Münâvî Câmiʿu's-Sagīr Şerhi'nde, ehl-i İslâm'a aʿdâ-yı dînin galebesi vâkiʿ ve müdâfaʿa müteʿazzir ü mümteniʿ olursa, sâyir müslimînin vikāye-i erâzî ve vesâyet-i nefs ü mâlları garazıyla inʿikād-ı sulh, feth u nusrat kabîlinden maʿdûd olduğunu tahrîr etmişdir. Müslime bin ʿAbdulmelik niyyet-i cihâd ile şucceʿân-ı ʿArab'dan müretteb pür-sâz ü seleb yetmiş seksen bin asker-i müntehab ile Şâm'dan râyet-efrâz-ı kıyâm ve sügūr-i İslâmiyye'den Kostantiniyye'ye varınca küffâr ile birkaç mahalde ber-zede-dâmân-ı hısâm olup, çend-în-bâr fevz ü zafere neyl ile mübtehic ve hadden bîrûn küffâr hufra-i nâra mütedahrac olmuşiken: “El-harbü sicâlün” kāʿidesi üzere cünûd-i muvahhidîne dahi bir defʿa şiken-i tefrika ʿârız olup, şedâyid ve nevâyib-i harbiyyeye ʿadem-i musâberetle ʿavdete niyyet etmişler idi. [M2 115] Mesleme bin ʿAbdülmelik bir mîr-i zâhiru'l-keşf ve gazâya hırs u şevki zâyid ʿani'l-vasf olduğundan, guzâtı vücûh-i istimâlet ve şevk ile igrâ ve niyyet-i ʿavd ü insırafların fesh u ilgā ve Kostantiniyye'ye gelüp, müsâmere-i hazret-i Şeyh-i Ekber'de tafsîl olunan mâ-cerâ vukūʿundan sonra mü'eyyeden ʿinân-ı ʿazîmeti Şâm tarafına irhâ etmişidi. Katʿ-ı felevât ve tayy-ı ʿakabât ile hâric-i Şâm'a vusûl ve ruhsat-hâh-ı duhûl oldukda, nasafat ü ʿadlde ahadü'l-ʿÖmereyn olan ʿÖmer bin ʿAbdülazîz halîfe bulunup, mülâkāta cevâz vermeyerek, Emîr-i müşârun ileyhi giriftâr-ı çâr-mevce-i işmiʾzâz edüp, ne hâl ise birkaç günden sonra bi-vâsıtati'ş-şüfeʿâ dâhil-i Şâm ve rü'yet-i hîş ü tebârıyla şâd-kâm olmuşidi. Birkaç defʿa dîvân-ı Halîfe'ye ʿazîmet ve rü'yet-i pür-behcetleriyle defʿ-i uvâʾim-i hasret kasdın edüp, ʿadem-i encâh-ı matlab ile âvâre-i huzûr ve bir müddetden sonra, meclis-i Halîfe'ye duhûl ile mesrûr olup, cürm ü günâhını suʾâl ve mukaddemât-ı rikkat-engîz ile istikşâf-ı serîre-i hâl eyledikde: "Sana renciş ü ʿitâba sebeb, asker-i İslâm'ı dûr-dırâz mahallere sevk ile itʿâb ve envâʿ-ı elem ü zahmet irtikâb etdirdigindir. Risâlet-penâh salla ʿaleyhi'l-İlâh hazretlerinin lü'lü'-pâş-ı tabakçe-i beyân oldukları kavl-i muʿteber üzere: "Kıyâmet gününde ʿÂdil-i hakīkī, ihkāk-ı hukūk-i mahlûkāt eyledikde, bir mü'minin ʿillet-i ifnây-ı vücûduyla muvâhaza olanlar tahlîs-i girîbânda ʿâciz iken, bu tarîkde maktûl olan cemʿ-i kesîr-i İslâm'ın cevâbında ne vechile tedârük-i ʿözr edersin Havâlî-yi ʿAmûriyye'nin -ki şimdi Ankara dimekle maʿrûfdur- fethi ile iktifâ lâzım iken, hadd ü kıyâsdan bîrûn ehl-i İslâm'ı aksây-ı diyâr-ı Rûm'a sefer etdirmek neden lâzım idi? Sana ʿârız olan cehl ü gafletden terettüb eden seyyî'âtına el- hâletü hâzihi muʿâmele-i ʿafv ile kalem-zen-i mazâ mâ-mazâ oldum” deyü ruhsat-ı kuʿûd ile Emîr-i mezkûru şeref-mend ü mesʿûd eyledi. Halîfe'nin Mesleme'yi ʿunf ile muvâhazesi sefer-i baʿîd ile itlâf-ı nüfûsdan tahzîr ve askeri mehleke ve muhâtaraya ilkādan menʿ ü tenzîr idi. Kartal ve İsmâʿîl vakʿalarında zâyiʿ olan nüfûs u çâr-pâ ve firâra iktidârı olmayarak me'sûr olan zuʿafâ lâ yuʿad ve lâ yuhsâ kabîlinden olup, düşmen sulha [M2 116] hâhiş göstermişiken, mümâşât olunmak lâzım gelse idi, cengin gāyetinde vukūʿ bulan musâlahadan birkaç kāt ziyâde Devlet-i ebed müddet'in fâyide edeceği mukarrer idi; “Zâlike takdîru'l-ʿAzîzi'l-ʿAlîm”.