Zikr-i tahrîr-i erbâb-ı harf ve iclâ-yı bî-kârân ez-Dârü's-sultâne

Memâlik-i maʻmûrede vâkiʻ bilâd-ı muʻazzamanın biri İstanbul şehri olup, kıble-i 'âlem olan Pâdişâh-ı İslâm'a dahi Dârü'l-hilâfe olduğundan meclûbât memâlik şehr-i mezkûrda müctemi' ve etrâfdan vürûd eden tavâyif-i ümem birer cihetle lâ-mahâle bu belde-i tayyibede müntefiʻ olduklarından, [mısra]: Ve meşrebü'l-'azbi kesîrü'z-zihâm. mefhûmu üzere ictimâ‘-ı efrâd-ı beşeriyyeden kinâye olarak âdem deryâsı ıtlâkı hakkında sahîh olduğu ve suhûlet-i ma'îşet ve kesb ü celbde bilâ-külfet menfa'at derkâr olduğundan Memâlik-i mahrûsede kâyin ve reʻâyâ makūleleri hars u zirâʻatden hâsıl olan mekâsibi istiklâl ile fevc fevc Âsitâne'ye gelüp, bu sebeble memâlik harâb ve ‘amel-i erbâb-ı dihkanetden arâzî hâlî kalup, ashâb-ı a‘şâr u rüsûm mahrûm u bî-tâb ve 'ale'l-husûs Devlet-i ‘aliyye'nin bir mahalle seferi zuhûr eyledikde, fikdân-ı îrâd ile sunûf-ı mezkûre lagzîde-[121a]pâ-yı halâb-ı ıztırâb olurlar idi. Bu ‘ilel ile Âsitâne-i saʻâdet mecma‘-1 milel ve hasr u şümârdan bîrûn tavâyife makarr u mahall olup, erkân-ı devlet tevsî‘-i rızk-1 nâsda sarf-1 vakt ve ifrâğ-1 cehd ü tâkat ile umûr-ı mühimme-i devleti bu mâddenin fürû‘âtından ‘add ve bâyin-cümle çekdikleri taʻb u kedd-i nâ-güncâ-yı havsala-i resm ü hadd olup, istîlâ-yı kaht ü galâ ile Âsitâne'de hısb u rehâ münʻadim olduğudan başka, Dârü's-saltana'da eclâf-1 nâs ictimâ‘ı mehâzîr-i 'adîdeyi müstelzim ve ihrâk u sirkat âfetlerinin kesretini mûhim olmağla, ‘ukalâ-yı devlet bir mahalle gelüp, bu dâ'-i 'udâlin ‘ilâcını görmek hasren matlûb-ı Şâhâne olmuşidi. 'An-asl üç senede bir esvâk u dekâkin ve mesâkin-i (مساكن) mesâkîn (مساكين) teftîş olup, müddet-i hâdise zarfında vârid olan eşhâs memleketlerine ircâʻ ve evlâd u 'iyâlleriyle terk-i vatan edenleri menʻ için meʻâbir ü mesâlikde mütemekkin hükkâm ü zâbitâna neşr-i evâmir-i Cihân-mutâʻ olunup, taklîl-i nüfûs ile fi'l-cümle refâhiyyet tahsîl olunur iken, bir müddetden berü bu ‘âdet metrûk ve fî-mâ-baʻd bu tarîk meslûk olmak karâr-gîr-i ehl-i reʼy ü tedbîr olmağla, binâ’en-‘alâ-zâlik Âsitâne'de hâlün 'ani'l-'amel olan ecnebî kimseler vilâyetlerine tard u ihrâc ve erbâb-ı hirfetden bî-kayd olanların kefîlleri alınup, deftere kayd u idrâc olunduğundan başka, kayd-ı ra'iyyetden âzâd olmak dâ'iyesiyle medrese ve hân ve dükkân köşelerinde mütemekkin olup, müte'ayyinân-ı esnâfa i’tizâd eden esâfil ü evgād dahi mahallerine sevk ü îgād olup, nakl-hâne edenlerin memnûʻiyyeti zımnında müceddeden etrâfa neşr-i ahkâm ve bu nizâm-ı mergūb ber-vech-i istimrâr cârî olmak matlûb-ı hazret-i Tâc-dârî olduğu [121b] me'mûrlara ifade vü ifhâm olundu.
Attribution
Citation:
"Zikr-i tahrîr-i erbâb-ı harf ve iclâ-yı bî-kârân ez-Dârü's-sultâne", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1789_187.html
Item Details
Title:
Zikr-i tahrîr-i erbâb-ı harf ve iclâ-yı bî-kârân ez-Dârü's-sultâne
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1206
Source:
Yavuz Bülbül
Format:
text/plain
Language:
ota