Bâlâda tafsîl ü beyân olunduğu vech üzere aʿdây-ı dînin sefâyini Bahr-i sefîd'de geşt ü güzâr ve cezâyir ve sevâhil-i İslâmiyye'ye îsâl-i hasâr eylediği tevâtür-yâb-ı iştihâr olduğuna binâ'en, defʿ-i mekîdet-i düşmen kasdıyla yirmi kıtʿadan mütecâviz sefâyinin levâzımâtı tîz elden tanzîm ve Kupudân-ı deryâ olan Hüsâmeddîn Paşa maʿiyyetine verilüp, muhâfaza-i etrâf husûsu tarafına gereği gibi tefhîm olunmuşidi. Müşârun ileyh bir vakt-i nahs-ı müstemirrede Âsitâne'den hareket ve Gelibolu'da ikmâl-i levâzım-ı cidâl sûretinde meks ü ikāmetden sonra birkaç kıtʿa sefîne ile Mora taraflarına ʿazîmet ve sefâyin-i bâkıyeyi dahi iktizâ eden mahallerin muhâfazasına taʿyîn ile hazm ü ihtiyâta riʿâyet etmişidi. Hubûb eden hevâ hılâf-ı matlûb olduğundan, harekete mecâl muhâl olup, bir müddetden sonra bâd-ı muvâfık-vezân ve süfün-i bâkıye mahall-i maksûda cereyân edüp, Kapudân Paşa dahi Mora sularına vâsıl ve sefâyin-i aʿdâ ile mütekābil olup, fi'l-hâl işʿâl-i nâ'ire-i ceng ü kıtâl ve der-ʿakab Anabolu Limanı'na duhûl ile bu tarafa ifâde-i hâl etmişidi. Müşârun ileyhin düşmen gemilerinden tenahhî ve limana duhûlü, mûcib-i cesâret-i aʿdâ ve limana vügül ü iktihâmlarına ʿillet-i akvâ olup, ne hâl ise mukābele ve hîn-i mukātelede hasmın üç anbarlı bir sefînesi sademât-ı toprâ dâ-şûbdan mütezelzil ve eczâsı mütehalhil olmağla, der-ʿakab garîk-i girdâb-ı fenâ ve ahşamdan sonra zikr olunan düşmen sefineleri ârâm edemeyüp, [M2 82] deryâ-yı vesîʿu'l-ercânın bir semtine sükkân-ı haybeti irhâ eylediler. Aʿdânın gaybeti sebebiyle Kapudân Paşa Anabolu Limanı'ndan bâd-bân-ı ʿazîmete küşâd verüp, Benefşe Burunu'na doğru ʿazîmet eyledikde, düşmen ile tekrar âgāz-ı ceng ü vegā ve ʿadem-i
müsâʿade-i rûzgâr ile gerü kalan sefînelere Sakız Limanı'nda iltikā ve tekmîl-i levâzım ile bi'l-ittifâk limandan çıkup, kasd-ı aʿdâ etmişleridi. Düşmen Sakız Cezîresi verâsından nümâyân ve Donanma-yı hümâyûn'a îrâs-ı ziyân edeceği Kapudân Paşa'ya beyân olundukda, Koyun Adaları etrafında mühimmât-ı cengi âmâde ve revzene-i ʿazîmeti sûy-i aʿdâya küşâde eylediklerinde, nâ-gâh aʿdâ gemileri be-dîdâr olup, nâr-ı pür-şirâr-ı kıtâl merreten baʿde uhrâ iltihâb ve lehîb-i mehîb-i cidâl iştiʿâl bulduğu hılâlde, “Nerre” deyü kāf-ı mesâff olan Cezâyirli Hasan Bey -ki, o esnâda Kapudâne-i hümâyûn'a râkib idi- düşmen-i dînin kapudânesine mukârenet ve iki tarafdan cenge mübâşeret olunup, aʿdâda mecâl-i mukābele ve ihtimâl-i mukātele ber-taraf ve sefîneleri zabt-kerde-i İslâm olacağını cezm ile mübtelây-ı endûh u esef olmalarıyla, râkib oldukları sefîneyi ihrâk ve bi-kazâʼillâhi Teʿâlâ sefîne-i mezkûre Kapudâne-i hümâyûna iltisâk edüp, iftirâk mümkin olmadığından, ikisi birden sûzân ve Cezâyirli Hasan Bey hezâr-mihnetle tahlîs-i cân eyledi. Bundan sonra Donanmay-ı hümâyûn Çeşme Limanı'na duhûl ve aʿdâ dahi o mahalle vüsûl ve tekrar cenge ibtidâr ve kavâriʿ-i top ile rûy-i deryâyı müvâzî-yi kûre-i nâr eylediler. Derya muhârebesinde aʿdâ yelken üzerinde iken limana tehassun mûcib-i muhâtara ve mühlike iken, Kapudan Paşa'nın limana duhûlü, zevâhir-i hâle nazaran kazâyı da'vet kabîlinden olup, şöyle ki defʿ-i sâyil sûretinde müşârun ileyh muhârebeye meşgūl iken aʿdâ neft ve sâyir eczây-ı nâriye ile memlû birkaç kayık işʿâl ve donanmaya îsâl eyleyüp, yek-diğere mücâveret ile iʿânet kasdında olan sefâyinin cümlesi mâh-ı mezbûrun on dördüncü cumʿa ertesi gicesi muhterik ve derûnunda olan asâkir bilâ-muhârebe İzmir ve sâyir sevâhile müteferrik ve Kapudân Paşa ve Cezâyirli Hasan Bey zahm-dâr [M2 83] ve Patrona Kapudanı ʿAli Kapudan ile diğer bir nefer kapudan, şinâver-i deryây-ı mağfiret-i hazret-i Âferîd-kâr oldular. O havâlî askerden hâlî kaldığına binâʾen, düşmen İzmir Körfezi'ne duhûl etmek ve rûy-i deryâda bulacağı sefîneyi gasb eylemek vâridât-ı hâtırdan olmağla, İzmir'den beş kıtʿa tüccâr sefînesi iştirâ olunup, İzmir'e on iki mîl buʿdu olan Sancak-burnu sugruna batırdulup, kalʿa-i mezkûreeye mehmâ-emken metânet verildiğinden başka, mukaddemâ iʿânet içün techîz olunan karaveleler dahi bulundukları mahallerde tevkīf olunmak içün Seddü'l-bahr muhafızı olan Sadr-ı sabık ʿAli Paşa'ya mahsûs emr-i ʿâlî ısdâr ve sevâhilde ve deryâda bulunan tüccâra dahi bu keyfiyyet ihtâr olunup, tufân-ı muhârebe sükûn buluncaya dek oldukları mahallerde ikāmet ve ʿadem-i hareketleri teʾkîd ve kılāʿ u suğûr mustahfızlarına teyakkuz üzere bulunmaları emrinde teşdîd olundu. Etrâf ü eknâfın insidâdı maʿlûm-i cumûʿ-i eʿâdî olduğuna binâ'en, îsâl-i zarardan nevmîd ve sefînelerini Koyun Adası etrafında taʿmîr ʿakabinde nâ-bedîd oldular. Bu kazıyye-yi ʿibret-nümûn kâffe-i Müslimîn'i mahzûn ve bâ-husûs Şehriyâr-ı gayret-şiʿâr hazretlerini mübtelây-ı kalak ve ihtilâc-ı derûn eyleyüp, ahz-ı sâr-ı İslâm ve te'yîd-i şerîʿat-ı Fahr-i enâm zimnında dergâh-ı Hâlık-ı bî-enbâza refʿ-i eküff-i niyâz eylediler. Kapudan Paşa'nın bu hâlet-i
müdhişe, taksîrâtına mahmûl ve fi'l-hâl maʿzûl olup, ümerâ-i deryâdan Caʿfer Bey'e Mîr-i mîrânlık ihsân ve deryaya Kapudan nasbıyla kâm-rân kılınup, mersây-ı tersânede mevcûd altı kıtʿa sefîne techîz ü tertîb ve ʿale'l-ʿacele maʿiyyetine tesrîb olunduğundan başka, Ülgün ve Bar taraflarından dahi otuz kıt'a kadar sefâyin tanzîm ve Ak-deniz muhafazasına taʿyîn ile sadd-i gezend-i hasm leʿîm kılınmak üzere iktizâ eden mebâliği mübâşirine teslîm ve lâzım gelen evâmiri İskenderiyye Mutasarrıfı'na hitâben terkīm olundu.
İhtirâk-ı donanma ve ʿazl-i Kapudân-ı deryâ
Attribution
- Citation:
- "İhtirâk-ı donanma ve ʿazl-i Kapudân-ı deryâ", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_734.html
Item Details
- Title:
- İhtirâk-ı donanma ve ʿazl-i Kapudân-ı deryâ
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1183
- Source:
- Nevzat Sağlam
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota