ترابها ذهب ومائها ضرب و كواعبها لعب و هي لمن غلب evsâfiyle menʿût olan memâlik-i vesîʿatü'l-ercâ-yı Mısriyyede serîr-âverde-i taʿayyün ve zuhûr olan ümerâ-yı bî-şuʿûr memâlik-i muhtelifetü'l-envâʿ ve abîd-i mütegāyyiretü'l-evzâʿdan olup şerâ'it-i islâmiyye ve kavâid-i dîniyyelerini fi'l-cümle taʿallüm ve vücûb-i itāʿat-i ülü'l-emri tefehhüm etmeden mah- dûmlarının desteriyârî-i himmeti ve mâliklerinin zurbâzu-yi mikneti ile silk-i ümerâya münselik ve menâsıb-ı kesîretü'l-fevâid-i kāhireden birine mâlik olduklarında hükm-i akl-ı kāsır ile rü'yet-i umûra mübâşir ve şîme-i nüfûs-ı zemînden olan zulm ü gadre mütecâsir olmalariyle müddet-i kalîlede iktinâ-yi emvâl ve tanzîm-i şevârid-i ahvâl eylediklerinden gayri bilâ istihkāk (269-b) nâil oldukları niʿam gûnâ-gûn adem-i kanâʿat ve devâʿî-i tefevvuk ve istibdâd ile yekdiğerin zevâl-i taʿayyün ve sevretine cûyende-i fırsat ve bu mülâbese ile miyânelerinde ceng ü harb mütemâdî ve bir-birini katl ü istîsâl beynlerinde resm-i âdî olup Devlet-i aliyye tarafından nasb olunan vülât ve hükkâm makhûr-ı dest-i tagallübleri ve bâ-husûs azl ü tenzîlleri mevkūf ednâ işâretleri olup havâne-i mezkûrenin defʿ-i tasallutlariyle kutr-ı Mısr'ı tasfiye ve tathîr masârif-i külliyyeye muhtâc ve bir vakt-i hâliye-i devlete mevkūf olduğuna binâen bir zamândan berü gâh tahvîl ve terhîb ve gâh teşvîk ve tatyîb ile merkūmlar istihdâm olunup hezâr suʿûbet ve meşakkat ile mürettebât-ı Devlet-i aliyye'nin ancak miʿşârı resîde-i hayyiz-i husûl olur idi. Birkaç seneden berü Devlet-i aliyye'nin umûr-ı âhir ile iştigālini bugāt-ı mezkûre medâr-ı fırsat ittihâz edüp üzerlerine hareketi dahi me'mûl etmediklerinden bi'l-külliyye halʿ-i rıbka-i itāʿat ve inkıyâd ve birbirinden ahz ve telâkkī etdikleri melʿanet ve habâseti yevmen fe-yevmen müzdâd eylediklerinden fazla beher sene Âsitâne-i saʿâdet'e muʿtâdü'l-irsâl olan hazîneyi birer bahâne-i vâhî ile tevkīf ve ale'l-husûs Haremeyn-i şerîfeyn'e müretteb olan gılâl ve vezâifi gâh noksân iʿtā ve gâh giriftâr-ı ukde-i tesvîf ve bu takrîb ile fukarâ-yı Haremeyn'in zıyık-ı ayşlarını tazʿîf ve mürettebât-ı Donanma-yı hümâyûn'dan olan mühimmâtı kezâlik mevkūf-ı zamân-ı âtî eyleyerek masâlih-i mühimmeyi taʿtîl ve nakʿeteyn-i mübâreketeynde câ-be-câ zuhûr (270-a) eden taʿmîrâta vâridât-ı muʿayyene-i Mısriyyeden havâle olunan mebâliği îsâl etmeyüp gâh te'cîl gâh te'mîl vâdilerinde Devlet-i aliyye'yi iğfâl ve bu tertîbâtdan hâsıl olan mebâliğ-i vefîreyi bekā-yı nefs ü câhlariyçün cemʿ etdikleri evbâş ve enzâle bezl ü iczâl eylediklerinden gayri هلاك امتى على يدى اعيلمة سفهاء mefhûm-ı ibret-nümûnuna mâsadak olan ümerâ-i mezkûrenin ulemâ ve sulehâya ihânetleri ve fukarâ ve zuʿafâya zulm ü mazarratları derece-i nihâyete vâsıl olup kâr-ı nâ-hemvârdan rücûʿ ve inâbet ومن خرج من السلطان شبراً مات ميتة جاهلية mazmûnunu te'emmül ile ülü'l-emre inkıyâd ve itāʿat etmeleri her bâr taraflarına işʿâr olunur ahkâm-ı şerîfeyi tahfîf ve mûcib-i felâh-ı neş'eteyn olan nasâyih-i devlet-i ebed-müddeti tezyîf ile nev-be-nev iktirâf-ı cürm ü maʿsiyet ve dem-be-dem iktisâb-ı zenb ü hatî'et eyledikleri ve bahr-i Süveyş'den Mısr-ı Kāhire'ye sefâin-i tüccâr ile emtiʿa-i Hindiyye naklini mukaddemâ İngilizlü iltimâs edüp baʿzı mahzûr mülâhazalariyle taraf-ı devletden müsâʿade olunmadığını Françalu tahkīk etmekle ticâret-i mezkûreyi semîr-i fu'âd ve Devlet-i aliyye tarafından bu garaz-ı zâhirü'l-fesâdın imtinâʿ-ı husûlünü idrâk ile ümerâ-i mezkûreyi baʿzı mevâʿîd-i mümevvehe ile tezlîl ve ifsâd ve merkūmlar dahi gûyâ diyâr-ı Mısır kendülerinin mülk-i mevrûsu olup cumhûr devleti gibi bir araya gelüp hufyeten bu hususu sûret-i istişârede dermeyân ve Françalu'nun talebkâr oldukları ticâret (270-b) maddesinden Süveyş gümrüğü mâline tezâʿüf ve tezâyüd geleceğini ve Devlet-i aliyye tarafından kahr u istîsâlleri irâde olundukda bu mukābelede Françalu'dan istimdâd edeceklerini mülâhaza ile emr-i ticâreti tecvîz ve istihsân eylediklerinden gayri Françalu birkaç maddeyi müştemil bir nevʿi muʿâhede tanzîm ve tarafeyn ahad-i hümâya senedât-ı kaviyye iʿtā ve teslîm eylediği memâlik-i mahrûse-i pâdişâhîde Françalu'nun bu makūle tasarrufât-ı bâtılaya cesâretleri her ne kadar mahz-ı ihânet ve hiyânet ise dahi ümerâ-yi mezkûrenin mümâşât ve adem-i mübâlâtından neş'et edüp hattâ İskenderiye'de mütemekkin olan müste'min tâ'ifesi üzerine bundan akdem Murad Bey'in asker ile kâşif taʿyîn etmesi bu makūle ağrâz-ı hafiyyeye mebnî olduğu nezd-i devletde meczûm ve cism-i mülk-i devletde heyecân ahlât-ı redî'e ile mütevellid olan dâ-i udâl-i fesâd ü ihtilâli dârû-yi hüsn-i tedbîr ile izâle-i kānûn-şinâsân-ı devlete bir emr-i mahtûm olduğu ve an-asıl Ezher ulemâsı ve Mısır'ın ehl-i ırz ve sulehâsı ümerâ ve hevâdârlarının cevr ü taʿaddîlerine tâb-âver olamayup hırmen-i cemʿiyyetleri sarsar-ı gazab-ı pâdişâhî ile perîşân ve ru'ûs-ı menhûseleri tıyg-ı bî-dirîğ-i şehinşâhî ile meydân-ı mezelletde galtān olmak emniyyeleriyle dem-güzâr oldukları ve Mısır'ın teşvîş ve ihtilâli vücûd-ı ümerâ ile mevcûd olup zevâl-i ümerâ ile nizâm-ı memleket husûlünü vükelâ-yi devlet tahkīk eylediklerine binâen emr-i nizâmı mahall be-mahall tervîc ve şevk-i dâʿiye-i halîfetü'l-müslimîni (271-a) tahrîk ve tehyîc etmeleriyle derhal tedârükât-ı bahriyye ve beriyyeye şurûʿ ve mübâşeret olunup sinîn-i sâlifede tertîb olunan sefâinin zıʿfı mikdârı sefâin techîz ve tesviye ve iktizâ eden mühimmât ve levendâtı alâ vechi'l-kemâl taʿbye olunduğundan gayri İskenderiye mutasarrıfı Mahmud Paşa'nın müteʿahhid olduğu bin nefer piyâde dahi Donanma-yi hümâyûn'a ilhâk ve kapudan paşa hazretleri ber-vech-i istiklâl me'mûr kılınup ol havâlinin makālîd-i umûru yed-i mü'eyyedlerine teslîm ve Rakka vâlisi Vezîr Abdi Paşa'ya dahi nihânî emr-i âlî gönderilüp mükemmel kapusu halkından gayri iki-üç bin suvâri tahrîr ve maʿiyyetine me'mûr sâir tavâ'if-i askeriyye ile berren cânib-i Mısır'a teveccüh edüp kapudan paşa hazretleriyle bi'l-muhâbere nizâm-ı mısr-ı Kahire'ye nisâr-ı nakdîne-i gayret etmesi tenbîh olunmuşidi. Müşârün-ileyh muktezâ-yı me'mûriyyeti üzere hufyeten asker tahrîrine teşmîr-i sâk ve Rakka'da mutavattın Firuz Bey ve ol havâlide mütemekkin Millî mîr-i aşîreti Timur vâlî-i müşârün-ileyhin asker cem'inde olan ihtimâmını bi-hükm-i el-hâin-i hâif aleyhlerine haml ile derhâl nitâk-bend-i ittifâk ve Rakka'yı muhâsara ile fitîle-i sûz-i nifâk oldukları haberi sem'-i devleti kar' etdikde Abdi Paşa'nın me'mûriyyeti cânib-i âhara olup mûmâ-ileyhimâ haklarında Devlet-i aliyye'nin sû'-i kasdı olmadığı eğerçi evâmir-i şerîfe ile ifâde olunup ancak Abdi Paşa'nın bu gāile ile şâyed bir müddet te'ehhürü lâzım gelür deyû (271-b) Çapan-zâde tarafından bin nefer suvâri etdirilüp iktizâ eden ulûfeleri edâ ve Gazze mütesellimi Derviş Bey'e mîrimîrânlık i'tâ olunup Çapan-zâde tarafından tahrîr olunan suvâriyi tedârük edebildiği suvâriye zam ile cânib-i Mısır'a berren azîmet ve kapudan paşa hazretlerinin re'y ü tedbîr ile hareket ve Abdi Paşa gāile-i mezkûreyi ber-taraf etdikden sonra ta'kîb ile me'mûr olduğundan gayri ulemâ ve sulehâ ve vücûh-i ahâlî-i Mısır'a ve bâ-husûs meşâyih-i urbân ve sâirlere taraf-ı devletden istimâlet-nâmeler gönderilüp Devlet-i aliyye'nin bu azîmet-i hâlisesi ancak fukarâ-yı Haremeyn'in refâhiyyetine ve ahâlî-i Mısır'ın âsâyiş ve râhatına maksûr olup zulm ü nifâkları münteşir-i âfâk olan ümerâya cüz'î ve küllî i'ânet etmeyüp me'mûrân-ı Devlet-i aliyye ile ittihâd ve ittifâk ve bugāt-ı mezkûreyi aktâr-ı Mısriyye'den ihrâc ve izhâk zemîninde evâmir tahrîr ve hufyeten taraflarına tesyîr olundu.