Nizâm-ı şu'ûn-ı asâkir ve cemʿ ü tertîb-i mühimmât ve zehâ'ir zımnında eğerçi vükelâ-yı devlet-i hasbemâ yüsâʿidühü'l-vakt ber-çîde-dâmen-i gayret olup ancak tezâyüd-i şevk ve ihtimâm ve tezâʿüf-i saʿy ü ikdâm garazına mebnî gâh ve bî-gâh bu ahvâli iktinâh lâzıme-i şurût-ı teyakkuz ve intibâh olmakdan nâşî hudûd-ı diyâr-ı Îrân ve tuhûm-ı memâlik-i Gürcistân olan Erzurum ve Kars ve Çıldır ve Van ve bâ-husûs Tiflis hânının çigûnegî-i ahvâl ü keyfiyyâtı mufassal hatt-ı hümâyûn-ı şevket-makrûn ile su'âl ve hakīkat-ı hâl taraf-ı sadr-ı aʿzamîden bu vechile keşîde-i silk-i maķāl kılındı. Tiflis hânı Ereğli hân evân-ı seferde Moskovlu'ya tâbiʿ (39-a) olup Çıldır hudûduna bi'd-defeʿât itâle-i pây-i tecâvüz ve avn-ı Hakk ile Ahılkelek boğazında şikestegî ve inhizâm-ı tâm ile pey-siper-i evdiye ve mefâviz olmuşidi.
Moskovlu ile musâlâha akabinde Rusyalu Tiflis etrâfında mevcûd olan asker-i mahzûl ve merdûdlarını taraflarına celb ve hân-ı mesfûr yalnız kalmış ise dahi otuz-kırk bin asker-i hezîmet-esere mâlik ve top ve cebehânesi mükemmel olup ancak hânân-ı İran ve devlet-i şevket-bünyândan endîşeye tebâʿiyyet ve mücerred nefs-i habîs ve memleketini hasâretden siyânet zımnında Çıldır vâlisi vezîr-i mükerrem Süleyman Paşa hazretlerine ilticâ ve vesâtatiyle Mirzâ Gürgîn nam kâtibini maʿrûzâtiyle Derviş Paşa merhûmun sadâretinde Der-saʿâdet'e baʿs ü isrâ ve inkıyâd sûretinde afv-ı cürm-i sâbıkını niyâz ve istidʿâ edüp bu makūlelerin sözlerine her ne kadar iʿtimâd câiz değil ise dahi itâʿati makbûl olmayup âdemi redd olunduğu sûretde te'dîbi muktezâ-yı şân-ı devlet olduğu mukarrer ve akîb-i sefer olduğundan mükerrer bir gāile açılmak münâsib görülmediğine binâen harekât-ı sâbıkasından iğmâz ve kendüye emr-i ʿâlî ve hilʿat ve atiyye tisyâriyle bu vakte dek atabe-i ulyâ-yı pâdişâhîye sadâkat daʿvâsında idi. Ve Süleyman Paşa'nın mesfûra dâir gelen tahrîrâtının cümlesinde bir tarafdan mecbûr olmaz ise Ereğli Hân'dan hilâf-ı istikāmet vazʿ zuhûr etmez me'mûlündeyim. Yine sırr-ı zamîrini Hakk teʿâlâ'dan gayri kimse bilmez deyü tahrîr eder idi. Al-küfrü milletün vâhidetün muktezâsınca cemîʿ-i ezminede küffârdan ehl-i islâma samîmî dostluk melhûz olmayup anların (39b) hulûs izhâr etmeleri yâ havf-ı şemşîr veyâhûd taleb-i nefʿ-i kesîr zımnında olduğu erbâb-ı ukūle gayr-i setîrdir. Sinîn-i vâfireden berü Erzurum ve Van ve Çıldır eyâletleri kılâʿının taʿmîrât ve mühimmâtlarına bakılmayup Moskovlu'nun Tiflis üzerinden İran'a mürûrları haberi şuyûʿundan berü Erzurum ve Çıldır vâlîlerine ve Kars ve Van muhâfızlarına kavâim-i müteʿaddide irsâl ve kalʿalara istihkâm vermeleri ve etrâfa nezâret ile hâzır ve müheyyâ bulunmaları tenbîh ve te'kîd olunduğundan gayri Çıldır kılâʿının taʿmîrâtı mülâhaza ve binâ emâneti Çıldır vâlisi Süleyman Paşa'nın kapu-kethüdâsı Nişancı Çelebi Mehmed Efendi'nin Ahısha'da sâkin ammisi ve karındaşına ihâle ve vezîr-i müşârün-ileyhin inzimâm-ı nezâretiyle termîmleri evâmiri ısdâr ve efendi-i mûmâ-ileyhe teslîm ve kılâʿ-ı merkūme içün altmış kıtʿa top ve maʿlûmü'l-mikdâr mühimmât tertîb ve sefînelere tahmîl ve tesrîb olunup kezâlik Erzurum ve Kars ve Van kalʿalarının termîmât ve tekmîl-i levâzımlarına leyl ü nehâr sarf-ı iktidâr olunduğu ve Dağıstan hânlarından Şemhâl Hân ve Kuba hânı Feth-Ali Hân'a mektûblar tastîr olunup müfâdında Moskovlu'nun İran'a tecâvüz irâde-i fâsideleri tahakkuk eylediği hâlde cümlesi askerlerini cemʿ ve merdâne mukābele ve keyfiyyeti ʿacâleten muʿtemedleriyle Der-ʿaliye'ye bildirmeleri ve ittihâd-ı diyânet muktezâsınca muʿâvenet ve iʿtizâdda taksîr
olunmayacağı tasrîh ve Erzurum vâlisi vezîr Timur Paşa hazretleri tarafından irsâl ve ol havâlinin şimdilik esbâb-ı takviyesi bu vechile istihsâl olundu.
İstifsâr-kerden-i Pâdişâh-ı pür akl ü şuʿûr ez-ahvâl-i meʿâkıl ve suğûr ve beyân-ı hülâsa-i tertîbât
Attribution
- Citation:
- "İstifsâr-kerden-i Pâdişâh-ı pür akl ü şuʿûr ez-ahvâl-i meʿâkıl ve suğûr ve beyân-ı hülâsa-i tertîbât", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1782_019.html
Item Details
- Title:
- İstifsâr-kerden-i Pâdişâh-ı pür akl ü şuʿûr ez-ahvâl-i meʿâkıl ve suğûr ve beyân-ı hülâsa-i tertîbât
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1197
- Source:
- Mücteba İlgürel
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota