Moskov elçisi bu esnâda âdet-i sâbıkası üzerine tercümânını Bâbıâlî'ye irsâl ve devleti tarafından kendüye bir me'mûriyyet-i cedîde zuhûr eylediğini âverde-i zebân-ı bed-me'âl edüp re'isülküttâb efendi ile mülâkāt talebinde olduğunu îmâ ve li-ecli'l-mükâleme bir gün tahsîs olunmasını istidʿâ etmekle yevm-i mükâleme baʿde'l-istîzân tarafına ifâde olunmak üzere tercümânı iʿâde olunmuşidi. Elçi-i mesfûrun iltimâsı atabe-i aliyye-i hazret-i cihân-dârîye arz olunup tahsîl-i izn ü ruhsat ve sâbıkā İstanbul Kadısı Müftî-zâde Esseyyid Ahmed Efendi ve Re'isülküttâb El-hâc Mustafa Efendi Aynalı-kavak sâhilsarayında elçi-i mersûm ile mülâkāt ve mükâlemeye mübâşeret esnâsında ibtidâ elçi-i mesfûr kelâma ibtidâr ve el-yevm netîce-i keyfiyyet-i Kırım'a nazaran tarafeynden meşhûd olan tedârük-i esbâb-ı ceng ü peykâr keşf-i hâl ve beyân-ı mâ-fî'l-bâli îcâb ve iktizâ eylediğinden devleti tarafından mülâkāta me'mûriyetini işʿâr akabinde tercüme olunmuş bir kaç kıtʿa kâğıd çıkarup re'isülküttâb efendiye arz u irâ'et ve müşârün-ileyh tarafından evrâk-ı mezbûre serâpâ mütālaʿa ve krâ'at olunup me'âl-i muhassalı Kırım ve Taman ve Kuban Rusyalu'da kalup Devlet-i aliyye tarafından bi'l-iʿtirâf sened verilmekden ibâret olduğu maʿlûm oldukda elçi-i mesfûrun mukaddemâ mükâlemeye tâlib olduğu hînde bu maddeyi teklîf eyleyeceği baʿzı evzâʿ ve etvârdan mukaddemâ neşr eyledikleri beyân-nâmeden (48-b) zâhir olup lâ ve naʿam cevâbı verilmemesi cânib-i âsafîden Devlet-i aliyye murahhaslarına telkîn ve tavsiye ve mülâhaza ve te'emmüle taʿlîk olunmak bâbında mazhar-ı hüsn-i terbiye olduklarına binâen müşârün-ileyhimâ bâdî-i emirde sûret-i tegâfül irâ'et ve işbu teklîf-i ʿanîfe hod-be-hod cevâb-dâde olmak hay-
yiz-i imkânda olmayup mevküf-ı meşveret-i erkân-ı saltanat olduğundan gayri şân-ı devlet-i kavî-şevket vikāye ve muhâfaza olunarak dost olan düvelden İngiltere ve França devletleri mukaddemâ bu husûsu tanzîm içün tavassuta hâhişger olmalariyle Âsitâne-i sa'âdet'de mukîm olan elçileri dahi devletleri tarafından mücâz ve murahhas olduklarını beyân etmişler idi. İşbu madde-i cesîme bu sûretde ma'rifetleriyle tanzîm olunmak rüsûm-ı dostîye muvâfık ve riʿâyet-i hâtır-şîmesine mutâbıkdır, dediklerinde madde-i mezkûrenin bilâ-tavassut husûlü matlûb olduğunu îmâ ve Devlet-i aliyye tarafından kabûl ve sened iʿtâsı indinde meczûm olduğun inbâ edüp şübhesi ancak bu madde içün ahid-nâme mi verilür? veyâhud makām-ı sadâret-i uzmâdan memhûr sened mi verilür? husûslarında olup nihâyet derece-i me'mûriyeti olarak iddiʿâ olununan senedin dahi sûretini arz u takdîm ve bir harfi tağyîr ve tenkîh olunmak mümkin olmadığını tasrîh ve işbu senedin mazmûnu mukaddemâ neşr eyledikleri beyân-nâme-i mağrûrâneleri mefhûmuna mutâbık olduğunu tefhîm edüp yine reisülküttâb efendi tarafından mütâlaʿa-i evrâk ve mutavassıtîn (49a) irfâk olunmak vâdilerinde sevk-i kelâm ve tahsîl-i füshat-i vakt husûsuna ihtimâm olundukda devleteyn-i mesfûreteynin tavassutları hilâf-ı vâkiʿ olup muhârebe münâsib olmadığını hayr-hâhâne ifâdeye mecbûr ve bu maddenin kabûlü zımnında Devlet-i aliyye'yi ancak tergîb ve ilzâma me'mûr oldukların Rusya elçisi beyân ve vakıʿanın ilâcı kable'l-vukūʿ görülmek vâdisinde beynlerinde darb olunan emsâlden bir mesel ityâniyle tahrîk-i zebân-ı pür-hezeyân eyledikde Devlet-i aliyye murahhasları dahi zuhûr-ı evzâ-ı mükevvenât vukūʿ-ı ahkâm-ı mukadderâta menût olduğun ifâde ve ifhâm ve ol-vechile bisât-ı meclis-i mükâleme pîçîde-i dest-i ihtitâm kılındı.
Vukūʿ-ı mükâleme bâ-elçi-i Rusya ve hâsten-i sened berâ-yi Kırım
Attribution
- Citation:
- "Vukūʿ-ı mükâleme bâ-elçi-i Rusya ve hâsten-i sened berâ-yi Kırım", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1782_032.html
Item Details
- Title:
- Vukūʿ-ı mükâleme bâ-elçi-i Rusya ve hâsten-i sened berâ-yi Kırım
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1198
- Source:
- Mücteba İlgürel
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota