İhsân-ı Vezâret be-Mîrâhor-ı evvel Mustafa Ağa

Mûmâileyh fi'l-asl ağa babası olup şehriyâr-ı şefakat-disâr hazretlerinin şehzâdelikleri hilâlinde icrâ-yi hakk-ı ubûdiyet ve îfâ-yi resm-i hidmet ile istiʿdâd-ı amel-i mükâfât zuhûruna hasr-ı evkāt etmişidi. Cülûs-ı hümâyûn vukūʿunda Nazm: Kaldırır hâk-i mezelletten eder lûtfa sezâ / Vakt-i fursatta gürûh-ı küremâ bendesini mazmûnu üzere mûmâileyhi mazhar-ı şefakat ve virâdât-ı kesîre ile müstağrak-ı teyyâr-ı refâhiyet buyurup giderek teksîr-i hadem ü havel ve nüfüz-ı tâmm ile medâr-ı akd ü hall-i erbâb-ı emel olduğundan gayri tarafına baʿzı tamaʿkârlar bulunup devlete muzırr ve kendülerine nâfiʿ baʿzı umûr rü'yetine sevk ile âleme teşhîr ve silâhdâr-ı vakt bulunan Mehmed Ağa dahi nüfüz ve istiklâl şahsına münhasır olmak kasdıyla mûmâileyhin mesâvîsini elsine-i nâsdan ismâʿ ile hakkında teveccühât-ı şâhâneyi tağyîr edüp azl ve hânesinde ikāmeti ber-takrîb yine zuhûruna illet olmak ihtimâlini virerek vezâretle ihrâc ve ibʿâdını kuvvetden fiʿle îsâl ve sadrıazam Cuma namâzında iken taraf-ı şâhâneden berîd-i berk mesîr-i acîbi'l-emîr nidâsını zebân-güzâr-ı tekrîr ve tahfîf-i namaz ile atabe-i mülûkâneye ruhsâ-yi tevkīr oldukta ağa-yı mûmâileyhin sevâbık-ı hidmeti (62a) tezkîr ve bâ-rütbe-i vezâret Anadolu Eyâleti'yle mükerrem olması taraf-ı hümâyûndan tenbîh ve istiʿâl ve sadr-ı müşârünileyh icrâ-yı irâde zımnında filhâl kapuya gelüp daʿvetine âdem irsâl etmişidi. Mûmâileyh rûz-ı Hızır'da muʿtâd olan ziyâfet tedârikiyle iştigālini ifade ve yarınki gün vürûd eyleyeceğini îmâ ile daʿvetciyi iʿâde edüp sadr-ı müşârünileyh adem-i icâbetten muztarib ve teehhür, emr-i hümâyûndan terettüb eden endîşe ile râhatı münselib olup tekrar haber tesyâr ve "kendüleriyle bir maslahat-ı mühimme müzâkere olunacaktır, bi-eyyi-vech-i kân gelmeleri lâzımdır" deyü semt-i mugālatayı ihtiyâr edüp, tehîre mecâl bulamadığından bir iki âdem ile tebdîl kapusundan sadrıazama gelüp istikşâf-ı serîre-i ahvâl eyledi. İrâde-i hümâyûn makālât-ı şevk-efzûn ile tarafına inhâ olundukta dağdağa-i vezâretten istifâ ve kemâ-kân hidmeti ibkā olunmasını ricâ edüp muhassenât-ı vezâret tezkâr olundukça mûmâileyh dâmen-efşân-ı vahşet ve irâde-i kātıʿa-i cihân-dârî beyân olundukça perde ber-endâz-ı acz ü zucret olup, ahşama dek bu keyfiyet müstemirr ve sadrıazam tecdîd-i vuzûʿa kalkup mûmâileyh kaʿdetü'l-müstevfiz şeklinde yerinde müstakarr olmuşidi. Müşârünileyh gözden nihân olduğu gibi yerinden kıyâm ve hareket ve Kâğıdhâne'de vâkiʿ haymesine azîmet ettiği maʿlûm oldukta ircâʿına her ne kadar saʿy olundise dahi müfîd olmayup nâçâr vukūʿ bulan keyfiyet atebe-i mülûkâneye telhîs olunup bu turûb ve'l-aceb heyecân-ı gazab-ı şâhâneye sebeb olup aʿtı ileyhi temraten fein ebâ fecemraten meseli üzere bir münâsib mahalle nefy olunması bâbında hatt-ı hümâyûn ısdâr ve Mustafa Paşa kaynı Hasan Bey mübâşereti ile leylen haymesinden kaldırılup Üsküdar'a imrâr olundu. (62b) Mûmâileyh şiddet-i ittisâl sebebi ile nefsine bu ihtimâlâtı veremediğinden mest iken huş-yâr ve hâb-âlûd iken bîdâr olup vezârete rızâ-dâde ve bu mefhûmda Bâbıâlî'ye arz-ı hâl firistâde edüp yestevcibü’l-ʿafve’l-fetâ izâʿterefe bimâ cenâ ve’ntehâ ʿammâ’kterefe müeddasınca tarafından ser-zede-i zuhûr olan hefve ve kusûr dâmen-i afv ile mestûr kılınup rütbe-i vâlâ-yi vezâretle Hanya Sancağı tevcîh ve ihsân ve İznikmid'de kapusunu tanzîm ile bir an akdem mansıbı tarafına revân olması emr ü fermân olunmuşidi. Emvâc-ı deryâdan münzaʿic ve mukaddemâ tasmîm olunan Anadolu Eyâleti'yle mübtehic olacağını tekrâr işʿâr ve hakkında müsâʿade-i hazret-i cihân-dârî sezâ-vâr görülüp Anadolu Eyâleti ile defʿ-i endîşe ve efkâr eyledi. Uhdesinde olan vâlide tevliyeti vezîr kethüdâsı Feyzi Efendi'ye ve mühürdârı Şerîf Efendi üzerinde olan vakf-ı hümâyûn kitâbeti bi'l-vekâle Haremeyn kisedârına ihâle olundu. Münhal olan büyük mîrâhurluk ile kapucular kethüdâsı olan Çerkes Mehmed Bey minnetdâr ve kapucular kethüdâlığı ile birâder[i] silahdâr-ı hazret-i şehriyârî Mustafa Ağa mazhar-ı sunûf-ı istibşâr ve küçük mîrâhurluk ile Şehsuvarzâde Hamdullah Bey neşve-dâr-ı câm-ı ferhat ü mesarr oldu. Anadolu Eyâleti müşârünileyhe tevcîh olunduğuna binâen selefi olan Dağıstânî Ali Paşa'ya Bosna (63a) Eyâleti ve selefi sadr-ı esbak Silahdâr Mehmed Paşa'ya, Selânik Sancağı ve selefi Silahdâr İbrahim Paşa'ya Hanya Sancağı tevcîh olundu. Müşârünileyhin eyyâm-ı ikbâlinde erbâb-ı hâcâtın takdîm ettikleri yetmiş bin guruş mikdârı rüşvet redd ve eshâbına edâ ve dâire-i hümâyûndan buʿd u nevâ sebebi ile dimâğına suʿûd eden buhâr-ı sevdâ ve vücûduna târî olan ilel-i asîrü'd-devâ sıhhat-pezîr oluncaya dek Bursa'da ikāmet eylemesi müdebbir-i umûru olanlara ifâde ve inhâ olundu. İbret: Müşârünileyh fukarâ-yi dervîşân için Karaağaç civârında müceddeden binâ olunan tekyenin inhidâm ve intikāzına sebeb olduğundan mazhar-ı inkisâr-ı kulûb ve âkıbet-i idrâk-i maʿkūlât ve mevcûdâttan mahcûb olarak sû-i hâl ile kaʿr-ı zemîne rüsûb eyledi. [Mısraʿ]: با درد کشان هرچه بر افتاد در افتاد Kabâyı abâya fenâyı bekāya tercîh ve metâlib-i nefsin cemîʿ esbâbını terk ve tatrîh eden ehl-i tecrîdin kalbi ki hakīkatte rûh ile nefis beyninde mutavassıt bir cevher-i nûrânî mücerredten ibârettir. Mirât-ı tecelliyât-ı sübhânî ve mevrid-i füyûzât-ı Rabbânî olup ednâ ârıza ile münkesir ve sebeb-i inkisâr olanlar mazhar-ı kahr-ı ilâhî olageldikleri mücerreb-i erbâb-ı basâirdir.
Attribution
Citation:
"İhsân-ı Vezâret be-Mîrâhor-ı evvel Mustafa Ağa", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1774_100.html
Item Details
Title:
İhsân-ı Vezâret be-Mîrâhor-ı evvel Mustafa Ağa
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1191
Source:
Mücteba İlgürel
Format:
text/plain
Language:
ota