Müftilenâm olan İvâz Mehmed Paşazâde İbrâhim Bey Efendi'nin hiddet-i mizâcı hasebiyle semt-i müdârâdan rû-pûş-i gaflet ve kibr-i nefs ve ulüvv-i meşreb ile hâtır-şiken-i erbâb-ı câh u menzilet olduğundan gayri kemâ-yeşâ ahz-i bertîl ü rüşâ ile müştehir ve evzâʿından tarîk-i halkı mütekeddir ve müteneffir ve bâ-husûs sadr-ı sabıka olan evzâ-ı bâridesi meşrebü'l-azb teveccüh-i şâhâneyi mütegayyir edüp iş bu Cumâdel (29a) ûlâ'nın yirmidokuzuncu günü mesned-i meşîhatden tenzîl ve sadr-ı Rum ve reisü'l-ulemâ olan Sâlihzâde Mehmed Efendi o makām-ı bülend ile tebcîl olunup münhal olan sadâret-i Rumeli ile Esad Efendizâde Mehmed Şerîf Efendi bi-vücûdü'l-istihkāk mazhar-ı lutf u şehriyâr-ı âfâk oldu.
Tezyîl: Devlet-i aliyye menâsıbının eşref ü aʿlâsı ve merâtib-i beşeriyyenin gāyet ü müntehâsı sadâret-i uzmâ ve riyâset-i ulemâ olup zikr olunan mesnedlere zîb ü fer veren zevât-ı müteşahhısanın her hâlde kâr-bend-i muvâfakat yaʿni yek-dîl ü yek-cihet olarak takvîm-i iʿvicâc-ı umûr-ı devlet ve tevkīr-i sît ü şân-ı saltanata teşmîr-i sâk-ı himmet-i lâzime-i uhde-i hamiyyetleri iken ihtilâf-ı meşârib ve tebâyün-i metâlib sebebi ile ahadühümâ âhire izmâr-ı kîn ve izhâr-ı çîn-i cebîn edüp kâr-ı maʿkūl taraf-ı vâhidde bulunsa illet-i tenâfüs ve mübâgaze ile taraf-ı diğer ibtâline saʿy u ictihâd ve ulüvv-i menzilet sebebiyle muʿâraza mümkün olmayup emr-i matlûbu tabʿan hayyiz-resân-ı fesâd eyledikleri zâhir olup bu mülâbese ile der-dest-i nizâm olan umûr-ı mehâmm resîde-i cây-gâh-ı taʿtîl ve fevt-i fırsat ile hatb-i mezkûr memnûʿ-ı tesviye ve taʿdîl olduğundan fazla bu münâfesenin zararı çok geçmeden taraflarına ricʿat ve sukūt-ı mansıb ve baʿzen elem-i gurbet ile azz-ı nevâciz-i nedâmet edegeldikleri mesbût-ı mecelle-i ezhân-ı erbâb-ı dirâyetdir.
Hikmet-i hubb-i riyâsetle memkûr olan ehl-i garaz ve hased-i servet ü mâl ve tekmîl-i fazl u kemâl ile zâtını adîmü'l-misâl bulup benî-neviʿinden ana müşâreket ihtimâliyle fenâ-yi devletlerini ve nefsinin bekā-yi câh u izzetini taleb eder vüzerâ ve ulemâ (29b) ve sâir vükelâ miyânında olan hased bu kabildendir, ve hased an-asl cehl ile tamaʿın ictimâʿından hâsıl olur. Zîrâ hasûdun kısmet ve hazz taraf-ı Hak'dan idüğüne îmânı gayr-i sâbittir, ve hasedin rütbe-i süflîsi niʿmet-i münʿimin zevâlini taleb etmeyüp
kendüye o makūle niʿamın husûlünü temennî etmektir ki buna gıbta ıtlâk olunur, bu dahi umûr-ı uhreviyeden ise mendûb ve umûr-ı dünyeviyeden ise mezmûm u maʿyûbdur.
Azl u Nasb-ı Hazret-i Fetvâ-penâhî ve Sadr-ı Rum-şüden-i Esad Efendizâde Mehmed Şerîf Efendi
Attribution
- Citation:
- "Azl u Nasb-ı Hazret-i Fetvâ-penâhî ve Sadr-ı Rum-şüden-i Esad Efendizâde Mehmed Şerîf Efendi", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1774_034.html
Item Details
- Title:
- Azl u Nasb-ı Hazret-i Fetvâ-penâhî ve Sadr-ı Rum-şüden-i Esad Efendizâde Mehmed Şerîf Efendi
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1189
- Source:
- Mücteba İlgürel
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota