Devlet-i 'aliyye tarafından mükâlemeye me'mûr olan murahhaslar Yaş Kasabası'na vusûl ve Rûsiyye murahhaslarıyla mükâlemeye meşgül oldukları hılâlde Feld Mareşal olan Potemkin ki, devleti tarafından nâzır-ı umûr-ı mükâleme idi, bir müddetden berü bîmâr ve bu esnâda vâsıl-ı dereke-i nâr olmağla mükâleme pes-mânde-i 'ukde-i te'hîr ve Rûsiyye murahhasları keyfiyyeti devletlerine tahrîr eylediklerine binâ'en mükâlemeden mütecennib ü mütenekkib ve nâzır-ı mükâleme zuhûruna müterakkıb olmuşlar idi. Yigirmi beş günden sonra Rûsiyyelü'nün kançılarya ya'nî bilâ-teşbîh reîsülküttâbları olan şahıs Yaş'a gelüp, tekrâr mükâlemeye şürûʻ u mübâşeret olundukda, Kuban cânibinde olan akvâmın serbest olmaları ve istirdâd-ı erâzî zımnında bedel verilmesi ve Cezayirlü tarafından sefînelerine zarar terettüb eder ise, Nemçelü'nün şartı üzere tazmîn olunmak mâddeleri mesfûr tarafından der-meyân ve zikr olunan mevâdd esâs kâğıdında sarâhaten ve kinâyeten mezkûr olmayup, belki bu îrâdâtı defʻ eder ‘ibârât-ı vâzıha mevcûd olduğu beyân olunup, mesfûr galebe-i kuvve-i istidrâciyyeye igtirâren iddi‘âsında ısrâr eylediği bedîdâr oldukda, nâçâr keyfiyyet Mevkib-i hümâyûn tarafına işʻâr olunmuşidi. Rûsiyyelü'nün da‘vâsı vazʻ olunan [124b] esâsdan hâric ve fâyidetün-mâ husûlüne mebnî olduğu sudûr-ı erbâb-ı şuʻûrda muhtelic olmağla, izhâr-ı metânet ve mevrid-i esâsa teşebbüs ile teshîl-i maslahat husûsları eğerçi Sadrıaʻzam tarafından murahhaslara işâret olundu. Ancak mâddede ruʻûnet-i düşmen mübeyyen olur ise lâ-muhâle iʻâde-i hengâme-i harb lâzım geleceği mülâhazaları vârid-i havâtır ve husûn u sügūrun istihkâmı zımnında fi'l-hâl neşr-i evâmir olunduğundan gayri, mürettebât-ı seferiyyeye kemâ-yenbagī ihtimâm ve evvel behârda muhârebeye tesaddî olunacağı etrâf u eknâfa i‘lâm olunup, murahhaslar dahi pâ-ber-câ-yı merkez-i sebât oldular ise dahi me'yûs-ı semere-i mübâhasât oldular. Bundan sonra Mükâleme Nâzırı mevâdd-ı merkūmenin kabûlü zımnında kendi tarafından Baruc nâm kâfiri meştâ-yı Ordu-yi
hümâyûn'a irsâl ve mesfûr dahi tervîc-i maslahat zımnında vâfir kīl ü kāll edüp, bilâhare Kethudâ-yı Sadrıaʻzamî Mustafâ Reşîd Efendi gâh ‘unf ve gâh lütf sûretinde esâsdan hâric mevâddı Devlet-i 'aliyye bir tarîk ile kabûl etmeyüp, müceddeden feth-i bâb-ı muhârebe lâzım geldiğini ifâde ile mesfûru iʻâde edüp, Nâzır-ı mersûm ez-ser-i nev işti‘âl-i nâr-ı peykâr vukū’unu cezm ile iddi‘âsını tehvîn ve esâsdan hâric olarak ancak Kuban ve Cezayir halkından zuhûr eyleyecek mazarratı tazmîn husûsuna kanâʻat ve Devlet-i ‘aliyye murahhasları dahi ol vechile inʻikād-ı musâlahaya rağbet edüp, tarafeynden şürût-ı mühâdene mâdde-be-mâdde tahrîr ü temhîr ve Mevkib-i hümâyûn tarafına tesyîr olundu. [Mısra]: Be-bîn tefâvut-ı reh ez-kocâst tâ be-kocâ
İcmâl-i mübâhase-i murahhasân ve in’ikād-ı musâlaha-i Rûsiyye
Attribution
- Citation:
- "İcmâl-i mübâhase-i murahhasân ve in’ikād-ı musâlaha-i Rûsiyye", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1789_190.html
Item Details
- Title:
- İcmâl-i mübâhase-i murahhasân ve in’ikād-ı musâlaha-i Rûsiyye
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1206
- Source:
- Yavuz Bülbül
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota