Sadrıaʻzâm ve Serdâr-ı ekrem olan Hasan Paşa, Ordu-yi hümâyûn kuvvetiyle Nazarete ve Muhâdiye semtlerinde etvâr-ı pesendîde vü merdânegî ibrâz ve bu takrîb ile beyne'n-nâs memdûh u ser-firâz olup, münteşir-i âfâk olan sît-i mehâsini sâmi‘a-i hümâyûna resîde ve bu sebeble sebz-i mutarrâ-yi emeli demîde olmakdan nâşî, makām-ı Sadâret'e takrîb ve hıdmet-i refîʻa-i Sipâh-sâlârî ile tatrîb olunmuşidi. Mütehammil-i a‘bâ-i sakīle-i Sadâret olduğu gibi kesret-i umûr ve işgāl ü hücûm ve şevârid ü ahvâl müşârun ileyhi müstağrak-ı deryâ-yı fikr ü hayâl edüp, kemâl-i ‘acz ü hayretden kâffe-i umûru baʻzı müteneffisân-ı Devlet'e sipariş ü tahmîl ve "maʻkūl ü münâsib" diyerek vukū‘ bulan tedâbîr-i nâssı tasvîb ü tahmîl eyleyerek vaktinde Fokşan ve Buza vakʻaları dahi ser-zede-i vukūʻ ve ‘askeri beyninde vakʻ u nüfûzu merfû olup, bu gumûmun hücûmu hasebiyle bîmâr u hasta ve zevâc-ı mizâcı şikeste olmağla, fîmâ-baʻd Devlet'e nâfi“ vü müfîd bir hıdmete muvaffak olamayacağı zâhir ü bedîd olduğuna binâ’en, ‘azli tasmîm olunmuşidi. Cezâyirli Hasan Paşa'nın İsmaʻîl vakʻasında yarârlığı ve emr-i muhâfazada behâdırlığı ve fî-haddi zâtihî şedîdü'l-batş ve kaviyyü'ş-şekîme bir vezîr-i mehîbü'ş-şekl olup, şâyed dîn ü devlete hayırlu bir maslahata dest-res olur mülâhazasıyla makām-ı Sadâret'e lâyık u müstehakk görülüp, bu maslahatın te'diye vü temşiyeti içün Ser-çukadâr-ı [46a] hazret-i Şehriyârî Hüseyin Ağa me'mûr olunmuşidi. Ağa-yı mûmâ ileyh varıncaya dek Kāyim-makām nasb olunan Yeniçeri Ağası Hasan Paşa'ya Hasekî yediyle vârid olan hatt-ı hümâyûnda musarrah olduğu vech üzere karîben Ordu-yi hümâyûn'a ‘avdet eden Çavuş-başı Genc ‘Osmân Ağa maʻrifetiyle mühr-i hümâyûn müşârun ileyhden nez‘ ve şimdilik Hezargrad'a def‘ olunup, Baş-çukadâr Ağa dahi o esnâda Şumnu'ya yetişüp, Çavuş-başı'dan
emâneti alup, berk-i hâtıf gibi İsmaʻîl'e vüsül ü ilmâm ve mühr-i hümâyûnu İsma'îl Seraskeri Cezayirli Hasan Paşa'ya teslîm ile hıdmetini itmâm eyledi. Müşârun ileyh dahi o havâlînin fi'l-cümle nizâmına ikdâm ve matlaʻ-ı sadâretinde isnâd-ı taksîr ile Vezîr Tayfûr Paşa'yı katl ü i'dâm ve Kütahya etrafında mütemekkin göçebe tâyifesinden olup, 'unvân-ı raʻiyyet ile defter-i Hâkānî'de musarrahu'l-ism olan Cerezâde'yi İsma'îl'e Ser'asker ve Anadolu eyâleti tevcîhiyle kadrini bülend-ter edüp, Kuban Hânı'nı maʻan istishâb ile İsmâ'îl'den hareket ve cevânib-i erbaʻasında nâdî-merg-i müfâcât ve dellâl-i şedâyid-i ukūbât nazm:
Gelür ol vezîr-i câyir kılıcı bir elde kanlu,
Savul ey gönül önünden ki, [ne] yaman gelişdir bu.
nidâlarıyla heybet-endâz-ı havâtır-ı enâm olarak Şumnu'ya tekarrüb eylediği tahkīk olundukda, ordu halkı istikbaline şitâb ü sürʻat ve güzergâh-ı nerimânelerinde saf-beste-i istikânet olmuşlar iken şahs-ı vâhide havâle-i çeşm-i iltifat u rağbet etmediğinden gayri, Kāyim-makām Paşa tarafından tertib olunan yemekliğe 'adem-i tenezzül ü itibâr ve sür'at-i seyr ile [46b] Şumnu'ya doğru ilgār ve bu vazʻ-ı nâdir-i beraber ile bilâ-mûcib izhar-ı şiddet-i be's ve ibtidâ-yı kârda ifsâd kılup, nâs eylediğinden sonra bi'l-maʻiyye vürûd eden Hân-ı müşârun ileyhe Kelefce Kasabası meştâ tayîn olunup, maʻiyyetinde olan selâtîn-i cengîziyyeye vesâyir tatarlara dahi etrâfda vâki kara mesken ü me'vâ kılındı.
‘Azl-i Hasan Paşa ve Sadâret-i Cezâyirli Hasan Paşa
Attribution
- Citation:
- "‘Azl-i Hasan Paşa ve Sadâret-i Cezâyirli Hasan Paşa", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1789_075.html
Item Details
- Title:
- ‘Azl-i Hasan Paşa ve Sadâret-i Cezâyirli Hasan Paşa
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1204
- Source:
- Yavuz Bülbül
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota