Kal'a-i mezbûre bir sahrây-ı vesî' ortasında tahmînen ʿarz-ı kaddi otuz arşûn hendek ve nehr-i cârî ile ihâta olunmuş kesme kayadan bir suffe üzerinde burc-i bârû kaydından âzâde mütevassit bir kal'a-i hod-restedir. Cânib-i cenûbîsine bir küçük kal'a ve tâbya binâ kılınup, bunlarla büyük kal'a mâ-beyni bir uzun ve minâre boyu yüksek kârgîr köprü ile ittisâl-pezîr olmuşdur. El-hâletü hâzihî bir müddetden berü ta'mîr mekūlesi iltifâtdan sâkıt olmağın, yapulu yerlerinin ekserî yıkılmağa yüz tutmuş olduğu muʿâyene ve yanımızda bulunan baʿzı kābil-i hitâb âdemlerine: “Bunun gibi gereklü kalʿayı niçün böyle harâb terk edersiz?” dediğimizde; “Bu kalʿanın Devlet-i ʿOsmâniyye'den gayrı hasm ü harâbdârı yokdur. Anlarla sulhumuz mü’ebbed ve mü’ekked olmağın, bî-hûde taʿmîr ü tahsîn dağdağası çekilmek iktizâ eylemez” deyü cevâb verilmişdir. Kalʿa-i mezbûra bin seksen üç târîhinde Lehlü'nün baʿzı sû-i harekâtına mücâzeten iʿmâl ve kendülere gûşmâl olmak üzere kahren feth ü teshîr olunmağın; Düşdü Kamaniçe hısnına nûr-i Muhammedî medlûlünce ortasında iki büyük kenîse, vazʿ-ı minâre ve minber ile câmiʿ-i lâmiʿ kılınmış imiş. Yüz on senesi esnâsında iktizây-ı sulhla kendülere red olundukda, yâdigâr-ı ehl-i İslâm olmak üzere zikr olunan iki câmiʿden birinin minâresi ve birinin minberi ʿalâ hâlihî ibkā olunup, minâre zahrına târîh vazʿıyla; Ve izâ nazarte ile'l-bikā ʿi vecedtehâ Teşkā kemâ teşka'r-ricâlü ve tesʿadü mazmûnu tahrîr olunduğu müşâhede olunmağın, ʿinâyât-ı Sübhâniyye ile karîben asl-ı [M1 244] İslâmî'sine râciʿ ve â'ib ve menâr-ı minberi ke'l-evvel gülbang-i Muhammedî ile velvele-endâz-ı etrâf ü cevânib olmak recâsı arz-ı dergâh-ı Mevlây-ı ʿazîmü'l-mevâhib kılınmışdır. Zikr olunan İzvaniçe'den katʿ-ı menâzil-i diyâr ve ekseriyyâ göller kenârında ʿimâret-pezîr olmuş kasabât ü kurâdan güzâr olunarak sekiz günde İlbov nâm şehr-i meşhûra varıldı.