Vukūʿ-i meşveret ve meʿmûriyyet-i Ağay-ı Yeniçeriyân

Hân ve sâyir ru'esânın otuz günden berü mukābele-i düşmende muhârebeleri kabûl-i imtidâd ve düşmenin cemʿiyyeti meʾmûlden müzdâd olup, mukābeleye kesb-i istiʿdâd içün Serdâr-ı ekrem hazretlerinin Ordu-yi hümâyûn ile Tuna'nın karşu tarafına mürûrunu maslahat-ı vakt îcâb eylediğini hâvî irsâl olunan tahrîrât, ʿakd olunan meclis-i meşveretde kırâʾet olunup, Tuna'nın bu sâl-i ʿibret-iştimâlde sinîn-i mâzıyeden ziyâde cûş u tuğyânı olup, cisr binâsı bi't-tabʿ memnûʿ ve Ordu-yi hümâyûn'un sâyir cihetle karşu tarafa imrârında mühlike vü hatar emr-i maktûʿ olmağla, sebükbârca Serdâr-ı ekrem hazretlerinin ʿazîmetini erbâb-ı istişâre istisvâb ve müşârun ileyh hazretleri dahi bi'z-zarûre mümâşât ile ketm-i iztırâb eylediği hâlde, Yeniçeri Ağası bulunan Kapukıran Mehmed Paşa Vidin Vâlîsi iken, Krayova'da bulunan perâkende Moskovlu ve metbûʿları olan reʿâyânın istîsâline taʿyîn etdiği [M2 86] askerden baʿzan sûret-i galebe müşâhedesini düşmenin zaʿfına ve kendinün kuvet-i tâliʿine haml edüp, neyl-i zafer ile karşuya güzer etmek içün birkaç defʿa Serdâr-ı âlî-câh tarafından ruhsat-hâh olmuşidi. Serdâr-ı ekrem hazretlerinin sûret-i maʿlûme ile karşu tarafa meyl-i mürûrunu Ağa Paşa meclis-i meşveretde hiss eyledikde, hemân cevâba âgāz ve: “Bizler Devlet-i ʿaliyye'nin râtıbe-hârı ve bu eyyâm içün iʿdâd olunmuş ʿibâd-ı sadâkat-kârı olup, mâl ü cânımız ugūr-ı Pâdişâhî'ye fedâ ve cümlemiz nisâr-ı râh-ı gazâ olmak saʿâdetini ihrâza dest-i ber-endâz-ı dergâh-ı Hâlık-ı bî-enbâz olduğumuz zâhir u rûşenâ olmağla, hemân cenâb-ı devletiniz kutub-vâr merkezinizde ber karâr ve askere zahîre vü mühimmât îsâline ibtidâr buyurun, bu kulları ocağlu ile karşuya ʿubûr ve üç mahalden sâyir me'mûrlar ile bâ-fazl-ı Hak aʿdâyı makhûr ederiz” kelâmıyla derîçe-bâz-ı niyâz oldukda, müşârun ileyhin bilâ-taleb karşuya geçmek irâde-i kātıʿası hâzır bi'l-meclis olanlara hûş gelüp, hemân fâtiha-hân ve tekmîl-i esbâb ʿazîmetine berçîde-dâmân oldular. Bu niyyet ile Açıklar ihzâr ve Rebîʿulevvel evâyilinde baʿzı müteʿayyinân-ı devlet mübâşiriyyetleriyle Yeniçeri Ordusu ve Ağa Paşa karşu tarafa imrâr olunup, Kartal Sahrâsı madrib-i hıyâm-ı asker ve belki hem-reng-i deryâ-yı ahdar oldu. Boğdan Serʿaskeri Vezîr ʿAbdî Paşa asker-i bî-şümâr ile Nehr-i Seret'den güzâr ve istıhlâs-ı Yaş endîşe vü telâşıyla Fokşan üzerinden ʿazîmet edeceğini eşrâr-ı küffâr istihbâr eylediklerine binâʾen, mukābele kasdıyla Yaş'dan vâfir kâfir çıkup, kemîn-gâhda ihtifâ ve berü tarafda olan kefere dahi Hân ordusuna nazaran ekall-i kalîl olup, anlar dahi karagol tavrında baʿzan îkād-ı zinâd-ı harb ü vegā eyledikleri hâlde, Rusya askeri Merşalı Romançof on altı bin mürettep piyâde ile hareket eylediğini ahz olunan deliller ifâde vü tebyîn ve Hân ordusunda olanları tevhîş ü tevhîn edüp, cümlesi: “El-firâru mimmâ lâ yutâku min süneni'l-mürselîn" kavliyle ʿâmil ve sâyir asker dahi nehr-i sâyil gibi Falcı nâm menzile vâsıl ve meteris hafrıyla müştağil olduklarını ve ʿAbdî Paşa'nın bu cemiyyete inzimâmını o tarafda bulunan ehl-i tedbîr [M2 87] katʿan Serdâr-ı ekrem'e tahrîr ve maglatayı tevfîr eylediler. Müşârun ileyh top ve mühimmât ve asâkir-i kesîre ile Yaş istihlâsına meʾmûr ve aʿdâya sedd-i râh-ı ʿubûr iken Hân'ın ilhâhına ʿadem-i tehammül ile Silahdâr Ağası Çerkes Bey'i bu husûsa ordudan taʿyîn ve Nehr-i Prut'u berü geçüp, Hân ordusuna iltihâkını tavsiye vü telkīn eylediler. Müşârun ileyh dahi imtisâl-i emr-i kazâ cereyân ve nehr-i mezkûru ʿubûr ile Hân ordusuna karîb mahalde ittihâz-ı mekân eylediğine, vesâtat-i cevâsîs ile Merşal vâkıf ve hatar-ı taʿkībden emîn ve gayr-i hâyif olarak köprüsünü nasb ü inşâ ve berü tarafa geçüp, ʿAbdî Paşa ile mutârada üzere olan küffâra iltikā ve çerha şeklinde askerine ruhsat iʿtâ edüp, on gün kadar bu hâl müstemir ve cünd-i İslâm kelle ve dil ahzıyla müstebşir olmuşlar iken, düşmen-i mekkâr Yeniçeri Ocağı'nın berü tarafa geçdiğinden haberdar olup, iki orduyu bir yere getürmek mahzûrunu defʿ içün mâh-ı mezbûrun yirmi beşinci çeharşenbih gicesi sülüs-i âhîrede yerinden hareket ve karagola taʿyîn olununan Aydoslu Mehmed Hasekî ve sâyirleri ancak bir iki sâʿat kadar hâb-ı nûşînu musâberet ile orduya yarım sâʿat mahalde beytûtet etmiş bulunduklarından, küffâr ayaklarıyla merkūmları bîdâr ve ser-rişte vermemek içün sebîllerini tahliye ve kasd-ı bedlerin tahbiye eyleyerek meterislere tekarrub ve fi'l-hâl ateş-i top u tüfeng telehhüb edüp, ser-nihâde-i bâlîn-i gaflet olanlar bu tarrâka-i nâ-geh-zuhûrdan yakazân ve cümlesi serâsime vü hayrân olup, ibtidâ Arnabûd tâyifesi meterislerden firâr ve sâyir asker dahi bunlara kafâdâr olup, terk-i mühimmât ü hıyâm ve bilâ- muhârebe ʿavdet ile firâr ʿani'z-zahf kebîresini iltizâm eylediler. Ağa Paşa birkaç gün Kartal'da ikāmetden sonra Gölbaşı nâm mahalle nüzûl ve ferdâsı Hân ordusuna vüsûl kasdında iken, askerin bir mikdârı münhezimen ordusuna geldiğini müşâhede ile Hân ve ʿAbdî Paşa ordularının perîşanlığını idrâk ve ol dahi ricʿat-ı kahkarî ile Kartal'ın bir tarafına gelüp, bilâ-sebeb müşârun ileyhimâya hem-dest-i iştirâk oldu. Keyfiyyet-i mezkûreye Serdâr-ı ekrem hazretleri muttaliʿ [M2 88] olup, vukūʿ bulan ahvâli hükm-i kazâ vü kadere nisbetle Hân ve ʿAbdî Paşa ve Abaza Paşa ve sâyire fermânlar irsâl ve iʿtây-ı tesliyetle cümlesini mutmaʾinnü'l-bâl eylediğinden başka hıyâm ve sâyir levâzımlarını müceddeden tertîb ve ber-vech-i istiʿcâl taraflarına tesrîb ve Kartal ve gayri mahallerde perîşân olan asker dahi Ağa Paşa ordusuna ircâʿ u tergîb ve istimâlet-nâmeler ile tatyîb olundu.
Attribution
Citation:
"Vukūʿ-i meşveret ve meʿmûriyyet-i Ağay-ı Yeniçeriyân", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_737.html
Item Details
Title:
Vukūʿ-i meşveret ve meʿmûriyyet-i Ağay-ı Yeniçeriyân
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1183
Source:
Nevzat Sağlam
Format:
text/plain
Language:
ota