Hâmil-i mevâlîd-i fiten ü ihtilâl olan Ümm-i dünyâ'dan bu esnâda tevellüd eden ahvâl-i müdhişeyi mutazammm der-i devlet-medâra arz u
mahzar vürûd edüp me'allerinde birkaç seneden berü Mısır'da kaht u galânın zuhûru sükkânını mübtelâ-yi gürisnegî ve cûʿ ve Mısır vâlîsi sadr-ı esbak Silâhdâr Mehmed Paşa'nın dahi İskenderiye'ye vürûdundan berü kerb ü belâ iştidâd üzere baʿzı evgād-ı nâs beyninde şe'âmet-i kadem kaziyyesi şuyûʿ ve nehy ü zecr-i avâm ve zabt-ı efvâh-ı enâm mümkin olduğundan bi'l-ittifâk müşârün-ileyh mesned-i hükûmetden (204-a) tenzîl olunduğu ve şeyhülbeled İbrâhim Bey mukaddemâ inkılâbât-ı umûr-ı Mısriyye iktizâsiyle Saʿîd cânibine azîmet ve bu esnâda bi'l-ittifâk Mısır'a avdet ve lede'l-vürûd vâlî-i Mısır-ı sâbık tarafından tevâtî-i ahâlî ile kā'imimakām nasb u taʿyîn ve vâlî-i cedîd vürûduna dek rü'yet-i umûr kendüye tenbîh ve telkîn kılındığı ve Bender-i Reşîd ve İskenderiye mâ-beynlerinde vâkiʿ sedd-i kebîr telâtüm-i bahr sebebi ile muhtâc-ı taʿmîr olup bundan akdem lede'l-keşf keyfiyyet der-i devlete arz u tahrîr ve şimdiye dek haberi karîn-i ukde-i te'hîr ve maʿâz-Allah eyyâm-ı cevelân-i Nîl'e dek termîmine mübâşeret olunmadığı hâlde hasâret-i azîmeyi mûcib olacağından başka kurâ-yı vilâyet-i Buhayre külliyyen gark ve Bender ve Reşîd ve İskenderiye numûne-nümây-i eydî-i sebâ olacağı muhakkak olmağla sedd-i mezkûrun taʿmîri içün bir an akdem binâ emîni nasb olunmak ve aktâr-ı Mısriyye sükkânı el-yevm Bahr-i sefîd cânibinden vürûd eden zehâ'ir ile sedd-i ramak-ı cûʿ eylediklerine binâen sene-i âtiyyede Mısır mîr-haccına ve Haremeyn-i şerîfeyn taraflarına iʿtâ ve irsâli muʿayyen olan zehâ'irin tedârükü veche'n-mine'l-vücûh mümkin olmayup saʿr-ı râyici üzere Bahr-i sefîd iskelelerinden zikr olunan zehâ'irin İskenderiye ve Dimyat iskelelerine nakl ve fürûhtu içün evâmir-i aliyye ısdârı ve Mısır'da vâkiʿ olan kaht u galâ takrîbi ile sene-i sâbıkada techîz-i mîr-hac mutasavver değil iken mahzâ tahsîl-i rızâ zımnında envâʿ-ı meşekkatle mîr-hac nasb olunup hubûbât ve zehâ'ir tertîb ve surre-i (204-b) şerîfe tahsîl ve vakt ü zamâniyle tesrîb olunmuşidi. Tarîk-i hacda vâkiʿ olan urbânın cemʿiyyetleri ve nehb-i hüccâcda musammem olan fesâd niyyetleri maʿlûm olduğundan caddeden udûl ve tarîk-i âhardan azîmet ile mevsim-i hacca idrâk ve vusûl müyesser olduğu ve Harb urbânı tarafından Mekke-i mükerreme'de sâkin olan muʿteberân-ı kabîle ile şerîf-i Mekke ve mîrü'l-hac akd-i meclis etmek ve beyne'l-haremeyn vâkiʿ olan aşâ'irin muʿayyenâtı verilüp te'mîn-i hüccâc zımnında verile-gelen rehinleri Mekke-i mükerreme'de ibkā ve baʿdehû taraflarına redd ve iʿtâ muʿtâd iken zikr olunan âdetin metrûkiyyeti hüccâc-ı hidâyet-müntehacın bâʿis-i insilâb-ı emniyyetleri olmağla bu keyfiyyetin dahi hüsn-i nizâma rabtı ve bu sâl-i meymenet-fâlde hüccâc-ı Mısr'ın Mekke'den hareketi hılâlinde eşrâr-ı urbân Yenbuğ kalʿasına istîlâ ve askerini ifnâ ve hüccâcı nehb ü gāret sevdâsında oldukları
ihbâr ve inhâ olunup reh-i râsıtdan azîmetde hatar u âfet vukūʿu melhûz olduğuna binâen şerîf-i Mekke-i mükerreme ile baʿde'l-meşvere Medîne-i münevvere'ye uğramaksızın mahfel-i şerîf ve hüccâc-ı hidâyet-redîf semt-i selâmete îsâl ve Medîne-i münevvere halkının matlûbları olan surre şerîf-i Mekke maʿrifetiyle mevcûd olanlara ve olmayanların vekillerine ve vekilleri olmayanların surrelerini mîr-hacc Mısır'a maʿan götürüp urbân tasallutundan şerîf-i müşârün-ileyh vâsıtasıyla kalʿa-i mezkûre tahlîs olundukda bakāyâ-yı surre ashâbına irsâl (205-a) ve kalʿa tahlîs olunmadığı hâlde sene-i âtiyede gönderileceği ve Mekke-i mükerreme'den minvâl-i muharrer üzere hareket ve Cidde yoluyla berren azîmet esnâsında eşkıyâ-yı urbân Mısır hüccâcına hayli sıklet îrâs edüp Mağrib hüccâcı mîr-hac beyin ve sâir ashâb-ı tecrübenin nasîhatlerini adem-i isgā ile Medîne-i münevvere'ye râhî ve Medîne'den cüz'î baʿîd olduklarında mutarassıd-ı fırsat olan urbân nâ-gehân üzerlerine hücûm ile emvâl ve eşyalarını nehb ü tâlân etdikleri ve tarîk-i hacda mehâzin-i zehâir olan kılaʿ mürûr-ı eyyâm ile harâb olup kılâʿ-ı mezkûreyi taʿmîr ve zahîrelerini tevfîr mevkūf-i himmet-i devlet-i ebed-masîr olmağla bu garazın husûliyçün âidât-ı muʿayyeneden mâ-ʿadâ fakat bu sene-i mübârekede bin yüz kise iʿânet olunmak ve olunmadığı sûretde mîr-haccın imkân-ı azîmeti mefkûd olacağı beyân olunmuş mîr-haccın reh-i râstdan adem-i riddeti ne hikmete mebnî olduğu ve gılâl ve muʿayyenât-ı sâirenin irsâlinde zuhûr eden ihânet ve hiyânetleri mukaddemâ Medîne-i münevvere'den vârid olan tahrîrâtda tafsîl olunduğuna binâen mevâdd-ı mezkûreye dâir Mısırlu tarafına mü'ekked evâmir-i aliyye gönderildiği bundan akdem sebt-i sahîfe-i beyân kılınmışidi. Husûsât-ı mezkûre hutûb-ı cesîmeden olup ricâl-i devlet ve erkân-ı saltanat ile birkaç meclis-i meşveret olunarak vech-i lâyıkı üzere nizâmı matlûb-ı hümâyûn olmağla binâberîn şehr-i Receb (205-b) ü'l-müreccebin yirmialtıncı pazar günü Bâbıâlî'de kethüdâ bey dâiresinde meclis-i hassü'l-hâs tertîb olunup Mısır ahâlisinin tahrîrâtı ve vâlî-i sâbıkın işbu tahrîrâtı cerh ve ilgā eden maʿrûzâtı huzzâra kırâat olundukda Mısır hüccâcını Medîne-i münevvere ziyâretinden mahrûm etmeğe sebeb olanlar beher hâl taraf-ı Devlet-i aliyye'den muʿâheze olunmak meczûm olduğundan ahâlî-i Mısır mukaddemce baʿzı mugallata ile tahdîş-i ezhân etmek vâdîlerine düşdükleri ve masârif-i hac deyü istidʿâ etdikleri meblağ taraf-ı devletden verildiği sûretde tertîb-i kadîmi ihtilâs ve iğtisâb verilmediği takdîrde mîr-haccın umûrunu rü'yetden takā'üs ile maʿâz-Allah mîr-haccın hareket edemediğini Devlet-i aliyye'ye isnâd edecekleri bî-irtiyâb ve sedd-i kebîr taʿmîri dahi cümle-i mugallatadan olup ancak adem-i mümâşât ahâlî-i mezkûrenin mecbûl oldukları ru'ûnet ve huşûnet-
lerine nazaran müstelzim-i âfât ve mahâfât olmağla zikr olunan sedd-i kebîrin bundan akdem ne vechile ta'mîr olunduğunun kayıdları tetebbû' ve istikrâ olunup sâbıklarda olduğu gibi irsâliyye hazînesinden ta'mîri ve iktizâ eden müteʿayyin mübâşirin tesyîri istisvâb ve mübtelâ oldukları kaht u galânın mümkin mertebe izâlesine sa'y ü inkibâb lâzım olmağla baʿzı sevâhil ve cezâirden tüccâr zümresi sefâin-i islâmiyyeye zehâir teşhîn ve râyici üzere götürüp ahâli-i Mısır'a fürûht etmeleri bâbında taraf taraf neşr-i (206-a) evâmir kılınmak tasvîb ve tahsîn ve hüccâc-ı Mısır'ın esnâ-yi râhda zahmet-keşîde oldukları mücerred-i hırs u tama' belâsiyle urbâna surre verilmemekden neş'et ve mâl-i irsâliyyeden mahsûb olmak üzere istid'âları olan bin yüz kise hîn-i feth-i Mısır'da i'ânet-i masârif-i mîr-hac nâmiyle kahve ferdelerine tarh olunan meblağdan havâle olunup vefâ etmediği sûretde kusûrunun dahi cihet-i nizâmı bulunmak münâsib-i vakt ü hâl ve aks-i kaziyyede baʿzı mahzûr tekevvünü mütebâdir-i ezhân-i ba'zı ricâl olduğuna binâen bundan cem'iyyetlü bir meclis tertîb olunup tekrar bu keyfiyyâtın müzâkeresi istisvâb olundu.
Vürûd-ı havâdisât-ı Mısriyye ve vukūʿ-ı meşveret der-dâire-i Kethüdâ-yı hazret-i âsafî
Attribution
- Citation:
- "Vürûd-ı havâdisât-ı Mısriyye ve vukūʿ-ı meşveret der-dâire-i Kethüdâ-yı hazret-i âsafî", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1782_211.html
Item Details
- Title:
- Vürûd-ı havâdisât-ı Mısriyye ve vukūʿ-ı meşveret der-dâire-i Kethüdâ-yı hazret-i âsafî
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1199
- Source:
- Mücteba İlgürel
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota