Bundan akdem Sadâret-i Anadolu'nun vakt-i tevcîhi tekarrüb eyledikde: "ʻAbdullah Monlâ gibi bir ʻâlim ü fâzıl var iken, âhara tevcîhi emr-i muhâldir" kelâmı lisân-ı Fetvâ-penâhî'den südûr ve baʻzı nâs bu kazıyyeyi nakl ile müteheyyi-i nevbet-i Sadâret olan Monlâ Bey-zâde Mustafa Beyefendi'yi münselibü'ş-şuʻûr etmişleridi. Mûmâ ileyh dahi [58b] kadem-i tarîk iddiʻâsını pîş-nihâd ve o mevsimde Sadrıaʻzam bulunan Cezayirli Hasan Paşa'ya refʻ-i ʻakīre-i feryâd edüp, incâh-ı matlabı zımnında ricâ-nâme tahsîl ve matlaʻ-i Sadâret-i 'uzmâ'da tehallüf-i iltimâs meyânında ihdâs-ı kāl ü kīl edeceği zâhir olduğundan atvihî ʻalâ garrihî meselinin mevridi iltizâm olunup, Sadâret-i Anadolu ile tebcîl olunmuşidi. Ancak bu vazʻ-ı garîb tabʻ-ı Müfti'l-enâm'a girân gelüp, ızmâr-ı gayz ile hışm-gîn ve esbâb-ı takrî vü te'dîbine fursat-bîn olduğu hâlde Rumeli Sadâreti münhall ve derhal mûmâ ileyh berçîde-dâmen-i ʻamel ve bir
dâhiye-i dehyâya giriftâr olması zımnında taraf-ı Fetvâ-penâhî'den taʻarruz olunmayup, [mısra]: Halâbeki'l-cevvü fe-bîdî v'asfirî makāliyle terk-i cedel ve Rumeli Sadâreti'ni tahsîl ile pâ-nihâde-i evvelîn pâye-i zûlel olunmuşidi. Nazm: Ve izâ kâneti'n-nüfüsü kibârâ, Ta'ibet fî merâmiha'l-ecsâni. medlûlu üzere mûmâ ileyh ‘izem-i nefs ve ‘ulüvv-i himmet iktizâsıyla zînet ü ihtişâma mâyil ve melbûsât u mefrûşâtı Cihândârân-ı zemâne'ye muʻâdil olup, vehle-i ûlâda bu makūle dârâta sarf içün kassâm tarafında nehc-i şerʻî üzere i‘mâl olunan nükūd-1 eytâmı sûret-i istikrâzda eyâdî-yi za‘îfelerinden intizâʻ ile derd-mendleri muhtâc-ı ‘așâ ve sâniyen feth-i bâb-ı bırtîl ü rișâ eyleyerek vukūʻ bulan deâ‘vî-yi nâsı re'yine tatbîk edüp, umûr-ı ‘ibâdda vâki‘ emr ü nehy-i Kitâb ü Sünnet ile icrâ olunduğun derk etmeyüp, "Fasl-1 husûmet ve icrâ-yı hükûmet-i mücerred hükm-i Kādî'yle hâsıldır" fikr-i fâsidine zehâb ve: "Ben bu mâddeyi şöyle hükmetdim. İʻlâm yazılsun" deyü mevzû'-ı bahs şeyh ü şâb olduğundan gayri baʻzı leyâlîde vâlidi ziyâretine ‘azîmet edüp, 'avdetinde mevâsim-i zifâfa münhasır olan kebîr fenerler ile etrâf-ı gerdûnesini cemm-i gafîr ihâta ve kasd-ı sohbet ü münâdemet ile hıdmetinde olan sâde-rûlardan birini arabasına [59a] alup, temâșa-yı yâl u bâl eyleyerek hâtır-ı sevdâ müzâhirinden endûh-ı gamrı imâta eyler idi. Bundan başka İstavroz'da vâkiʻ olan sâhil-hânesi vâsi‘ ü müferrih ve dâyiresinde kifayet eylediği vâzıh iken, kasd-1 şöhret ile Nazîf Efendi'nin yalısına ‘arz-ı semen-bahș edüp, Kāyim-makām Paşa'yı tasdî ve sayir müteʻayyinân-ı ricâl-i șefîʻ ittihâzıyla hâh u nâ-hâh rikâb-ı hümâyûna telhîs etdirüp, lâ [e]v ne'am bir cevâba zafer bulmadan emr-i temellükde def-i irtiyâb ve bazı hevâssını istishâb ile zikr olunan yalıya şitâb edüp, guraf u kusûrun birinde çâr-bâliş-i nişîn mesned-i ‘izz ü nâz ve mukaddemce ihzâr olunan sâzende vü hânendelere ruhsat-
dehende-i âhenk-sâz olup, ihyâ-yı âyîn dîrîn-i Cem ve mir’ât-ı hâtırdan izâle-i gubâr-ı elem eylediği vâsıl-ı sem‘-i Şâhâne olup, zümre-i muvahhidîn a‘dâ-yı dîn ile keşmekeş ü nizâʻda olup, girye ve enîn ile dergâh-ı ehadiyyetinden recâ-mend-i nasr-i Mübîn olmak cümleye lâzım iken mûmâ ileyhin kuvâ-yı nefsâniyye ve tebaʻât-ı şehevânesinden münbaʻis olan etvâr-ı nâ-hemvârı sâyir ‘avâm-ı nâsa hüccet-i icâzet olup, şöyle ki "Efendi cenâbları meselesini bulmasa bu kâr-1 nâ-hencâra mübâşeret etmez idi" deyü sebeb-i ifsâd-ı i‘tikād-ı ‘ibâd olacağı müberhen olmağla bu mâdde dahi 'ilâve-i âsâm sâbıkası olup, Kıbrıs'a nefy ü iclâsı bâbında hatt-ı hümâyûn sâdır ve taraf-ı Fetvâ-penâhî'den mâ-cerâ-yı ânifeye mebnî hâlet-i şefâʻat mütebadir olmayup, iskât-ı ashâb-ı duyûn ‘akabinde meʼmûr olduğu mahalle ‘azîmet ü dârât-ı 'unvâna müteʻallik tedârük eylediği muzahrefât duyûnuna vefâ etmeyüp, kati çok bîçâreleri matmûre-nişîn-i iflâs u haybet eyledi. Münhall olan Rumeli Sadâreti işbu Zilhicce'nin yigirmi dördüncü günü bi'l-fiʻl Anadolu Kadı‘askeri olan ‘Abdullah Monlâ Efendi'ye tevcîh ü ihsân ve Anadolu Sadâreti'yle Sâlih-zâde Ahmed Esʻad Efendi'nin dıraht-1 bahtı muhazzar u reyyân oldu.
Tevcîh-i Sadâret-i Rumeli ve Anadolu ve nefy-i Mustafa Bey
Attribution
- Citation:
- "Tevcîh-i Sadâret-i Rumeli ve Anadolu ve nefy-i Mustafa Bey", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1789_099.html
Item Details
- Title:
- Tevcîh-i Sadâret-i Rumeli ve Anadolu ve nefy-i Mustafa Bey
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1204
- Source:
- Yavuz Bülbül
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota