Ânihen zikr ü beyân olunduğu üzere Tiflis Hânının Moskovlu ile mürtebit olan ahd ü misâkı ve tarîk-i cedîdin tevsîʿ ve taʿmîriyle Moskov askerinden üç bin kadar kefere celb ve istishâbı hasr-ı aklî ile yâ urur ki el-yevm şâh ve vekîlden ârî (238-a) olan diyâr-ı Îran'a istîlâ veyâhud memâlik-i Devlet-i aliyye'ye tecâvüz ve iʿtidâ kasdına mebnî olduğu zâhir ve hüveydâ olup zîrâ hân-ı mesfûr bundan akdem Dağıstan ve Azerbaycan hânlarını atiyyât-ı muʿaccele ve mevâʿid-i müʿeccele ile tarafına istimâle içün Rusya elçisini maʿan istishâb ve taraf taraf arz-ı urâze-i dalâlet-me'âb edüp zikr olunan hânlar ber-muktezâ-yı gayret-i diyânet hutâm-ı dünyaya adem-i rağbet ile su'âline seyf-i kātıʿı cevâb ve hedef-i itâre-i tîr-i tîz-şitâb etmişler idi. Mukaddemât-ı fâside ile garazdan bu kerre nevmîd ve me'yûs olucak müttefiki olan Moskovlu'nun harben neyl-i maksada fırsatcû olduğu azhar ve bu keyfiyyetler birkaç defʿa taraflarından Devlet-i aliyye'ye muharrer olmuşidi. Ahâlî-i Îran civâr memâlik-i Devlet-i aliyye'de vâkiʿ ehl-i islâmdan olduklarına binâen cihet-i vahdet-i islâmiyye iktizâsıyla haklarında lâzime-i yek-ciheti ve hukūk-ı civâriyyet îfâ olunacağı vaʿd olunduğundan gayri taraflarından dahi birkaç defʿa istigāse ve istimdâd sûretleri vukūʿ bulup hattâ itmi'nân-ı kulûb irâdesiyle kârgüzârlarına evâmir-i aliyye tahrîr ve anlar dahi bilâ-taksîr leyl ü nehâr hareket-i aʿdâya nazar ile müteheyyi'-i dâr u gîr olmuşlaridi. Kezâlik ol havâlide bulunan vulât-ı ʿızâm ve muhâfızîne ve bâ-husûs Dağıstan ahâlisine evâmir ve atiyyât-ı pâdişâhî irsâl ve düşmen-i dînin sû'-i kasd ve niyyetleri tafsîl ve icmâl olunarak hâzır ve âmâde bulunmaları tenbîh ve tekrîr olunup tavâif-i mezkûrenin salâbet-i dîniyyeleri meşhûr ve gazâ ve cihâda şevk ü muhabbetleri mevfûr olduğundan gayri keferenin hudûd-ı islâmiyyeye tecâvüzleri giderek kendülere sirâyet ve bâ-husûs hân-ı mesfûr tarafından teklîf olunan sûret-i meyl ü itâʿat merkūmlara mûcib-i teşvîr-i harâret-i diyânet olmağla bu mazarrat-ı melhûzeye âlet olan Tiflis hânını aralıkdan refʿ etmek emrinde cümlesi yek-sâk-ı ittifâk ve yekdiğer ile akd-i hibâle-i ahd ü misâk etmişler idi. Bu esnâda devâ'î-i gazâ vü cihâd tavâif-i mezkûrenin şerâyîn-i gayret ve hamiyyetlerini tahrîk ve şevk-i tahsîl-i mesûbe ve ganîmet rişte-i ârâm ve karârlarını tefkîk edüp hânân-ı Dağıstan'ın eşcâʿ ve erşedi olan Avar hâkimi Ümme Hân umûm asâkir-i Dağıstan'a başbuğ olup şuhûr-ı sayfiyyenin ibtidâsı olan Haziranda yerlerine hareket ve doğru Tiflis üzerine teveccüh ve azîmet etmek üzere (238-b) olduklarını Çıldır vâlîsine arabiyyü'l-ibâre mektublarıyla ifade etmeleriyle Tiflis Hânı tarafından henüz memâlik-i islâmiyyeye tahattî vukūʿu tahakkuk etmezden mukaddem berü tarafdan harb ü darbe mübâşeret hasmın makāle ve iʿtirâzına vesîle-i kuvvet olacağı mülâhazasıyla vezîr-i müşârün-ileyh muztarib olup derhâl tavâif-i mezkûrenin başbuğuna maʿrûzâtınız ile mukaddemâ ber-vech-i sefâret Âsitâne'ye gönderdiğiniz Cengetay hâkimi Ahmed Hân irâde-i devlet ile avdet edinceye dek olduğunuz mahallerde meksiniz münâsibdir deyü tahrîrât tisyâr ve tahrîrât-ı mezbûre vâsıl olmazdan mukaddem tavâif-i mezkûre hareket etmiş bulunurlar ise Çarunale nâm mahalle nüzûl ve muhârebeden hâlî olmayacaklarını bu defʿa der-i devlet-medâra müşârün-ileyh tahrîr ve ihbâr ve ne gûne hareket iktizâ eyler ise emr ü fermâna muntazır olduğunu işʿâr etmiş asâkir-i mezkûrenin müsâlaha esnâsında Tiflis diyârına hücumları gayr-i münâsıb ve ber-muktezâ-yı hâl diyârlarına ircâʿları emr-i lâzib olduğu müşârün-ileyh tahrîr hilâlinde asâkir-i mezkûre nehr-i Kanık'dan ubûr ve bir mahalde ârâm etmeyerek Tiflis diyârına duhûl ü ubûr eyledikleri hasebiyle Tiflis hânı ve maʿiyyetinde olan Rusya sergerdesi mevcûd olan asker ve toplarını istishâb ve tâife-i mezkûreye sedd-i râh-ı mümânaʿat olmak endişesiyle Kahet taraflarına azîmet ve şitâb eylediklerinden asâkir-i Dağıstan'ın seyl-i bârân gibi üzerlerine inhidâr ve insibâblarını müşâhede ve tâb-âver-i münâceze ve mukāraʿa olmayacaklarını cezm ile tarîklerini tahliye ve menâʿat ve istihkâm ile (239-a) meşhûr olan maʿâkıl ve husûnda kenâra-gîr-i tevakkī ve tehaffuz oldukları maʿlûm oldukda tavâif-i merkūme doğru Tiflis diyârına ilkā-yı âvâze-i muhâfât ve âfât ve aʿzam-ı esbâb-ı feth-i kılâʿ ve akdem-i levâzım-ı zabt-ı bıkāʿ olan top ve mühimmâtdan hülüvv ü tecerrüdleri takrîbi ile husûn-ı menîʿadan olan Tiflis kalʿası semtine adem-i iltifât ve Tiflis kurbinde vâkiʿ maʿâdin-i sîmîn istihlâsı fikriyle tertîb-i kümât u guzât etmeleriyle zikr olunan maʿâdini hamle-i vâhidede zabt u teshîr ve kasd-ı mukābele ile iʿmâl-i nîze ve tîr edenleri istîsâl ve tedmîr ve katı çok nisvân ve sibyânları seby ü esîr eylediklerinden gayri bir fırkası Tiflis'e dört sâʿat mesâfe olan Lori kalʿasını hasr u tazyîk etmiş bulunduklarından ale's-seher kalʿadan küffâr-ı dûzah-makarr hurûc ve Dağıstan askeri derûnuna vülûc edüp tarafeynden nâr-ı kâr-zâr iştiʿâl ve guzât-ı nusret-me'âl hulûs-ı bâl ile yekdiğere gayret ve hamiyyet vererek mukābele-i aʿdâda misâl-i cibâl sâbit ve üstüvâr olmalarıyla temâdî-i muhârebe ve tevâlî-i mukāraʿa ve mudârebeden nâşî dört yüz mikdârı gāziyân-ı mağfiret-nişân lâbis-i câme-i sürh-reng şehâdet ve altı-yedi yüz mikdârı merdân-ı şecâʿat-nişân âzürde-i zahm-ı hasm-ı bed-tıynet olur küffârdan dereke-i cahîmi makarr u makām edenlerin hesâbı nâ-güncâ-yi havsala-i erkâm ve nîze-i cân-sitîz-i muvahhidînden çaşniyâb-ı zahm-ı mezellet olan abede-i asnâmın adedi hâric ez-hayta-i aklâm olup gürûh-ı a'dâ mahzûn ve makhûr ve guzât-ı muvahhidîn zâfir ve mansûr (239-b) olarak dest-keş-i ceng ü cidâl ve bu vak'a-i hâileden Tiflis hânı muztaribü'l-hâl olduğuna binâen nefâis-i emvâl ve tavâif-i ahmâl ve eskālini Tahet kal'asına îsâl ve muhâfaza-i memleketi fikriyle askerini iktizâ eden mahallere tesrîb ve irsâl ve kendüsü bi'n-nefs Tiflis kal'asını muhâfaza ile muntazır-ı encâm-ı hâl olmuşidi. Asâkir-i Dağıstan Tiflis kal'asını zabt u feth ümîdiyle Ahalkelek sahrâsını makarr ve Çıldır vâlîsine top ve mühimmât içün peyderpey irsâl-i haber eylediklerinde vâlî-i müşârün-ileyh telâş ve ıztırâba dûçâr ve bilâ-emr-i kat'î asâkir-i mezkûrenin ülkâ-yi Tiflis'e hücûmları mûcib-i serzeniş ve itâb-ı devlet ve mugāyir-i rızâ-yi erkân-ı saltanat olur dâ'iyesiyle garîk-i teyyâr-ı efkâr olup bi'n-nefs Çıldır'dan hareket ve sahrâ-yi mezkûreye azîmet edüp inkızâ-yi zamân-ı zemistân karîb ve muhâsara ve feth-i kal'a muhtâc-ı zamân rahîb olduğundan gayrı Tiflis üzerine azîmet şimdilik murâd-ı devlet-i ebed-müddet olmamağla el-hâletü-hâzihi vatanlarınıza avdetiniz münâsibdir deyû her ne kadar bast-ı mukaddemât-ı ma'kūle etdi ise kârger olmayup ta'akīb-i eyyâm-ı şitâ ve kesret-i zahmdârân ve merzâ takrîbi ile avdetimiz düşvâr ve memleket-i imâm-ı müslimînde bu sene meştâ-nişîn oluruz deyû ısrâr ve bu aralıkda fukarâ ve zu'afâ pâ-zede-i hasâr olduklarından gayri memâlik-i pâdişâhîde zehâir kıllet ve hevâyic ve levâzımâta nedret târî olup ne hâl ise vâlî-i müşârün-ileyh tarafından ba'zı hedâyâ ve hil'at takdîmiyle rü'esâ-yi asâkir-i mezkûre derûnuna teferruka ilkā (240-a) ve Akkuşa kādısı ve Çartale rü'esâsı dört beş bin asker ile müfârakat ve diyârlarına avdet eyledikleri Ümme Hân ve Ali Sultan mücâb olmayup hezâr-zahmet ile memleket-i hakānîden izâhe ve ib'âd ve Tiflis ve Açıkbaş hudûdunda vâki' Dahan nâm Gürcü kal'asının nez' ü teshîrini murâd eylediklerine binâen hemen oldukları mahalden tınâb-ı ikāmet ve ârâmı hall ve seyf-i sârım-ı cihâdı sell eyleyerek cânib-i maksûda matiyye-rân-ı isti'câl ve şimdiye dek kal'a-i mezkûreyi nez' edecekleri ba'îd-i ani'l-ihtimâl olmadığı ve Tiflis hânının güzîde askeri olan kabâil-i a'câm müteferrik ve bu takrîb ile mesfûre za'af ve teşvîş lâhık olup Tiflis re'âyâsı Revân ve Karabağ taraflarına ve dört bin hâneden mütecâvizi dahi Kars hudûduna nakl eyleyüp havâlî-i merkūmede sâkin olan ba'zı aşâir-i devâbb ve mevâşîlerin gâret eylediklerinden karâra tahammül edemeyüp nihâyetü'l-emr hudûd-ı Kars'dan hareket ve eyâlet-i Çıldır'a azîmet eylediklerini Erzurum ve Çıldır vâlîleri tahrîr ve beyân etmişler. Tiflis mâddesine dâir Rusyalu ile vâki' olan mükâlemenin bir sûreti bu def'a taraf-ı devletden vezîr-i müşârün-ileyhe irsâl ve şurût-ı musâlahannın muhâfazası ve asâkir-i Dağıstan'ın adem-i tenfîr-i kulûbları tenbîhâtı tafsîl ve icmâl olunduğundan gayri müşârün-ileyh bu esnâda azîm masârife mübtelâ ve taraf-ı devletden isti'âne ve isticdâ edüp matlûbuna müsâʿade hâric-i hayyiz-i imkân olduğuna binâen şimdilik (240-b) taraf-ı sadrıazamîden beş bin guruş an-nakdin harclık ve bir mikdâr eksiye ve elbise irsâl olundu. Bundan sonra Çıldır vâlisinin tekrâr tahrîrâtı vürûd edüp mefhûmunda bundan akdem hudûd-ı hakānîden ihrâc ve vatanlarına i'âde olunan Avar hâkimi ve Ali Sultan hilâl-i tarîkde vâki' Dâhân kal'asını muhâsara eylediklerine binâen kal'a-i mezkûreyi feth ü teshîr ve derûnunda olan küffârı kahr u tedmîr eyledikleri evânda muktezâ-yı harb üzere taraflarında dahi katı çok mecrûh bulunup memleketlerine îsâl olunmaları muhâl olduğundan gayri Tiflis ve Rusya askeri mühimmât ve top ile mürûrlarına mümânaʿat ve mevsim-i şitâ hulûlü dahi mâniʿ-i azîmet olup zarûrî Çıldır'a avdet ve bahara dek Çıldır'da misâfireten ikāmet istid'âsında olduklarını işâret ve asâkir-i mezkûrenin tard u teb'îdleri müşkil ve bu asker-i kesîrin müddet-i medîde ikāmetlerine serhadd reʿâyâsı gayr-i mütehammil olduğunu ifâde etmiş husûs-ı mezkûr yine erbâb-ı şûrâ ile müzâkere olunup evvel bahâra dek misâfireten ikāmetleri istihsân ve fukarâ ve zu'afâya bâr-girân olmamaları mülâhazâtiyle şimdilik elli bin guruş Erzurum vâlisinin darbhâneye olan deyninden havâle olunup üç-beş gün zarfında Çıldır vâlisine îsâl olunması emr ü fermân buyuruldu.