Avdet-i Donanma-yi Hümâyûn

Kırım gāilesini râbıta-i sulh halel-pezîr olmayacak sûrette ber-taraf etmek me'mûriyeti mukaddemâ kapudan paşa ile Kırım seraskerinin gerden- bend-i himmetleri kılındığına binâen kapudan paşa bâlâda işâret olunduğu vechile Karadeniz boğazından çıkup Sinop limanına dâhil ve serasker paşayı asâkir-i vâfire ile alup Kırım sevâhiline vâsıl oldukta tarafeyn askeri hıtta-i Kırım'a adem-i duhûl ile Tatar müntahablarım han etmek ve Karadeniz'de Rusya donanması geşt ü güzâr eylememek meşrût iken Kırım halkına cebr ü ikrâh ve menfûrları olan Şâhin Giray'ı hanlık mesnedine ikʿâd içün ülke-i mezbûreye sevk-i sipâh-ı îcâb-ı muhârebe edüp Tatar'dan katı çok kimse itlâf u ifnâ ve bu sebeble kavm-i mezbûr dergâh-ı hilâfet-penâhîye medîd-i iştikâ edüp meb'ûslariyle istiʿâne ve istimdâd ve cihet-i vahdet-i İslâmiye mülâbesesiyle merkūmlara imdâd mûcibât-ı şerʿiyeden olup Devlet-i aliyye askeri dahi bi'l-muvâzene (93b) Kırım'a duhûl ile defʿ-i mübâgaze ve müşâhene ve Rusyalu tarafından âsâr-ı husûmet bedîdâr olduğu halde donanma-yı hümâyûn cüyûş-ı âhen-pûş ile meşhûn ve alelhusûs maʿiyet-i seraskerîde olan cünûd rîg-i beyâbândan efzûn olmağla bi'l-ıztırâr cenge ibtidâr ve şîve-i takdîrine ise âşikâr olacağı maʿnâlariyle Rusya sergerdesine bir kıtʿa mektûb tahrîr ve mahsûs bir âdem ile tesyîr etmişler idi. Sergerde-i mesfûr hiyel-i Efrenc'den maʿdûd olan nezârete ahvâlini beyân ve kırk gün mürûr etmedikçe mektûb ve meb'ûsu almak dâhil-i hayyiz-i imkân olmadığını ifade ile zımnen imrâr-ı vakt ü zamân eylediğinden fazla sevâhilden birine yanaşup su alınmak iktizâ ettikte mümânaʿat üzere olacağını dahi işrâb ve bu vazʿ-ı garîbden harb tahakkuk eyleyeceği bî-irtiyâb olduğunu müşârünileyhimâ bundan akdem arz-ı pâye-i serîr-i hilâfet-meâb etmişler idi. Madde-i serbestiyet rızâ-yı Tatar'a tevfik ve Rusya askeri Kırım'dan çıkmak maslahatı içün Taman veyâhud âhar mahalle ordu nasb edüp Rusyalu'dan adâvete dâir evzâʿ nümâyân oldukta, nakz-ı ahde tâife-i mezbûre bâdî olup havl ü kuvvet-i kahhâr lem-yezele iʿtizâd ile kişver-i Kırım'ı müceddeden feth ü teshîr ve âğâz-ı mukāvemet eden aʿdâyı tuʿme-i şîr-i şemşîr etmek keyfiyeti müşârünileyhimâya bast u tahrîr olunup emr olunduğu vech-i vecîhle asâkir-i mansûre feth-i şakka-i hareket ve Kefe sularında Rusya donanmasına müsâdefet ve kavm-i mesfûr fesh-i sulhü devlete isnâd içün husûmete müteʿallik bir vazʿ-ı nâ-hencâr izhâr etmediklerinden (94a) fazla cürmâniye kabîlinden olan lâbe-i Frengiyi ihtiyâr ve muʿâmele-i dostâne ile verâ-yı donanma-yı hümâyûndan güzâr eylediler. Müşârünileyhimâ dahi Kefe'ye vüsûl ile yurd-ı mahallî ve tahassun edecek bir mevkiʿ-i münâsib tedâriki ile iştigâl edüp bu hâl Rusyalu'ya sebeb-i endîşe ve hayâl olup ilel-i vebâʿiyeden ictinâb sûretiyle devlet askerinin hurûcunu tehcîn ve ısgā olunmadığı takdîrde üç günlük mesâfede mukīm olan cenerallerine ifâde-i hâl ve istirhâsa mecbûr olduğunu tebyîn edüp, haber gidüp gelince hevâlarda fuhûlet ve emvâc-ı deryâda tahalhul ve galîzat bedîdâr ve donanma-yı hümâyûnun fî-mâ-baʿd o havâlide istikrârı mûcib-i terettüb ihtâr olacağını müşârünileyhimâ tahkīk ve husûl-i maddeyi âm-ı kable taʿlîk ile Kefe pîşgâhında fekk-i lenger-i ikāmet ve serasker paşa Sinob'a ve kapudan paşa Âsitâne-i aliyye'ye gelüp mâcerâyı nakl ü hikâyet eyledi. Velhâsıl Devlet-i aliyye mübtelâ-yı garâmet-i mâliye olarak cemʿ-i asker ve itʿâb-ı sunûf-ı leşker edüp "İzâ kâne remyü’s-sehmi min bâtıni’l-haşâ fekeyfe yücinnü’l-mer’ü minhü dürûʿun" mefhûmu üzere tedârükât-ı kaviyyesi takdîr mümteniʿü’t-tağyîr ile cüz'î ve küllî bir fâide intâc etmeyüp ber-muktezâ-yı istidrâc Rusyalu maslahatına revâc verüp hasret-keş-i düvel olan hıtta-i Kırım'ın zabt u rabtı esbâbını tahsîl ve giderek Şâhin Giray'ı ikʿâd ve müddet-i yesîreden sonra tard u ibʿâd ve bundan sonra hıtta-i Kırım'ı ne vechile âverde-i dest-i fesâd eylediği inşâ-Allah mahallinde zikr ü îrâd olunur.
Attribution
Citation:
"Avdet-i Donanma-yi Hümâyûn", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1774_155.html
Item Details
Title:
Avdet-i Donanma-yi Hümâyûn
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1192
Source:
Mücteba İlgürel
Format:
text/plain
Language:
ota