Moskovlu kemâl-i istidrâc ile orduda bulduğu hıyâm ü mühimmât ve sâyir tarâyif-i eşyâyı taht ü târâc etdikden sonra, pes-mânde-i tavâyif-i askerîyi verâdan yetüşüp, nehb ü esîr etmek içün Katana ve Kazak tâyifesine ruhsat verüp, kefere-i mesfûre dahi taʿkībe şitâb ve ehl-i İslâm'ı giriftâr-ı ıztırâb eylediklerini, deryây-ı şecâʿatde neheng ve Rüstem-i destâne deng olan Abaza Paşa Hazînedârı Feyzullah Ağa müşâhede ve maʿiyyetinde olan levend süvârîleri ile muʿâvede edüp, ʿakab-gîrân-ı küffârı zor-bâzû-yı celâdet ile târ ü mâr ve vâfirini küşte-i seyf-i bettâr ve zahm-dâr-ı rumh-i hattâr edüp, bu ʿazîmet-i pür-heybet sebebi ile verâda kalan piyâdegân vâsıl-ı ser-menzil-i emn ü emân ve düşmen süvârîleri dahi baʿzı mürtefiʿ mahallerde encâm-ı hâle nigerân oldular. Kul Kethudâsı Süleyman Ağa mühr-i cihangerd gibi seyyâh-ı ʿâlem ve serhadlerde ifnây-ı ʿömr etmiş bir âdem olduğundan gayri, Hotin muhâsarasında zuhûr eden hıdmeti, bâʿis-i ʿizz ü rifʿati olup, Kul Kethudâlığı'nda istihdâm ve zabt-ı haşerât ve kahr-ı neferât husûslarında dahi şiddet-i siyâseti tecribet-güzâr-ı enâm olduğundan, sefere dâ'ir baʿzı mevâd mûmâ ileyhden iftikād olunur idi. Ağa Paşa'nın karşuya mürûru hengâmında Kethudây-ı Sadr-ı ʿâlî olan es-Seyyid İbrâhîm Efendi Ağa-yı mûmâ ileyhi sırran haymesine ihzâr ve Ağa Paşa'nın ʿale'l-ʿumûm Yeniçeri Ocağlusu'yla karşuya mürûrunun hüsn ü kubhunu [M2 90] istifsâr eyledikde, Ağa-yı mûmâ ileyh cevaba âgāz ve: “Nehr-i Tuna'nın tuğyânı hasebiyle inşâ olunan cisrin fâyidesi olmadığını beyân ve emr bi'l-ʿaks olursa mevcûd olan Açıklar imrâr-ı askere vefâ etmeyüp, nüfûs-i kesîre itlâfı hâtıra tebârdür etmekle, defʿ-i hatar-ı vârideyi sarfdan sonra muntazır-ı hükm-i kader olmak kâr-ı erbâb-ı nazar olup, bu sûretde Kartal'da fî bâdiyyi'l-emr bir mahallin etrâfı şeranpo ile ihâta ve top ve sâyir âlât-ı ceng ile tahsîn olunmadan ʿaskerin öte tarafa geçürülmesi gāyet muhâtaradır" deyü per-gâr-ı fikr-i dûr-endîşini idâre etmişidi. Mûmâ ileyhin tedbîri, tavr-ı maslahata muvâfık ve şart-ı ihtiyâta mutâbık iken, “el-muhlisûn ʿalâ hatarin ʿazîm” mefhûmu üzere sevk eylediği emr-i hayr hakkında müsteclib-i gezend ü
dayr olup, Ocağlu ʿumûmen karşu geçüp, bu dahi mürûra tehyyüʿ göstermiş iken ʿazl olunup, Edirne Ağalığı ʿunvânıyla Ordu-yi hümâyûn'dan ibʿâd ü tenzîh ve kemâl-i hüzn ü endûh ile meʾmûr olduğu semte viche-i ʿazîmeti tevcîh eyledi. “Ve kem sehmin tusîbü zerye'l-merâmî” mefhûmunca Ağa-yı mûmâ ileyhin bu bâbda re'yi sâyib ve sevk etdiği hısn-ı menîʿin ittihâzı emr-i vâcib olup, kavliyle ʿadem-i ʿamelin seyyi’esi çok geçmeden ser-zede-i zuhûr ve hadden bîrûn ve kıyâsdan efzûn nüfûs ü çâr-pâ güm-kerde vü telef olduğu, erbâb-ı vukūfa manzûr oldu. Kartal'da şeranpo ile bir mahall-i münâsib muhât ve top ve sâyir âlât-ı ceng taʿbiyesiyle riʿâyet-i şart-ı ihtiyât kılınsa idi, asker-i İslâm ʿavdetde mütehassın ve İsakçı'dan Açıklar ile imdâd irsâli dahi mümkin olup, tedârük-i hâciz ü hâyil ile defʿ-i sâyil ve hasma mukābil olmak sûretleri hâsıl olduğundan başka maslahat-ı harbin gāyeti dahi mechûl olup, [mısra]:
Ve ʿinde bulûgi'l-keddi saffû'l-meşârib
mü'eddâsınca şâyed nusrat u fevze dahi nâyil olurlar idi. “İzâ-lem tekün fî menzili'l-mer'i hurretün tüdebbiruhü dâʿat mesâliha dârihi”.
Bakıyye-i ahvâl-i ceng ve maʿzûlî-yi Kethudây-ı Kul
Attribution
- Citation:
- "Bakıyye-i ahvâl-i ceng ve maʿzûlî-yi Kethudây-ı Kul", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_739.html
Item Details
- Title:
- Bakıyye-i ahvâl-i ceng ve maʿzûlî-yi Kethudây-ı Kul
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1183
- Source:
- Nevzat Sağlam
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota