Sadrıaʻzam kâffe-i sevâhile istihkâm vermek içün bi'n-nefs ʻazîmeti ihtiyâr ve işbu şehr-i Receb'in yigirmi altıncı günü hey’et-i münekkere ile Şumnu'dan ref-i rihâl-i istikrâr ve iki gün zarfında Varna'da kâyin Serʻasker Paşa serâyını câ-yı karâr edüp, Varna Muhafızı Vezîr Ferhâd Paşa'yı dahi ihzâr ve Varna'nın her keyfiyyetini istihbâr akabinde müşârun ileyhimâ ile kalʻada mevcûd mühimmâta nazar u müşâhede-i kusûr ile isbât-ı zarar edüp, istikmâlini tenbîh ü tek'îd ve kal'a cebe-hânesi fi'l-asl hatarlı bir mahalde tarh u teşyîd olunup, binâsı gayr-ı rasîn ve ʻadem-i metâneti müstebîn ve maʻâzallahu Teʻâlâ ednâ-yı şerâre-i âteş-i düşmene tâb-âver olmayacağı bedîdâr ve kalʻanın vazʻ-ı ebniye-i cedîdeye tahammülü olmadığı her ne kadar âşikâr ise dahi, mehmâ-emken keyd-i düşmenden te’mîni vâcibât-ı umûrdan maʻdûd ve Hakk Teʻâlâ göstermesin lede'l-ihtiyâc sibyân u nisvâna câ-yı emân olacak bir mahall-i mahfûz gayr-ı mevcûd ve top ve humbara ve sâyir âlât-ı nâriyeden vikāye olunacak mevziʻ-i mahsûs mefkūd olduğu meşhûd oldukda derhâl çîre-destî-yi mühre-i sunnâʻ ile bir cebe-hâne ihdâs ü îcâd ve vikāye-i zuʻafâ-yi nâs içün zîr-i zemîn hafr u i'dâd olunduğundan gayri, Varna'nın şâh-râh ve nâ-refte tarîkleri âb u gilden ʻibâret olup, âyende vü revendeyi mübtelâ-yı hılâb-ı ıztırâb ve bâ-husûs hayvânât-ı kesîreyi ihlâk ile fukarâyı giriftâr-ı zarar-ı bî-hisâb eylediğini ehâlî-yi memleket ifâde vü inhâ etmeleriyle cibâl ü tilâl [86b] der-ân-sâʻat ahşâb-ı vâfiye katʻ u celb ve turuk-ı mezkûreyi tesviye ile bu gāyile vü hâyileyi selb eyledikleri ve Varna'da olan tabya ve şaranpo ve mevâziʻ-i sâyireyi dahi geşt ü güzâr ve Ordu-yi hümâyûn'da mevcûd olup, bu defʻa istishâb eyledikleri Prusya elçisi ile bi'l-müzâkere baʻzı mahallerin tarsîn u istihkâmına ibtidâr ve kalʻada mevcûd vüzerâ vü zâbitân ve sâyirlerini nukūd-ı bî-şümâr ile tatyîb ve icrâ-yı lâzıme-i teşvîk ü tergīb ve Eski Zağra mütemekkinlerinden olup, bir takrîb dâhil-i katâr-ı kudât olan Mehmed Emîn'in bundan akdem iclâsı bâbında irâde-i kātıʻa taʻalluk ve istihlâs-ı nefs dâʻiyesiyle bir mikdâr âdem düşürüp, emr-i muhafazaya kıyâm vâdîsinde orduya gelüp, Varna'ya meʼmûr ve çok geçmeden başına cem' eylediği eşhâs teferruk etmişidi. Sadriaʻzam ise merkūmun ne derecelerde zâlim ü gaddar olduğunu 'an-asl teyakkun edüp, Sadâret'e geldiklerinde Eski Zağra ve ol havâlîde olan ehâlî-yi merkūmun bağy u şekāvetden girîbân-çâk-ı feryâd ve nokta-i vücudunu sahîfe-i 'âlemden hakk u izâle ile icrâ-yı şîme-i ‘adl ü dâd eylemelerini niyâz ü îrâd etmeleriyle i‘dâmını ızmâr ve ihtilâs-i vakt içün bu kaziyyeyi karîn-i istitâr etmişidi. Varna'ya duhûllerinde merkūmun ahz u ihzâriyçün âdemler taʻyîn edüp, bağlar arasında merkūm tertîb-sâz-ı encümen-i zevk ü safâ ve âzâde-ser-i dağdağa-i dünyâ olduğu hâlde mest ü lâ-yaʻkıl-ı giriftâr-ı ser-pençe-i gümâştegân sadr-ı sâf-dil olup, derhâl i‘dâmına kıyâm ve fukarâ vü zuʻafâdan Pâdişâh-ı enâm'a celb-i duʻây [1] ‘ale'd-devâm eylediler. Mevcûd olan nukūd u eşyâsı üçbin beş yüz guruşa [87a] bâliğ olup, kalʻada dakīkin kılleti mukaddemâ zikr olunduğuna binâ’en, dakīk alınmak üzere meblağ-ı mezkûr bir müstakill mübâşire teslîm vü i‘tâ ve sâkin olduğu Eski Zağra'da mevcûd olan ‘akār u emlâk ve kâffe-i muhallefâtı cânib-i mîrîden zabt olunmak içün dîger mübâşir taʻyîn ü isrâ olundu. Bundan başka mukaddemâ hakkında fermân-ı kazâ cereyân edüp, baʻdehû beş yüz nefer ile seferber olmak şartıyla Rikâb-ı hümâyûn'dan ‘afv olunan Nevrakoplu Zaʻîmoğlu Mehmed Ağa dahi Varna'da olup, merkūmu ihzâr içün âdem taʻyîn ü irsâl ve: "Huzûru emr-i muhâl olduğu mahalde tehassun edeceği agleb-i ihtimâldir" deyü Serʻasker ve Muhafız Paşa ‘akd-i visâk-ı ittifak etmişler iken, merkūm bilâ-tereddüd tîğ-ber-dehen ve kefen-ber-gerden huzûr-1 Âsafî'ye vürûd u istintâk olundukda, vechinin sabâhati ve lisânının talâkati ve mahsûs olan şecâʻati vesîle-i kaviyye-i hayatı olup, fîmâ-ba'd tebeʻât-ı sâbıkasından rücûʻ vü inâbet ve hıdemât-ı Devlet-i ‘aliyye'de bezl-i mâ-hasal-ı kudret ve tîz elden rûz-ı huzûra dek bin ikiyüz nefer piyâde ve üç yüz nefer süvârî ‘asker celb etmek üzere ‘afvı telmîh olundukda bilâ-tereddüd kabûl edüp, baʻdehû merkūmu mazhar-ı iltifât u refâkat ve yevm-i hareketlerinin beşinci günü yine meştâ-yı hümâyûna ‘avdet eylediler.