Defʿ-i hücûm-i aʿdâ maʿrazında Sipehsâlârlığ'a intihâb ü intikā olunan şahs-ı mücerrebü'l-etvâr bu hatb-ı cesîmin racülü ve fenn-i muhârebede mümârese ve medhali olduğu medâr-ı hall ü ʿakd olanlara zâhir ü celî oldukda, bir iki defʿa perîşân olması ile ʿazli gayr-i lâyık ve tecribe sebkat etmemiş bir şahs-ı mechûlü'l-hâle emr-i emerri, taklîd-i usûl cenge nâ-muvâfık olduğu, fünûn-i riyâzıyyeden maʿdûd sanʿat-ı harbiyye kitâblarında musarrahdır. Ezmân-ı sâlifede Fransızlar Got ve sâyir milel-i Efrenc ile muhârebe edüp, yedi defʿa serʿaskerleri münhezim ve hadden bîrûn asker ve mühimmâtları münʿadim olup, erkân-ı devletleri Serʿaskerlerinin tâliʿ-i vârûn baht-ı vâjgûnundan bahs ile vücûb-i ʿazlini krallarına ifâde ve her sene bu kelâmı istînâf ü iʿâde ederler idi. Kral umûrunda hâzim ü mütemekkin ve ʿavâkıb-i ahvâle vâkıf bir hakîm-i mütefennin olup, o makūle sâde-dillerin takrîʿât ü taʿrîzâtından dâmenkeş-i istiğnâ ve her sâl takrîr ve ibkā-yı Serʿaskerî ile hükmünü icrâ ve sekizinci sene Serʿasker-i mesfûr aʿdâsını makhûr ve galebe-i külliyye ile cebr-i meksûr ve husamây-ı devletini hâh nâ-hâh sulha mecbûr edüp, Kral kavmine hitâb ve: “Serʿaskerimiz her sâl aʿdânın bir gûne hîle vü âline vukūf tahsîli ile âtiyede defʿ-i hîle-i düşmene tedârük-i esbâb edüp, ʿâkıbet galebe ile bizi vâreste-i iztirâb ve âzâde-i taʿn ü teşnîʿ-i etrâb eyledi" dediği menkūldur. Vazʿ-ı merkūm fünûn-i siyâsiyyeden bir fiʿl-i gayr-i mezmûm
olmağla, “El-hikmetü dâlletü'l-mü'min ahazehâ eyne vecedehâ" mefhûmu üzere bu mahalle sebt ü tastîr ve yâdigâr-ı ashâb-ı re’y ü tedbîr kılındı.
Biz yine sadede gelelim. Âsitâne-i saʿâdet'de olan Mektûbî ʿAbdurrezzâk Efendi mühr-i hümâyûnu nezʿ ü istirdâd ve Yeniçeri Ağası'na Kāyim-makāmlık hatt-ı şerîfini ibrâz [M2 188] ve kazıyyeyi îrâddan sonra Ruscuk tarafında bulunan Muhsin-zâde Mehmed Paşa'ya tebşîr-i Sadâret ve teslîm-i emânet etmek üzere taraf-ı Cihândârî'den taʿyîn ve altı günde Bazarcığ'a gelüp, Kethudâ Bey'e mâddeyi sırran tebyîn ve fi'l-hâl Sadrıaʿzam'ın sâkin olduğu hâneye maʿan ʿazîmet ve kemâl-i tesliyyet ile yedinden mühr-i hümâyûnu nezʿ edüp, Yeniçeri Ağası bulunan Süleyman Ağa'ya, Ağalık in-zımâmıyla Vezâret ve Kāyim-makāmlık hatt-ı şerîfini verdikden sonra lisânen şeref-sudûr olan evâmir-i hümâyûnu tebliğe mübâderet eyledi. Sadr-ı sâbıkı bu keyfiyyet-i mer'ûbu'l-kalb ve havf-i cezâ vü ʿukûbet râhatını selb edüp, Efendi-yi mûmâ ileyhi bu bâbda tahlîf ve ol dahi eymân-ı mü’ekkede ile havfını tahfîf edüp, mühr-i hümâyûnu Muhsin-zâde Mehmed Paşa'ya Ruscuk'da teslîm ve meʾmûriyyetini ahsen vechile tetmîm eyledi. Sadr-ı cedîdin Mora istihlâsı emrinde levha-tırâz-ı sünûh olan hüsn-i tedbîri ve Manya'yı râbıta-i vesîkaya bend eylemesi ve bâ-husûs Sadâret-i ûlâsında îrâd-ı delâyil-i mülzime ile sulhu tercîh ve cengi takbîh ile ciheteynin mazârr ü menâfiʿini birkaç defʿa âverde-i zebân-ı makāl ederek, el-yevm ictihâdı mutabık-ı vakt ü hâl olması hakkında teveccüh ve iltifat-ı Şâhâne'yi müstelzim olup, Mektûbî Efendi Âsitâne'ye vusûlünde Sadr-ı vaktin ʿazli ve müşârun ileyhin nasb ü vaslı müzâkere olunur iken, Babadağı vakʿası teʿâkub edüp, niyyet-i ûlâ teʾekküd ve ʿazl ü nasb husûsunda refʿ-i şâyibe-i tereddüd ile müşârun ileyh Sadr-ı devlete tesâʿud eyledi. Fi'l-hakīka Sadâret-i ʿuzmâ'ya lâyık ve hatb-ı cesîm-i Sipehsâlârî'ye şâyân ve müstehakk-ı mürebbiy-i erbâb-ı hüner ü maʿrifet ve hakāyik-şinâs-ı hutûb-i devlet bir Vezîr-i Âsaf-menkabet olup, cümle ʿâlem kudûmünden handân olarak şükr-i Yezdân ve duʿây-ı bekāy-ı şân ü übbehet-i Şâhâne'yi resîde-i eyvân ü keyvân eylediler. Müşârun ileyh Ruscuk'dan Şumnu'ya vürûdlarında muharrir-i Fakīr dahi Âsitâne'den me'zûnen Şumnu'ya gelmişidi. Kalem-i ʿâcizânem ile keşîde-i silk-i tahrîr kılınan takrîrlere nazar-endâz-ı dikkat ve sebk ü reftâr-ı ʿâcizânem meşreblerine muvâfakat ile bilâ-sevk ü tergīb rütbe-i Hâcegânî ile gusn-i zâyil-i kadrimi tartîb edüp, rüʾûsu iʿtâ etdiklerinde: “Seni ketebeden etdik” taʿbîri lisânlarından mesmûʿ olup, ʿan-asl hâcegâna küttâb itlâk olunduğunu işrâb etmişler idi; rahimehüllâh.
Fâyide
Attribution
- Citation:
- "Fâyide", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_824.html
Item Details
- Title:
- Fâyide
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1184
- Source:
- Nevzat Sağlam
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota