Hân-ı şüden-i Maksûd Girây Hân

Memleket-i Kırım dest-bürd-i düşmen-i leʾîm olduğuna binâʾen, mülk-i mezbûr ya ʿanveten ve yâhûd sulhen kemâ fi'l-evvel dâhil-i memâlik-i Pâdişâhî olmadıkça hânlara Kırım Hânı taʿbîri lağv olup, berü tarafda el-yevm mütemekkin olan Tatarlar'a ıstılahları üzere Hân olmak ve bir cemʿiyyet tedârüküyle, serhadlerde karîb bir mahalde muhâfazaya ihtimâm etmek husûsları Rikâb-ı hümâyûn tarafında müşâvere ve o mesnede lâyık bir şahsın nasb ü taʿyîni müzâkere olunup, Rumeli'nde sâkin selâtîn ve mîrzâyân Âsitâne-i saʿâdet'e ihzâr ve Dâvud Paşa Serâyı'nda bu husûs karargîr-i nizâm olmak zımnında ʿulemâ ve ricâl ictimâʿıyla bi'n-nefs Şehriyâr-ı sütûde-etvâr dahi mahall-i mezkûre sevk-i rehvâr-ı ʿizz u iʿtibâr etmişleridi. Her keyfiyyet huzûr-i hümâyûnda etrâfıyla söyleşilüp, âhir-i kâr Hânlık Maksûd Girây'da karâr edüp, fi'l-hâl dûş-i istîhâli teşrîf-i latîf ile tezyîn ve Kalgaylığ'a Kırım Girây-zâde Baht Girây Sultân taʿyîn olunup, Kırım halkının Moskovlu ile vâkiʿ olan muʿâhede-i zarûriyyeleri tağyîr ve o ülkenin ke'l-evvel Memâlik-i Pâdişâhî'ye iltihâkına medâr olur tedbîrin kuvvetden fiʿle îsâli husûsu yegân yegân ifâde ve tezkîr olunup, cümlesi mazhar-ı sunûf-i eltâf olarak çiftliklerine ruhsat-yâb-ı ʿavd u insırâf oldular. Maksûd Girây Hân Kırım'da olan Tatar'ın ilgāy-ı muʿâhedesi kavm-i Çerâkise'yi iğrâ ile hâsıl olacağını işrâb ve Kırım Girây Hân'ın oğlu Mehmed Girây Sultân'ın [M2 192] o tarafa teveccühünü istisvâb edüp, kabâyil-i mezkûreyi celb ü teʾlîf ve iʿdâd olunan inʿâmât-ı Şâhâne'yi tavsîl ve âzâde-i seniyyeyi taʿrîf içün Hâssa silahşörlerinden Gürcü ʿAli Ağa Sultân-ı mûmâ ileyhe terfîk ve ʿazîmetlerinde terk-i taʿvîk olunmuşidi. Kırım Adası küffâr ile mâl-â-mâl ve sevâhil-i Nehr-i Tuna'nın ekser mahalli eyâdî-yi menhûselerinde olduğu zâhir-i hâl olduğundan gayri, Bahr-i siyâh'da Moskov sefînelerinin geşt ü güzârı beyne'n-nâs şâyiʿ ve bu mülâbese ile tarîkları mütekātıʿ olduğu aʿzârıyla on binden mütecâviz Tatar ve ecnâs mahlûkātdan müterekkib âdemler ile Şumnu'ya ilgār eyledikleri, maʿlûm-i Sadr-ı gayret-şiʿâr olmağla, meştâ-nişîn olanların tedârük-i zâdlarında zahmet, vâsıl derece-i nihâyet olmuşiken, şu kadar mahlûka taʿyîn yetişdirmek tavk-ı istitâʿatdan hâric olup, her çend Hân cenâblarının dîk-i mekân ve ʿadem-i müsaʿade-i vakt ü zemân ile şânlarına muvâfık ikrâm mümkin olamayacağı merreten baʿde uhrâ taraflarına ifhâm ve sevâhil-i Tuna'da muhtarları olan mahalde ârâm etmeleri ibrâm olunmuşiken, kasd-ı ziyâret ve zimnen cerr-i menfaʿat irâdesiyle, mülâkāta meyl-i küllî izhâr ve nâ-çâr Piyâde Mukābelecisi ʿAtâʾullah Beyefendi mihmândârlık ile tarafına tesyâr olunup, maʿiyyetinde olan bin kadar mîrzâyân ve selâtîn ve sâyir efrâd-ı Tatarı mûmâ ileyh etrâf-ı kasabada vâkiʿ kurâya îvâ ve levâzım u havâyic-i zarûriyyelerin îfâ eyledi. Hân beyân olunduğu gibi mülâkāt içün Şumnu'ya geleceğini inhâ ve bir donanmış at ile Kethudâ Bey istikbâline gidüp, yarım sâʿat mahalde nasb olununan yemeklik haymesine vâsıl ve Sadrıaʿzam dahi resm-i terhîb ü istikbâl siyâkında maʿnûn alay ile mahall-i mezkûre nâzil olup, Hân dahi vürûd ve resm-i hoş-âmedî itmâmından sonra hem-ʿinân Serây-ı Âsafî'ye gelüp, nısf sâʿat kuʿûd ve baʿde zâlik iʿdâd olunan konağa nüzûl ile mesned-i istirâhate suʿûd eyledi. Müşârun ileyhe henüz taʿyîn-i mekân olunmadığından, bu husûs kendüleriyle müzâkere ve her tarafın keyfiyyeti zımnında pergâr-ı meşveret idâre olundukda, incimâd-ı nehr sebebi ile Ruscuk taraflarına keyd-i aʿdâ melhûz olduğunu işʿâr ve kasaba-i mezkûreda ihtiyâr-ı meştâ münâsib olduğunu [M2 193] tezkâr edüp, re'yi istisvâb ve bundan sonra beş on gün ikāmet ve hevest-kâr-ı ruhsat-ı zihâb olup, Ordu-yi hümâyûn hazînesinden on beş bin guruş ve bir sevb-i semmûr ve tekrar müzeyyen bir esb-i sabâ-reftâr takdîminden sonra gıbta-zen-i mehâbîb-i hallâh (خلخ) nev-şâd ve âteş-endâz-ı kulûb-ı zühhâd ve muharrik-i ʿurûk-ı cemâd olan dört nefer tâze-rû oğullarına kürkler ilbâs olunup, ramazânın yirmi yedinci günü ifây-ı resm-i tevdîʿ ve geldikleri hey'et ile teşyîʿ olundular.
Attribution
Citation:
"Hân-ı şüden-i Maksûd Girây Hân", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_828.html
Item Details
Title:
Hân-ı şüden-i Maksûd Girây Hân
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1184
Source:
Nevzat Sağlam
Format:
text/plain
Language:
ota