Bahçekapusu kurbinde bundan akdem inşâsına irâde-i hümâyûn ta'alluk eden imâret ahsen-i vechile bünyâd ve bâligân-mâ-belag taʿyîn-i vezâif ve îrâd ile mâ-sadak

lem yuhlak misluhâ fî'l-bilâd kılınup her mâddesi bilâ-kusûr ve noksân serhadd-i gāyete resân olduğu hâk-i atebe-i mülûkâneye arz u beyân (71b) olunup re'ye'l-ayn müşâhede olunmak irâdesi tabʿ-ı hümâyûnda cilve-ger ve işbu Zilkaʿde'nin ondördüncü günü ihtiyâr olunan vakt-i mesʿûdda pâdişâh-ı ferhunde-eser hayre-sâz-ı çeşm-i Dârâb ve İskender olan tantana-i mülûkâneleriyle mahall-i mezkûru teşrîf ve kudûm-i meyâmin-lüzûm-i hıdîvânelerine saff-beste-i intizâr olan sadrıazam ve şeyhülislâm ve yeniçeri ağası ve defterdâr efendiyi tahrîk-i ebrû-yi nevâziş ile taltîf buyurduktan sonra vakf-ı hümâyûn mütevellîsi ve Darbhâne-i âmire emîni olan Hâfız Mustafa Efendi tarafından ferş ve tezyîn ve ezhâr-ı meşk-bâr ve esmâr-ı hoş-güvâr ile nümûne-nümâ-yi huld-i berîn kılınan mütevellî odasına vazʿ-ı kadem-i meymenet-karîn buyurup evvelâ Ayasofya şeyhi ve sâniyen İmâret-i âmire şeyhi dest-i duʿâ-yi ber-dâşte-i dergâh-ı kibriyâ ve bu mukābelede hilʿat iktisâ ve mütevellî-i mezkûr dahi telebbüs-i semmûr ile nâil-i akse'l-gāye-i sürûr olup emîn-i binâ ve miʿmârân dahi hisse-yâb-ı inʿâmât-ı şehinşâhî ve baʿzı kimseler dahi mazhar-ı atâyâ-yi hazret-i sadâret-penâhî olup bundan sonra şehriyâr-ı zemâne sânehu'llâhu ammâ şânehu Sarây-ı hümâyûna revâne oldular. Bundan akdem kırkbeş arşun bir kıtʿa kalyon inşâsına ibtidâr ve evâhir-i Zilkaʿde'de tekmîl olunduğu kapudan paşa tarafından ihbâr olunup müşârünileyh ve defterdâr efendi maʿrifetiyle keştî-i mezbûr saʿy-i kalîl ile deryâya tenzîl olundu. Erzurum seraskeri ordusuna nâzır ve İrânîyâne dâ'ir vâkiʿ olan umûra mübâşir olan sâbıka kethüdâ-yi sadr-ı âlî Esseyyid İbrâhim Efendi'nin meleke ve iktidarı (72a) zâhir ve ordu-yi mezkûrda ağa olan sâbıka kul kethüdâsı Halil Ağa'nın dahi ehliyeti necm-i zâhir gibi firûzende ve bâhir ve ikisi dahi şân-ı vezâreti icrâya kādir oldukları pîrâmen-güzâr-ı havâtır-ı ekâbir olduğuna binâen İbrâhim Efendi'ye Erzurum Eyâleti ve Halil Ağa'ya Uzun Abdullah Paşa mahlûlünden Diyarbekir Eyâleti bâ-rütbe-i vâlâ-yi vezâret tevcîh ve inâyet olundu. Tırhala mutasarrıfı iken azl ve maskat-ı re'si olan Yenişehir'e nakl olunan Sarı Mehmed Paşazâde Vezir Ali Paşa zâtü'l-cenb illetiyle pehlû-zede-i hazîz-i hâk ve vâsıl-ı rahmet-i hâlikü'l-eflâk oldu. Müşârünileyh yüz kırk târihinde mütevellid ve rütbe-i fark u temyize mütesâʿid oldukta pederleri dâiresinde kesb-i neşv ü nemâ ve seyr-i etrâf u enhâ ile tavr-ı hükümete âşinâ olmuşidi. Pederleri vefâtından sonra Yenişehir'e vârid ve altmışsekizde kapucubaşılık ile kadr ü iʿtibârı zâid olup yetmişdokuz senesinde ceddi merhûmun makāmı olan Derbendler başbuğluğiyle kesb-i imtiyâz ve hidmeti müstahsen olduğundan seksenbirde mîrimîrânlık rütbesin ihrâz ve seksenikide câh-ı vâlâ-yi vezâret ile dest-nevâzende-i iğrâz olmuşidi. Bir zamân Mora ve Tırhala ve sâir menâsıbda mâh-ı serîʿü's-seyr gibi deverân ve bir defʿa Varna seraskerliğiyle dahi tetmîm-i lâzime-i şân ve târih-i mezkûrda mürg-i rûhu âşiyân-ı kadîmine tayerân eyledi. Müşârünileyh kâr-güzâr ve akl ü rüşd ile mezkûr-ı elsine-i sigār ü kibâr olup hidmet-i devlette bulunmak kârını medâr-ı iftihâr etmiş bir vezîr-i nâmdâr idi. Rusya büyük elçisi olan Repnin Ceneral (72b) devletinde nâfizü'l-kelim ve mevâdd-ı azîmeyi teshîle iktidarı zannen münfehim olduğundan sadr-ı sâbık vaktinde hâric ez-hadd masdar-ı iltifât ve ahz ü kabz ettiği hedâyâ ve bedel nâmiyle iddihâr ettiği emvâl ve eşyâ resîde-i ser-menzil-i gāyât olup refte refte kavm-i Tatar serbestiyetten izhâr-ı vahşet ü nifâr ve me'mûllerine nâil olmadıkları halde mübâşir-i kâr-zâr ve cihet-i vahdet-i islâmiye takrîbi ile Devlet-i aliyye tarafından imdâd zarûriyü'l-ihtiyâr olup şurût-ı muhâdene bu sebeble münfesih olacağı maʿlûm ve iki tarafın râhat ve emniyeti maʿdûm olacağı meczûm olmağla "bu maslahata tavassut ile defʿ-i vahşet nâm-âver olmanıza sebeb ve illet olur" makālâtı tekrîr olundukça mesfûr mütereddid-i beyne'l-emreyn olduğu hâlde özr-i devleti teslîm ve imparatoriçeye bu keyfiyeti tefhîm ile izâle-i serbestiyeti vaʿd ve tasmîm etmişidi. Petreburk'a vardıkta bu maddeleri mu'arrız-ı hikâyette bast u takdîm edüp devletin rızâsına muhâlif harf-i vâhid tekellüm edemediğinden evliyâ-yi devlet meyûs ve mesfûre olan bezl ü infâk zımnında dest-zen-i hayf u efsûs olup istilâ-zede olan emâkin ve bıkā'ın ta'mîr ve termîmine şedd-i nitâk-ı himmet olunmuşiken zikr olunan hâtıra ve evhâm sebeb-i te'hîr sa'y ü ihtimâm olup giderek bu maddeye dâ'ir olan kîl ü kāl bâʿis-i galeyân-ı dîk-ı harb ü cidâl olacağını kâr-sâzân-ı Devlet-i ebed-ittisâl agleb-i ihtimâl addetdiklerinden Bender Kalesini ta'mîre büyük elçilik ile Rusyalu'dan avdet eden Abdülkerîm Efendi [Paşa] ve Vidin (73a) Kalesi ta'mîrine Dergâh-ı âlî kapucubaşılarından Gümüşhâne Emîni Hâfız Ağa ve Varna'dan boğaza gelince iktizâ eden mahalleri termîme sâbıka cizye muhâsebecisi Mehmed Emîn Efendi memûr oldu. Abdülkerîm Efendi'nin memûriyeti hutûb-ı cesîmeden olup bir nev'-i nevâziş ile şevki efzûn kılınmak iltizâm ve rûznâmçe-i evvel mansıbı tarafına muvakkaten tevcîh olunup vekîli zabt-ı avâ'id etmek üzere ser-germ-i sülâfe-i ikrâm olmuşiken sefârette vâfir akçe kazanup "mansıba ihtiyâcı yoktur” deyü ba'zı kimseler ilkā ve an-asıl üserâ maddesinde olan rehâveti vâsıl-ı sem'-i şehriyârî olduğuna binâen hakkında muzmer olan hüsn-i teveccüh, karîn-i hayyiz-i intifâ olup azl ve mansıbı âhara vermek irâdesine ibtinâ, mansıb-ı mezkûr tevcîhâtta üzerinden refʿ ve Nâilî Paşa Birâderi Ebubekir Bey'e tevcîh ve ihsân ve bu sebeble selefinin dâ'iye-i şevkine îrâs-ı vehn ü noksân kılındı. Anadolu kazaskeri olan Ali Molla Efendi bir sene kadar Anadolu sadâretinde mekîn ve imâm-ı evvel-i Sultânî Mehmed Emîn Efendi'nin o câh-ı bülend ile câme-i iʿtibârı tezyîn olundu.
Attribution
Citation:
"Bahçekapusu kurbinde bundan akdem inşâsına irâde-i hümâyûn ta'alluk eden imâret ahsen-i vechile bünyâd ve bâligân-mâ-belag taʿyîn-i vezâif ve îrâd ile mâ-sadak", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1774_117.html
Item Details
Title:
Bahçekapusu kurbinde bundan akdem inşâsına irâde-i hümâyûn ta'alluk eden imâret ahsen-i vechile bünyâd ve bâligân-mâ-belag taʿyîn-i vezâif ve îrâd ile mâ-sadak
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1191
Source:
Mücteba İlgürel
Format:
text/plain
Language:
ota