsıtalarıyla reʻâyâyı ilzâm ve metropolidin ‘azlini bi't-tavʻi ve'r-rızâ reʻâyâ-yı memleket iltizâm eylediklerinde, Rûsiyyelü'nün nasb-kerdesi olan metropolid de'b-i âyînleri üzere fî'l-hâl maʻzûl ü mahzûl [154a] ve tarafdârân-ı Devlet-i ‘aliyye'den biri yerine mevsûl kılındı. Ancak bu mâdde her nekadar kā ide-i memlekete tatbîk ile karâr-gîr-i nizâm oldu ise dahi hasm-1 nâ-be-kâr kazıyyeyi sunʻata haml ile bî-karâr olup, dîger behâne ile Boğdan Voyvodasını ‘azl ve teșeffî-yi gayz dâʻiyesine düşmek agleb-i ihtimâl olup, o makūle hıdmet-i Devlet-i ‘aliyye'de bulunmuş Voyvoda'nın ‘azli mümteni‘ sûretinde ise dahi Rûsiyyelü'nün îrâd-ı kīl ü kāl ile Devlet-i 'aliyye'yi tesaddî' eyleyecekleri bedîhî olmağla bu ihtimali def için tedbîr-i âhar tedârüküne şürû' olundu. Tafsîli bu ki Eflak Voyvodası Mihal umûrda tecribesi sebkat etmiş ve ‘akl-ı meʻâşı beyne'n-nâs şöhret bulmuş bir şahıs olduğundan Eflak memleketine dil-hâh-ı Devlet-ebed-müddet üzere nizâm verüp, reʻâyâyı yerlü yerine iskân ve boyarları âsûde-nişîn-i mazalle-i itmînân edüp, Boğdan memleketi Eflak'dan ziyâde pâ-zede olmak takrîbi ile memleket-i mezkûreyi dahi Eflak nizâmına komak maslahatı içün Boğdan'a Voyvoda nasb olunması lâzım gelüp, Voyvoda-i sâbık dahi iki devlet ile musâlahada Dîvân Tercemânı bulunup, hıdmeti mukābili beyliğe nâyil olmuşiken: "Bilâ-mûceb 'azl ve hânesinde ikāmet ile mübtelâ-yı müzâyaka vü zarûret ezl olması lâyık-ı şân-ı devlet olmadığından Eflak Voyvodası nasb olunmak münasib görüldü" havâdisi beyne'n-nâs işâʻa olundukdan sonra, Boğdan Voyvodalığı Mihal'e ve Eflak Voyvodalığı, Aleksandra'ya tevcîh ü ihâle ve vukūʻu karîb 'ani'l-ihtimâl olan kīl ü kāl bu tedbîr-i dil-pezîr [154b] ile def ü izâle olundu.
Mübadele-i voyvodegân-ı Eflâk ve Boğdan
Attribution
- Citation:
- "Mübadele-i voyvodegân-ı Eflâk ve Boğdan", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1789_253.html
Item Details
- Title:
- Mübadele-i voyvodegân-ı Eflâk ve Boğdan
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1207
- Source:
- Yavuz Bülbül
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota