Ligor voyvoda eben an cedd niʿam-ı devletle perverde olduğuna binâen Dîvân-ı Hümâyûn tercümânlığını tahsîl ve bir müddeten sonra beylik rütbesine (69b) neyl ile esbâb-ı ihtişâmı tekmîl etmişidi. Tavrından sadâkat-ı mahsûs olduğundan bidâyet-i seferde Eflâk voyvodalığıyla akrânına mahsûd ve sadâkatkârân-ı Devlet-i aliyye'den maʿdûd olup ancak cibilletinde merkûz olan hıyânet muktezâsıyla müterettib-i uhdesi olan hidemâtta kusûru hadden efzûn ve ittihâd-ı diyânet sebebi ile gürûh-ı aʿdâya izhâr-ı meyl ü rükûn eylediğinden başka Eflâk Sahrâsı'nda vukūʿ bulan maʿrekede perîşânlığa bâdî ve kendüsi dahi zâhirde giriftâr-ı eyâdî-i eʿâdî olup sulh inʿikādına dek Petreburg'da Rusya sergerdelerine taʿlîm-i envâʿ-ı melʿanet ve taʿrîf-i semt-i tazyîk ve hasâret eylediğinden her fiʿli kavm-i mezkûrun pesendîde ve müsellimi ve her hâlde bıtâne-i umûr-ı fâsidelerinin mahremi olup bu mülâbese ile giderek Rusya imparatoriçesi olan Katerina'ya mûnis ve hem-dem ve nazar-ı iltifâtıyla memnûn ve hurrem olup Devlet-i aliyye'ye
ettiği ihânet-i sarîhaya mükâfât kasdiyle müebbeden Boğdan'a bey olmak va'dini istihsâl ve idrâk-i vakt-i mevʿûdu semîr-i fikr ü hayâl etmişidi. Meşiyyet-i ezelî ile akd-i musâlahaya mübâşeret olundukta mesfûr hakkında sebkat eden va'di Rusyalu kasd-ı incâz ile mükâlemelerde arbede-sâz ve âkıbet-i Boğdan beyliğini ber-vech-i muharrer ihrâz ile müteşahhıs ve mümtâz olup Rusyalu ile kâr-bend-i ittihâd olduğunu bir müddet setr ile zâhirde izhâr-ı sadâkat ve giderek "şu mâdde şurûta muhâliftir ve reʿâyâ Devlet-i aliyye'nin tekâlifine mütehammil değildir" diyerek ikāʿ-ı şûr u şegab ve o tarafın istikmâl-i tertîbâtında mütereddit ve müzebzib (70a) olduğundan gayri devleteyn beynini ifsâd ameliyle iştigāl ve pey-der-pey irsâl-i mekâtîb ve istiʿâne ile mûcib-i ihtilâl olduğunu serhadlerden vürûd eden evrâk teyîd ve Devlet-i aliyye tarafına müncezib olan boyarların baʿzısı dahi bu maʿnâyı tekîd eylediğinden âsâm-ı sâbıka ve lâhikasına mükâfât min-ehemmi'l-mühimmât olmağla dergâh-ı âlî kapucubaşılarından Karahisârî Ahmed Bey zâhirde başka husûsa me'mûr ve bâtında merkūmun azli bâbında şeref-sudûr olan emri erât ve itâʿat eylediği hâlde Âsitâne-i saʿâdet'e îsâl etmek ve tereddüt ve inâd şâibeleri fehm olundukta bilâ-amân katl ve istîsâl eylemek vesâyâsı gûze-i hâfızasına îdâ ve Boğdan tarafına isrâ olunmuşidi. Mîr-i mûmâileyh îfâ-yı memûriyete kıyâm ve intisâb ve Yaş Kasabası'na iktirâb eyledikte, ilerü bir âdem irsâl ve voyvoda-i mesfûr kemâl-i tevehhümünden nâşî izhâr-ı sûret-i istiskāl eylediğini mersûlü olan şahıs gelüp ifâde eyledikte ale'l-gafle kasabaya dâhil ve izhâr-ı temâruz ile tabîb cüst ü cûsuna müştagil olup bir iki gün mürûrunda reʿâyâ ve sâire iʿlânı muktezî olan emr-i âlîyi konağında kırâat ettirmek için voyvoda ve sâire îsâl-i peyâm ve mesfûr dahi zâhirde arz-ı inkiyâd ederek beş altı yüz müsellah eşhâs ile gelüp mazmûn emri istifhâm dâʿiyesine düştüğünü Ahmed Bey mukaddemce tahkīk ve reftârından azli kabûl etmemek sûretini cezm ile pelâs-pâre vücûdunu temzîk tedbîrin edüp iʿtimâd ettiği âdemlere keşf-i sırr ve bir mahalde müstetir etmişidi. Mesfûr o debdebe-i kâzibe ile (70b) hâne-i mezkûreye vürûd ve henüz kuʿûd etmişiken der ü dervâze-i beyti iğlâk ve miyânede musammem olan işâret ile der-kemîn olan âdemler çıkup sevretini ibtâl ve imhâk ve hûn-ı vücûd-ı bed-bûdunu vâsıta-i deşne ve tîg-i berrâk ile rîhte ve ihrâk eylediler.
Mesfûre bedel bir voyvoda nasbı lâzım geldiğine binâen bir müddetten berü Dîvân-ı Hümâyûn'da tercümân ve hûş u sadakati bi't-tecrübe nümâyân olan Kostantin Beyzâde voyvodalığa ihtiyâr ve Dîvân-ı âlî'de telebbüs-i hil'at ve koka ile kesb-i iftihâr ve birkaç gün zarfında umûrunu itmâm ve Boğdan cânibine atf-ı zimâm eyledi.
Garîbe: Bu defʿa Kalas Mükâlemesi'ne memûriyetimde Eflak ve Boğdan ahâlisi hakkında menfa'atli imtiyâzât icrâ olunmak Rusyalu tarafından mukaddemce îrâd olunan esâs kâğıdında münderic olup istikşâf-ı hâl sûretinde teşebbüs ve "bu kayd-ı gayr-i maʿkūlden garaz nedir? Bilâ-ivaz istirdâd-ı mülk ettik da'vâsına bu makūle kuyûd-ı mübheme ilhâkı mugāyir değil mi? Ve bu ibâre farz-ı muhâl ile ibkā olunsa, vaktiyle şu lafz şu ma'nâya delâlet eder denileceği hâtıra tebâdür etmez mi?" deyü muʿâraza olundukta "Eflak ve Boğdan ahâlisi bu seferde dahi hayli maşakkat çeküp mücerred tatyîb için bu ibâre tertîb olundu, ilgāsında mahzûr dahi yoktur. Ligor Bey'in müeyyeden Boğdan voyvodalığı meşrût iken Ahmed Bey'i devletiniz ta'yîn edüp i'dâm ettikte Rusyalu nakz-i şart iddiʿâsiyle fesh-i musâlaha mı etti"? deyü bi'n-nefs mükâlemeye mübâşeret eden Repnin Ceneral tekavvül ve bu keyfiyetten nesak-sâz-ı umûr-ı düvel olanlara (71a) ednâ mâdde için tevehhüm etmemek fâidesi ta'ayyün ve temessül eylediğinden bu mahalle kayd-ı ta'akkul olundu.
Katl-i Voyvoda-i Boğdan
Attribution
- Citation:
- "Katl-i Voyvoda-i Boğdan", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1774_114.html
Item Details
- Title:
- Katl-i Voyvoda-i Boğdan
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1191
- Source:
- Mücteba İlgürel
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota