Ordu-yi hümâyûn'da leyl ü nehâr hidmet-i kitâbetle nisâr-ı nakd-i iktidâr eden küttâb ve sâyir hademenin ʿatıyyeleri bu âna dek karîn-i ʿukde-i tesvîf ve bu sebeble hâlleri perîşân ü zaʿîf olmuşidi. Bu esnâda cemʿan müstehak oldukları yetmiş bin guruş otâk-ı Âsafî'de ber-mûceb-i defter yek-be-yek tevzîʿ ve dâyire-i maʿîşetleri tevsîʿ olundu. Müverrih Şumnu Kasabası'nın sâl-i fethiyle nâm-ı fâtihini tahrîr ve bu mikdâr ile iktifâ etdiğinden, Muharrir-i Fakīr tevsîʿ-i makāleye sâk-ı kalemi teşmîr ve nahl-i berûmend-i fevâyidi tesmîr eyledi. Şumnu: Zâmm-ı şîn ve sükûn-i mîm ve nûn ve yâ ve gâhî nûndan bedel lâm ile Dobrıca'dan bir depe tahtında bir şehr-i maʿmûr olup, kalʿasını Gâzî Sultân Murâd merhûmun vezîri Hayreddîn Paşa-zâde ʿAlî Paşa yedi yüz seksen dokuzda sulh ile almışdır. Bin yüz elli dokuz târîhinde Vezîr Kethudâsı olan Şerîf Halîl Efendi bu kasabadan olup, Tırnovî Kazâsı'nda olan zeʿâmetini hâssa çaldırup, vakf ü vezâyif tertîb ve bir mükellef câmiʿ binâsıyla medh ü senâsını zebân-zed-i baʿîd ü karîb eyledi. Şehre müşrif kalʿa altında Dağ-pınarı derler müferreh neşîmengâhı olup, [M2 211] eyyâm-ı sayfda ehâlîsi tenezzüh ve kesb-i hevâ ve mahall-i mezkûrede olan mâ-i karâh gāyet bârid ve hûşkâr olduğu, o taraflarda geşt ü güzâr edenlere hüveydâdır. Mâ-i mezkûr şehirde olan âsiyâbları idâre ile ehâlîsi dakīk öğütmede zahmet-keş olmazlar. Etrâfı bâg u râg ile müzeyyen ve hânelerinde olan hadâyik münbit-i sunûf-i ezhâr ü nesteren, hevâsı hûb ve mahbûbları dil-nişîn ü mergūb bir şehirdir. ʿAn-asl zıbâʿ-i nâfire gibi vahşî ve ordu halkından dâmen-keş-i tebâʿüd ü tehâşî iken, o kavmin ʿuzûbet-i lisân ve bezl ü ihsânları bürûdet-i muʿâmelelerin germ ü sahtı dil-i sengînlerin mânend-i mûm nerm edüp, ordu rıhletinden sonra ekserî nuʿûmet-i ekl ü şirbe iʿtilâf ile celây-ı vatan ve birer şahsa rabt-ı tereddüd ile il ve vilâyetlerine düşmen-i şûr-efgen oldular. Hîn-i fetihde yedi sekiz yüz hâneden ʿibâret bir kasaba iken, mürûr-i zemân ile o cây-ı dil-güşâya rağbet-i nâs derkâr olup, tenâsül ü tevâlüd ve etrâfdan tevârüd ile bir şehr-i ʿazîm ve dört beş bin hâneyi müştemil bir şehr-i cesîm olmuşdur.