Cizye Muhasebesi'yle Bender Defterdârı olan Cânibî Dâmâdı Ahmed Efendi'ye hîn-i me'mûriyyetinde o havâlîden zehâyir iştirâ ve anbârlara imlâ ve Bender Serʿaskeri ordusuna rûz-i merre taʿyînat iʿtâsıyla fazlasını der-anbâr ve Sancağ-ı Şerîf ordusiyçün
iddihâr etmek ve bu maslahat içün cânib-i mîrîden vâfir meblağ teslîm ve masrûfâtının kāʿide-i mîrî üzere mahsubiyyeti dahi tarafına tefhîm olunmuşidi. Bender'e vusûlünde hükm-i Hânî ile Bucak Tatarı Bender'e zahîre getürüp, farz olunan behâsıyla beyʿa ʿarz eylediklerinde, her ne kadar kıyem-i zehâyir tenezzülde görüldüyse dahi, giderek tenezzül ziyâde olacağını mülâhaza ile katʿ-ı rağbet ve Tatarlar dahi intifây-ı nefâk ü revâc ile zahîreye ʿadem-i ihtiyâç mülâhazasını edüp, hamûlelerini nakl ve âhar mahallere beyʿ etdiklerinden, Bender'de kaht ü galâ zuhûruyla, Serʿasker ordusunun idâresi müşkil ve bu sûretde iddihâr mâddesi dahi nâ-kābil olup, zarûrî mukaddemâ der-anbâr olunan zehâyiri sarf ü ifnâ ve baʿzan bedel iʿtâsıyla ashâb-ı taʿyînâtı irzâ üzere iken Ordu-yi hümâyûn ile hisabdan bîrûn süvârî ve piyâde Bender Sahrâsı'nı hem-reng-i bukalemûn edüp, mukaddemce furûnlar ihzâr ve zehâyir iddihâr olunmadığından, hemân o gün tâyife-i askerîyi zarûret-i istîʿâb ve nân ü şâʿir [M2 17] sevdâsı cümlesini endâhte-i hılâb-ı ıztırâb edüp, Bender muhtekirleri bir ʿalîkı evvelki gün bir guruşa ve ikinci gün üç guruşa dek furûht edüp, anların dahi sevdây-ı tamaʿ ile zahîreleri tekmîl ve zarûret-i ekli defʿ etmeyecek nakde tebdîl olunduğu ve Hân-tepesi'nden Bender'e gelince, esnây-ı râhda zehâyirden zarûret çekilerek, Bender'de refâhiyyet-i tesliyyeti havâtır-ı askerde cevelân eder iken, Bender'e vusûl günü fıkdân-ı zehâyir âz kaldı ki, sebeb-i guluvv-i asâkir ola. Binâʾen ʿalâ zâlik Bender Defterdârı ʿazl ve hılâf-ı ʿâde Muhzır Ağa mahbesine nakl ve bir iki günden sonra hisâbı ru’yet olunmak içün Baş-bâkīkulu Ağa çadırına habs ile endâhte-i hâviye-i mezellet ü ezell olup, Baş-muhasebeci Şehdî ʿOsmân Efendi Bender ordusuna Defterdâr nasb u taʿyîn ve mehmâ-emken suʿûbet-i umûru tehvîn olundu. Kıllet-i zâd behânesiyle iki günden sonra dirlikde ʿalâkası olmayup, nehb ü gāret kasdıyla Ordu-yi hümâyûn'a tebeʿiyyet edenlerden beş on bin âdem İsmâʿîl Geçidi'ne ve sâyir mahallere müteferrik ve âharlara sirâyet emri mütehakkak olduğundan meʿâbir ve mesâlike evâmir-i ʿaliyye tesyâr ve o makūlelerin râh gürîzleri sedd olunmak tenbîhâtı vülâta ü hükkâma işʿâr olundu. Bundan sonra yirmi yedi gün Bender'de ikāmet olunup, Kili ve Akkermân ve sâyir emâkinden ʿaraba ve hayvânât ile zahîre nakl olunup, yevmiyye yüz yirmi beş kîle şaʿîr ve altı bin dokuz yüz çuval dakīk ve dört bin kantâr beksemâd verilüp, gâh ʿaynen gâh nısfı bedelen iʿtâ olunmağla, Bender'de ve Tuna havâlîsinde olan zehâyire bi'l-külliyye nefâd gelüp, zahîresizlikden sâl-i kābilde o mahallere aʿdây-ı dîn ber-vech-i sühûlet müstevlî olduğu mahalleri geldikce îzâh ü tebyîn olunur. Bi'l-fi'l Defterdar olan İbrâhîm Efendi bu hâl-i ʿibret-iştimâli müşâhede ile sarf-ı makdûr ve Bender'de furûnlar binâsında ve askere zahîre yetişdirmek emrinde saʿy-i nâ-mahsûr eylediği, reʿye'l-ʿayn manzûr olduysa dahi sû-i tedbîr kabîlinden olan serhadleri zehâyirden ifrâğ ve vaktinde serhad-nişînleri elem-i cûʿdan hâlet-i mahmasaya iblâğ eyledi.
Ahz u habs-i Defterdâr-ı Bender
Attribution
- Citation:
- "Ahz u habs-i Defterdâr-ı Bender", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_667.html
Item Details
- Title:
- Ahz u habs-i Defterdâr-ı Bender
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1182
- Source:
- Nevzat Sağlam
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota