Çıldır eyâletinde vâkiʿ Acara ahâlisi öteden berü şiddet-i batş u fetk ile meşhûr ve meydân-ı kâr-zârda pâymerdî sebâtları elsine-i nâsda mütevâtir ve mezkûr olup leyl ü nehâr gazv ü cihâd âdetleri ve hem-hudûd oldukları Gürcistan'a câ-be-câ akın edüp iğtinâm-ı sebâyâ ve istirkāk-ı üsârâ mültezem-i uhde-i şecâʿatleri olmakdan nâşî hâkim-i Gürcistan olan Soloman-ı bed-peymânın bu mülâbese ile emniyyet ü râhatı meslûb ve ülkesini muhâfazaya adem-i iktidâr ile dâimâ mahzûl ve menkûb olup her-bâr Çıldır vâlîsine şikâyet-nâmeler irsâl ve defʿ-i zarar u nikâlleri bâbında tahrîk-i silsile-i mürüvvet ve ifdâl etmekle kavm-i mezkûrun dâire-i zabt u rabta idhâlleri düşvâr ve saʿbü'l-mesâlik mahallerde mukîm olduklarına binâen vâlî-i müşârün-ileyhin emr ü nehîne çendân havâle-i semʿ-i imtisâl etmediklerinden gayri mazarratları memâlik-i islâmiyyeye âid olmayup diyâr-ı küffâra sârî ve belki seby u beyʿ-i esîr ü bürde ile nefʿ-i âmları gayr-i mütevârî olup ancak Soloman-ı bî-îmânın adem-i tevhîş ve tenfîri ve mukābele dâʿiyyesine düşer ise zihnini tahdîş ile azîmetinin sarf u tağyîri el-hâletü hâzihi umûr-ı lâzımeden olmağla binâen-aleyh Acara ahâlisine zâhir-i hâlde adem-i tecâvüz-i hudûd keyfiyyetini teklîf ve ibrâm ve bâtında iğmâz-ı ayn muʿâmelesi müşârün-ileyh tarafından iltizâm olmuşidi. (133-b) Ahâlinin bu vazʿ-ı düşmen-sûzine mesfûr dil-gîr olup mukābele semtine zehâb ve memâlik-i mahrûseye pâ-nihâde-i ucb ü gurûr olarak îrâs-ı hadşe ve ıztırâb fikrinde olduğu hudûdda mütemekkin olan muvahhidînin maʿlûmları olup zikr olunan keyfiyyet Faş muhâfazasında olan Vezîr Halîl Paşa hazretlerine ahâli tarafından arz u inhâ ve sâbıkā Gonya mutasarrıfı olup ol havâlinin kâffe-i dekāyık ve hakāyıkına vukūf-ı tammı olan mîrimîrândan Abaza Mehmed Paşa tarafına dahi ihbâr ve inbâ olunup imdâd ve iʿânete taʿahhüd eylediklerinden gayri hîn-i zuhûr-ı adû-yi makhûrda dûrdan farkı mümkin bir nevʿi alâmet ile kaziyye yek-diğere ihbâr ve Faş'dan top atmak misillü emâre ile icrâ-yi resm-i istinfâr râbıtası mâ-beynlerinde müstahkem ve üstüvâr olmuşidi. Acara ahâlisinin sevret ü şiddetleri hasabiyle meydân-ı cengde hasımlarından rû-gerdân olmayacakları ve bâ-husûs baʿzı karâin ile düşman zuhûru indlerinde meczûm olup an be-an müteyakkız ve mütenebbih oldukları hasm cânibinden tashîh olunmağla kavm-i mezkûru şeb-hûn ile izʿâca cesâret edemeyüp Gonya tevâbiʿinden Cako kasabası üzerine gelmek tasavvurunda oldukları tahakkuk eyledikde ahâli-i kasaba evlâd u ıyâl ve nefâis-i emvâllerini kuvvetü'z-zahr-ı iʿtizâdları olan Cebel-i Şâmih'a nakl eylediklerinden sonra (134-a) mesfûr dahi zîr-i livâ-i şakāvetinde müctemiʿ olan kefere-i bed-âyîn ve melâʿîn-i hâsirîn ile işbu Cumâdelâhirenin onyedinci günü kasaba-i mezkûreye vazʿ-ı kadem-i şûm ve buldukları eşyâyı nehb ü gāret ve kasabayı ihrâka tasaddî ve mübâderetleri maʿlûm oldukda mukaddemâ istimdâd içün vazʿ olunan alâmet ahâli tarafından etrafa irâʾet ve baʿdehu Faş kalʿasından dahi maʿhûd olduğu üzere toplar atılup civârda onlara iʿlân-ı keyfiyyet olundukda derîçe-bâzân-ı mesâmiʿ-i intibâh olan mübârizân-ı zafer-lüzûm ve ale'l-husûs Abaza Mehmed Paşa birkaç yüz nefer-i dilâverân-ı şecâʿat-rüsûm ile aʿdâ üzerine sâʿika-bâr-ı hücûm ve bir mahall-i tenknâda memerler katʿ olunup dâne-i tüfeng ve sâʾir edevât-ı ceng ile ekserîsini tuʿme-i gurâb ve bûm eylediklerinden gayri Soloman'un kethüdâsı bu muʿarekede zahmdâr ve sâʾir askeri dahi hezâr bîm-i cân ile firâr ve semt-i selâmeti ihtiyâr eyledikleri ve Soloman'a bu hezîmet-i fâhişe dâğ-ı derûn olup der-akab kahrından âzim-i bi'se'l-makarr sakar olduğunu mukaddemâ Çıldır vâlisi tarafından baʿzı hedâyâ ile ol cânibe mersûl olan şahıs rivâyet eylediğini müşârün-ileyh hazretleri tahrîrâtında tasrîh ve Faş muhâfızı tarafından dahi keyfiyyet-i muhârebe tafsîl ve tavzîh olunarak kulûb-i mü'minîn tefrîh kılındı. (134-b)