Kavm-i Tatar kā'il-i muhtâr olup nasb-ı hân iktizâ eyledikte sülâle-i Cengizyândan müntahablarını nasb ve Devlet-i aliyye'den menşûr ve teşrîfât celb edüp umûr-ı şer'iyelerini idâre içün Âsitâne'den bilâ-bedel sened istihsâl ve Rusya askerini ülke-i Kırım'a adem-i idhâl ve sâir şurûtları ba'de't-ta'dîl tafsîl ve icmâl kılınmışidi. Şimdiye dek hilâf-ı uhûd-ı Devlet-i aliyye tarafından bir vaz' u hareket rû-nümûd olmamış iken Rusyalu gāyet-i makāsıdlarının netîcesine vusûl (73b) içün ihzâr-ı mukaddemât ve temhîd-i muʿâlatât edüp bir müddetten berü imparatoriçenin hecr-i terbiyesinde perverde olan Şâhin Giray'ı hanlık mesnedine ikʿâd zımnında ma'iyetine
onbeş bin kadar Rusya askerini koşup Kırımlı'dan zuhûr-ı muhâlefet ve inâd i'tikādıyla cebren hanlık maslahatına nizâm vermek içün kırk bin mikdârı başka bir asker tertîb ve i'dâd etmişler idi. Zikr olunan asâkir-i makhûre Kırım ülkesine vazʿ-ı pâ-yi şûm ve Tatar'ın intihâb-gerdesi olan Devlet Giray Han'ı mesnedinden tenzîl ile ahkâm-ı şurût-ı muhâdeneyi ma'dûm eylediklerinden fazla bu sene Kırım'da meştâ-nişîn olmak şâyiʿalarını i'lân ve ülke-i mezbûrede mevcûd olan şübbâne taʿallüm-i harb dâʿiyesiyle ziyy ü kisvetlerin teklîf eyledikleri havâdisi Kırım halkı miyânında deverân eylediğine binâen ahâli-i mezkûre bu bâr-girân-ı tahammülden bîzâr ve şurût-ı muhâdeneye riʿâyet etmeleriyçün Rusya askeri ser-gerdesine irsâl-i ihbâr ettiler ise dahi kelâm-ı ma'kūlleri tesîrden âtıl olup âkıbet-i muhâvereleri muhârebe îrâs ve münâkaşaları münâveşe ihdâs edüp Rusyalu top ve tüfenk ile tazyîka mübâşeret ve Kırımlu dahi defʿ-i sâile mübâderet ve tarafeynden vâfir âdem telef ve şîr-i şemşîre alef olup Kırım halkı dem ile mulattah pîrâhen ve sevblerin Âsitâne'ye irsâl ve istigāse ve istiʿâne sûretinde arz-ı hâl etmişler idi.
Madde-i mezkûre içün bir meclis-i hâfil tertîb ve Rusyalu'dan hilâf-ı ahd Kırım ahâlisi hakkında zuhûr eden tavr-ı acîb huzzâr-ı meclisi endûh-gîn ve keîb edüp (74a) civâr-ı saltanatta olan ehl-i islâmın istigāsesi mesmûʿ ve haklarında imdâd ve iʿânet meşrûʿ olduğunu ulemâ-yi i'lâm-ı tefevvüh ve bu kavl-i vecîhin icrâsına herkes meyl ü teveccüh edüp filhâl donanma-yi hümâyûn kalyonlarından beş kıt'a sefâin ihzâr ve hâlâ Sivas ve Trabzon vâlisi Vezîr Elhâc Ali Paşa ma'rifetiyle yedi sekiz bin güzîde asker tertîb ve Kırım'a irsâl olunmak bâbında emr-i âlî ısdâr olunup Kırım'da vâkiʿ olan hâdiseyi setr ve merâmlarını tahsîl için Rusyalu Leh'e karîb mahallere sevk-i asker-i meyşûm ve hudûd-ı islâmiyeye tecâvüz âvâzelerini intişâr eyledikleri maʿlûm olduğundan müdâfaʿa ve mukābele esbâbına min-gayri telebbüs teşebbüs lâzım gelüp rûz-ı Hızır'da İsmâil Sahrâsı'nda isbât-ı vücûd etmek üzere Anadolu'nun üç koluna irsâl-i evâmir ve mecmaʿ-ı asâkir olan mahallere tertîb-i mühimmât ve zehâir olunup İsmâil seraskeri olan Abdullah Paşa'nın dahi kâffe-i umûru tanzîm ve bâzû-yi iktidârı metâlib-i sâ'iresinin temşiyeti ile tahkîm olunduğundan gayri Canik muhassılı vezîr-i müşârünileyh dahi şân-ı seraskerî ile tevkīr ve menşûr-ı seraskerî tarafına tesyîr olundu.
Vukūʿ-ı Meşveret
Attribution
- Citation:
- "Vukūʿ-ı Meşveret", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1774_118.html
Item Details
- Title:
- Vukūʿ-ı Meşveret
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1191
- Source:
- Mücteba İlgürel
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota