Hicaz ile Irak mâbeyninde vâkiʿ Necid diyârında neş'et (64b) eden Abdülvehhâb nâm kimesne Hanâbile mezhebinden fakīh bir kimse olup, şerîf-i Mekke'nin mevsim-i hacda Necidîlere vâkiʿ olan taʿarruzunu mevzûʿ-ı bahs eyleyerek "Aʿcâm'dan zulmen ahz olunduğu gibi bunlardan dahi resm-i hac alınmak hilâf-ı şerʿdir" diyerek şerîf-i Mekke'ye irsâl-i ihbâr ve müşârünileyh dahi "merkūmun dimâğı fesâdda olup Mekke-i Mükerreme üzerine gelecektir ve garazı zabt-ı mülk ve taleb-i taʿayyündür” deyü Devlet-i aliyye'ye refte refte tahrîrât tesyâr ve gubâr fitnesi tahalhul kabûl etmeden çâresi görülmek husûsunda kemâl-i mertebe ısrâr etmişidi. Havâdis-i mezkûre fakat şerîf tarafından vürûd eylediğine binâen mücerred menziline tenzîl ve tedârikinde taʿcîl olunmayup etrâfdan tashîh-i maddeye teʿcîl ve kâr-âgehân-ı devlet ittifâkıyla Bağdâd ve Basra ve Şam ve Cidde vülâtından istitlâʿ-ı hâl zımnında makām-ı sadâretten kāimeler irsâl olunmuşidi. Şam vâlisi merkūmun ahvâlini istisgār ve fakīh bir âdem olup başında olan beş on tâlibe mezheb-i Hanbelî mesâilini taʿlîm ile evkāt-güzâr olduğunu işʿâr ve baʿzıları dahi zuhûra müstaʿid bir şahıs olduğunu tahkīk ve vaktiyle tedâriki görülmediği takdîrde tâ'ife-i Karâmita gibi dünyâya velvele-endâz olacağını tahrîr ve tenmîk eyledi. Cidde vâlîsi Vezîr Osman Paşa müdekkik bir vezîr olup bu keyfiyet müşârünileyhden dahi istikşâf olundukta merkūm Muhammed bin Abdülvehhâb otuz hâneli bir karyede mütemekkin ve ifâde-i ulûm ile meşgûl ve etrâf ve enhâsında bulunan kurâ halkı beş altı yüz kadar âdem olup makālâtını ekseri tefehhümden (65a) âciz ve ta'n ve teşnî'den hâlî olmadıkları menkūl olduğundan fazla meslek-i hükemâya zâhib ve akliyâta meyl ü rükûnu şer'iyâta gâlib olup Delâ'ilü'l-hayrât kırâ'at edenleri zecr ü tehdîd ve Şâm-ı şerîfde tahsîl-i ilm etdiğinden muhâvere-i Arabda talâkat ve zülâkat lisânı zâhir ve bedîd olduğunu beyân ve ashâb-ı asabiyetten olmayup hurûc ale's-sultân töhmetinden beriü's-sâha olduğunu ifâde ile def'-i şübhe ve gümân etdiyse dahi Şam'da ikāmeti hasebiyle mîrülhâc paşa ile muʿârefesi olup müşârünileyhe mahsûs âdem irsâl ve “şerîf-i Mekke devlete sû-i hâlimi arz etmiş o gûne mefsedetin izhârına liyâkatim olmadığından başka akl u diyânetim bu kâr-ı nâ-hencâra mâni' ve tâlib-i ilm bir fakīr âdem olduğumu devlete tahrîr eyle dediği bir emr-i müstefîz ve şâyi' ve o gûne bağy ü hurûca müteʿallik evzâʿını külliyen Şam vâlîsi selb ü inkâr ve murâd olunduğu hâlde ahz ve devlete irsâli mümkündür” deyü Osman Paşa'ya işʿâr eylediğini müşârünileyh tahrîr ve kendisi dahi iki sene Cidde'de ikāmeti hengâmında mübâhase-i ilmiyye da'vâsından gayri asabiyet ve cem'iyet ve bağy ü hurûca müteʿallik bir hâlet tarafından ihsâs olunmadığını mufassal bir kıt'a kā'imeye derc ve tastîr eyledi. Bu kazâyâ-yı mûcibe ve sâlibesiyle huzûr-ı hümâyûna arz olundukta "Zend Kerîm'ın keyfiyeti dahi mukaddemâ istihkār olunup sonra ne netîce verdiği ma'lûmdur. Aşerru'ş-şerri sağāruhû meseli üzere bunun hâli, gereği gibi tecessüs olunsun ve hakkında olan güft ü gû sahîh ise taʿayyün ve zuhûra isti'dâd kesb etmeden tedâriki görülsün" mefhûmunda hatt-ı hümâyûn sâdır olup (65b) vulât ve hükkâm etrâfa tekrâr evâmir ve kavâ'im tahrîriyle merkūmun ahvâli kemâ-yenbagî istiksâ olunup tahkīk-i mâdde akabinde mukteziyât-ı hâl ne ise kavlen ve fiʿlen icrâ olunmakta erkân-ı devlet kâr-bend-i muvâfakat oldular.