Müntehâ-yı memâlikde vâki' olan husûn-ı menîʻanın vaz' ü icâdı husemâ tarafından tecavüz-i hudûd vukūʻunda kürsî-yi memleketden imdâd vüsûluna dek pâydâr olmak hikmetine mebnî olup, pâydârlık dahi kalʻanın kâffe-i istihkâmâtı hâsıl oldukdan sonra vukūʻ bulacağı maʻlûm olan kazâyâdandır. Bir kalʻanın etrâfı mesdûd ve zahîresi mefkūd ve muhafızları zuhûr-ı imdâddan me'yûs oldukları hâlde, ekser ahyânda o kal'a dest-i hasma giriftâr olduğu zâhirdir. Belgrad Kalʻası min-ciheti'l-ittisâʻ husûn-ı meşhûreden olup, muhafazası ekallî yigirmi bin ceng-âver dilâverlere münhasır olduğundan gayri, bir senelik mühimmât ve zahîresi dahi mevcûd olmak iktizâ eder idi. Bâlâda tahrîr olunduğu gibi ceng tehakkukunda Belgrad'da bir mikdâr erzen ve baʻzı muhtekirlerde cüz’î hubûbât bulunup, yamâkān nâmına olan nemek-be-harâmın dahi cihân-bîn ü ferzâneleri birer behâne ile tebdîl-i makām ve cenge kıyâm hengâmında kal‘aya hezâr tekellüf ile idhâl olunan zahîre dahi muhâsaradan evvelce temâm olup, Serʻasker Paşa ise mahzâ tervîc-i nefs kasdıyla eyâletlüye ve belki kal'anın ekser halkını istishâb ile Niş'e doğru çekilüp, kudûm-ı behârda Morava Köprüsü pîş-gâhına ordu kurup, encâmkâra muntazır iken düşmenin bir mikdâr katanası zuhûr eylediği gibi mecmû‘ mühimmâtı bırakup, bilâ-muhârebetin geldiği tarafa [43a] ilgār ve Belgrad Kalʻası'nın dest-i aʻdâya giriftâr olmasının aʻzam-ı esbâbı olduğu ittifâk-kerde-i hakāyık-şinâsân-ı rüzgârdır. Kal'a derûnunda bulunan mâldâr yamâk eşbehlerinin bekāyâsı dahi şedâyid-i muhâsaraya bir zemân tehammül etmeyüp, tahlîs-i mâl iddiʻâsıyla teslîm-i kalʻayı îsâr ‘akabinde taraf-ı Pâdişâhî'den mücâzât-ı ‘amellerini müşâhede ile me'lûf oldukları Belgrad intifâʻından mahrûm, baʻde'l-musâlaha emlâk ve ʻakārlarına ʻadem-i neyl ile serserî-geşt-i vâdî-yi gumûm olduklarından gayri Ser'asker Paşa ve muhâfız bulunan ʻOsmân Paşa temennî-yi hayât-ı sih-rûze-i dünyâ içün ihtiyâr-ı külfet-i meşekkat etmedikleriyçün intikām-ı İlâhîyye'ye mazhariyyetle sinesi içinde ʻâlem-i hayâlât olan cihân-ı bî-bekādan nâ-bûd ve dâyire-i vücûddan maʻdûm u mefkūd oldular.