Vefât-ı Hüsâmeddin Paşa ve Kapudân-ı deryâ şüden-i Cezayirli Hasan Paşa bâ-rütbe-i Vezâret ve vukūʿ-ı nusrat der-Cezîre-i Limni

Donanma vakʿasında Kapudan Paşa ve Cezayirli Hasan Bey ve Caʿfer Bey berren İzmir'e geldikleri, sâmiʿa-res-i hazret-i Şehriyârî olup, Deryâ Kapudanlığı ile Caʿfer Bey'in bâd-bân-ı ikbâli küşâde ve Cezayirli Hasan Bey iki tûg ile Kapudâne nasb olunup, Boğazhisar'a gelmeleri ifâdesiyle, Kapudân-ı sabıkın Gelibolu'da ikāmeti irâde olunmuşidi. Müşârun ileyh vukūʿ bulan dâhiye-i ʿuzmâdan müteʾessir ve zücâc-ı hâtırı seng-i gayretle münkesir olup, birkaç gün zarfında keştî-yi ʿömrünü mevc-i tûfân-ı ecel gark ve şirâʿ-ı zindegânîsini tünd-bâd-ı merg-i bî-emân hark edüp, oğlu Hamdullah Bey hakkında bahr-i jerf-i ʿâtıfet-i Şâhâne mütemevvic ve pederinin süvâr olduğu Çektirme Kapudanlığı ile mesrûr u mübtehic oldu. Ak-deniz'de [M2 118] geşt ü güzâr eden küffâr, Limni Cezîresin'i istîlâya heveskâr olup, nâ-gâh Cezîre-i mezkûreye asker ihrâc ve ekser mahallini zabt ü târâc etdikden sonra altmış gün kadar kalʿayı mahsûr ve ehâlîsini istîmâna mecbûr edüp, ehl-i hisâr nâ-çâr istîmân ile teslîm-i kalʿaya karar verüp, tevsîk-i peymân zımnında hattâ iʿtây-ı erhân ve bir gün sonra îfây-ı ʿahdı halîde-i ezhân etmişler iken, neheng-i deryâ-yı vegā Cezayirli Hasan Paşa asâkir-i kesîre ile hemân o gice Cezîre-i mezkûreye idrâk ve güzergâhında olan düşmen gāfil ve mağrûrîyi seyf-i meslûl ve tîg-i maskūl ile ifnâ vü helâk edüp, kalʿayı fazl-ı Zi'l-minen ile âzâde-i dest-i düşmen ve mahsûrları vâreste-i terk ü vatan eyledi. ʿAle's-sabâh serkerde-i düşmene mûmâ ileyh irsâl-i peyâm edüp, mukaddemâ ehâlî tarafından verilen erhân, tahliye-i kalʿa maslahatı içün meşrût olduğu bâhiru'l-bürhân ve el-hâletü hâzihi zikr olunan kalʿa, tîg-i mîg-ı reng-i celâdetimiz ile tahlîs olunmağla, şart-ı mezkûr münfesih ü mülgā ve bundan sonra rehinleri tevkīf şartın hılâfını tahkīk eder bir maʿnâ olup, ʿahdi îfâ ile tarafınızda rehin olan kimseleri bu tarafa tesyîr ve: “Kalʿayı yedimizden istihlâsa takatınız var ise, işte meydan görelim âyine-i devrân ne sûret nümâyân eder” kelimâtıyla düşmeni tagrîr edüp, nakz-ı ʿahd şuyûʿuyla reʿâyâ lisânına düşmekden hazer ve rehinleri iʿâde ve Limni Cezîresi muzâfâtından Mondoroz nâm mahalle asker ihrâc eyleyeceğini taʿyîn-i vakt ile ifâde eyledi. Fi'l-hakīka mahall-i merkūma asker ve top çıkarup muhârebeye hâzır olduğu zâhir ve fi'l-hâl Paşa-yı mûmâ ileyh dahi maʿiyyetinde olan behâdırlar ile ceng yerine gelüp, havl ü kuvvet-i cenâb-ı Hakk'a iʿtızâd ile ebvâb-ı muhârebeyi küşâd ve âgāz-ı nizâl ü tırâd edüp, çok geçmeden nesîm-i ʿanber-şemîm-i nusrat hübûbuyla gürûh-i aʿdâ perîşân ü müzmahil ve cümlesi seyf-i cân-sitân-ı guzât ile müdemmir ü müste'sıl olup, ancak sekiz nefer ecel-i nâ-resîdeleri tahlîs-i cân u ser ve donanmalarına îsâl-i haber eylediler. Aʿdâ-yı dîn Cezîre-i mezkûrede kışlamak tahmîn eylediğine binâʾen, mühimmât ü zehâyir ve sâyir edevâtını gemilerden ihrâc ve Cezîreye idrâc etmişidi. Zikr olunan mühimmât ve sâyir edevât baʿde'l-inhizâm [M2 119] makbûz-i dest-i igtinâm-ı dilâverân-ı İslâm oldu. Düşmen bu inkisâr-ı fâhişe ʿadem-i kanâʿat ve tekrar istihlâs-ı kalʿa sevdâsıyla cezîrenin bir tarafına asker ihrâc eylediği resîde-i rütbe-i şöhret olup, Paşa-yı mûmâ ileyh fi'l-hâl mahall-i mezbûra sevk-i asker ve rezm-gâha vusûllerinde kemâ fi'l-evvel miyânelerinde ceng ü sitîz kâr-ger olup, bu defʿa dahi düşmen makhûr ve ekserîsi serdâde-i "gayâbeti'l-cübb" helâk ü sübûr olup, bevâkī-yi eşrâr-ı küffâr Nakşe-pâre câniblerine firâr eylediler. Bundan sonra deryâ ve sevâhilden şerr-i aʿdâ münteziʿ ve ʿadem-i emniyyet şâyibeleri oldukça mündefiʿ olmağla, Paşa-yı mûmâ ileyhin peyveste-i mevkiʿ-i zuhûr olan celâdet ü şecâʿati mûcib-i teleʾlüʾ-i kevkeb-i rifʿati olup, Deryâ Kapudanlığı tarafına tevcîh ve rütbe-i vâlâ-yı Vezâret'le kadri terfîʿ u tenvîh olundu. Ülgün-Bâr havâlîsinden bundan akdem teçhîzi fermân olunan sefâyin Mora sularına geldiği ihbâr olunduğuna binâ'en, Âsitâne-i saʿâdet'den dahi on kıtʿa sagīr u kebîr sefâyin tedârük olunup, levâzımı tekmîl ve Akdeniz boğazı'na tesbîl olunduğundan gayri elli beş ve elli üç zirâʿ olarak iki kıtʿa kalyon inşâsına irâde-i hümâyûn cereyân ve Tersâne Emîni Yûsuf Efendi'ye ol vechile sudûr-i fermân ve Sinob ve Midilli ve Rodos adalarında dahi ikişer kıtʿa sefîne inşâsı irâde ve deryâ kaleminin zuʿamâ vü erbâb-ı tîmârı tavʿan ve revʿan Boğaz muhâfazasına firistâde olundu.
Attribution
Citation:
"Vefât-ı Hüsâmeddin Paşa ve Kapudân-ı deryâ şüden-i Cezayirli Hasan Paşa bâ-rütbe-i Vezâret ve vukūʿ-ı nusrat der-Cezîre-i Limni", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_758.html
Item Details
Title:
Vefât-ı Hüsâmeddin Paşa ve Kapudân-ı deryâ şüden-i Cezayirli Hasan Paşa bâ-rütbe-i Vezâret ve vukūʿ-ı nusrat der-Cezîre-i Limni
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1183
Source:
Nevzat Sağlam
Format:
text/plain
Language:
ota