Serʿasker Ahmed ʿİzzet Paşa Yergöğü Kalʿası'nı ne vechile yed-i aʿdâdan tahlîs eylediği mukaddemâ nüvişte-i sahîfe-i [M2 171] beyân kılınup, nüvîd-i feth etrâfa münteşir ve kulûb-i muvahhidînde şevk-i gazâ müstemir olarak etrâfdan vâfir asker müctemiʿ olduğundan, Eflâk cevânibinde olan gürûh-i aʿdâ üzerine müşârun ileyh câ-be-câ savlet-endâz-ı hücûm ve ekser-i ahyânda meserret-i galebe ile defʿ-i hümûm edüp, tebşîr-i sarîh ile ordu ehâlîsini tefrîh eyler idi. Bu hâlet düşmene dâğ-ı derûn ve sebeb-i efkâr gûnâ-gûn olup, Yergöğü Kalʿası'nı ke'l-evvel nezʿ zımnında haşerât-ı arzdan ʿibâret olan askerini cemʿ ve yirmi binden mütecâviz ʿusât-ı reʿâyâ ile mahlût asker-i merbûtunu alup, nerdübânlar ve sâyir âlât-ı kalʿa-gîrî istishâbıyla cumâdelûlânın ikinci salı günü Bağlar-tepesi nâm mahalde taburunu tertîb ü tanzîm ve meterisler ve hendekler hafrıyla etrâfını tahkîm etmişidi. Serʿasker Paşa maʿiyyetinde el-ân on bin kadar dilâver mevcûd bulunup, serân-ı asker ile baʿde'l-istişâre kalʿayı tarsîn ve hâric-i kalʿada
hendek-i cedîd ile Toprak Kalʿa miyânında müdâfaʿa-i aʿdâya kıyâm etmek husûsunu tasvîb ü tahsîn eylediler. Müşârun ileyh piyâde askeriyle meterislerde pâ-nihâde-i zemîn-i temkîn ve süvâriyân ile Tatar Sultânı Mesʿud Girây'ı çerha cengine taʿyîn edüp, süvârîler düşmenin ateşine ʿadem-i tehammül ü istıbâr ile muʿasker-i muvahhidîne uğramayup, Kulle tarafına firâr ve irtikâb-ı nakīsa-i ʿâr eylediler. ʿAle's-sabâh düşmen mahallinden hareket ve etrâf-ı İslâm'ı ihâta eyleyerek âteş-efşânlığa mübâderet eyledikde, cünûd-i İslâmiyye birkaç günden berü peyâ-pey nüzûl eden bârân sebebi ile mübtel ve gül-i lâziceden tekevvün eden taʿb u meşakkatle muʿtel olduklarına bakmayup, idâre-i esbâb-ı müdâfaʿa ile düşmene irâ'et-i sûret-i kahr ve izâka-i şerbet-i pür-zehr etmişler idi. Mâh-ı mezbûrun yedinci günü düşmen-i dîn nerdübânlarını istishâb ve üç koldan ehl-i İslâm'ın mutehassın oldukları hendek üzerine yürüyüş göstermekle sebeb-i iztırâb ve mukābelede ikdâm-ı tâm olunmaz ise cümlesi müzmahil olacağlarını cezm ile bi'l-ittifak âmâde-i rezm oldular. ʿAduvvi-yi bed-hâr kuvvetin bâzûya getürüp, hendek üzerine guluv ve guzât-ı zafer-simât bu hâli müşâhede ile teşmîr-i sâk ve üzerlerine gelen düşmeni tuʿme-i şemşîr-i berrâk etdikden sonra meterisden taşra çıkup, Hak Teʿâlâ'dan [M2 172] nusrat ve rûhâniyyet-i hazret-i Fahr-i enbiyâdan muʿâvenet taleb eyleyerek, beş sâʿat kadar rû-be-rû cenge mübâderet ve düşmen savlet-i İslâmiyye'ye tâkat getürmeyüp, bâlây-ı hısâna çıkmak içün nerdübânlarını âmâde edenler ile firâra mübâşeret eylediklerinde, ʿakab-gîrân-ı İslâm verâlarından iʿmâl-i rumh u hisâm ve gereği gibi ahz-ı intikām edüp, bu hâl ile düşmen firâr ve mazhar-ı kahr-ı cenâb-ı Kahhâr oldular.
ʿAdâd-ı kutelây-ı müşrikîn iki bine bâliğ olup, meydân-ı maʿrekede terk eyledikleri yedi kıtʿa top ve üç kıt'a cebehâne ʿarabaları mazbût-i eyâdî-yi erbâb-ı cihâd ve bakıyye-i ehl-i küfr ü ʿinâd pey siper-i vâdî-yi haybet ü istibʿâd oldu. Sergerde-i düşmen-i menkûb bâdî-yi emirde Serʿasker Paşa'ya irsâl-i mektûb edüp, kalʿayı bilâ-muhârebe teslîm ve ʿinâd olunduğu sûretde katl-i ʿâmm kazıyyesini tefhîm edüp, berü tarafdan muʿâmele-i dürüşt ile vaʿd-i ʿikāb ve irâ'e-i tîg-ı ateştâb ile redd-i cevâb olunmuşidi. Hasm-ı ʿanîd gurûr u istikbâr ile hücûm-i şedîd etmişiken inkisâr-ı fâhiş ile mağlûb ve livây-ı sevreti bâz-gûne ve maklûb olması, te'yîdât-ı İlâhiyye ve vahdet-güzînân-ı İslâm'a bir nevʿ ʿinâyet-i ezeliyye olduğu zâhirdir. İki üç seneden berü ehl-i İslâm'a tareyân eden ʿârıza-i perîşânî cümleye sebeb-i futûr u tüvânî olmuşiken, bu esnâda vâkiʿ olan fütûhât kulûb-i müslîmîne ilkāy-ı envâʿ-ı meserrât eylyediğinden başka, şimdiye dek bir mahalde cemʿiyyetleri perîşân ve iki bin kadarı cehennemîlere dayf ve vâfiri mecrûh-i seyf olduğu mesbûk u nümâyân olmamışdır. Mesʿud Girây ile sâyir süvârîler Ziştovi'ye mürûr ve ehl-i kasabanın takrîʿât ü teşnîʿâtına dayanamayup, ʿârlarından yine berü tarafa güzâr ve Yergöğü'ye gelüp, ne gördüler seyelâb-ı ceng ü âşûb başdan âşûb, ne mahall-i sitîz ve ne cây-ı gürîz hemân nâ-çâr kalʿaya cân atup, sadme-i topdan eczâsı
inhilâle karîb olan cisrden mürûr hengâmında, müzâhameden cisr munkatıʿ ve bu sebeble Sultân ve birâder-zâdesi ve sâyir rüfekāsı bi-ecmaʿihim Tuna'ya düşüp, ruhları müntezī olup, fekat Çadırcı-zâde tahlîs-i cân ve bu vakʿayı gelüp, Serʿasker Paşa'ya beyân eyledi. Mesûbât-ı gazâ vü şehâdeti terk ile reh-neverd-i semt-i firâr ve ʿâkıbet çok geçmeden gelüp, Tuna'da [M2 173] gark olmaları mahall-i iʿtibârdır.
İnhizâm-ı küffâr der-pîşgâh-ı Yergöğü
Attribution
- Citation:
- "İnhizâm-ı küffâr der-pîşgâh-ı Yergöğü", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_810.html
Item Details
- Title:
- İnhizâm-ı küffâr der-pîşgâh-ı Yergöğü
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1184
- Source:
- Nevzat Sağlam
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota