Müteveffây-ı müşârun ileyh Devlet-i ʿaliyye'de Reʾîsülküttâb olan Küçük Çelebi dimekle maʿrûf Mehmed Efendi'nin sulbünden rûd-i zindegânîye vürûd ve giderek kesb-i nümûvv-i vücûd eyleyüp, bin yüz yirmi senesi recebinde Müftiyyü'l-enâm bulunan Ubîh-zâde ʿAbdullah Efendi, mahdûm-i mûmâ ileyhin kābiliyyetine nazar ve Medrese ruʾûsuyla kadrini bâlâter edüp, Şeyhulislâm İsmâʿîl Efendi'ye dâmâd ve bu takrîb kibâr-ı ʿulemâya cihet-i karâbetle râbıta-bend-i iʿtızâd ve devre-i muʿtâdeyi baʿde't-tekmîl Yenişehir-i Fenâr Kazâsı'nı tahsîl etmişidi. Elli iki târîhinde Burusa'ya Hâkim ve elli yedide Medîne-i münevvere'ye ʿâzim ve altmış birde İstanbul Kazâsı'ıyla kâmrân ve yetmiş târîhinde Sadâret-i Anadolu ile şâdân olup, baʿde'l-ʿazl bâ-pâye Sudûr-i Rum'a vasl olunmuşidi. Yüz yetmiş iki zilkaʿdesinde Müftiyyü'l-enâm ve hallâl-ı müşkilât-ı hâss u ʿâmm olup,
fâzıl-ı devrân
(فاضل دوران)
meşîhatlerine târîh vâkiʻ olduğundan başka Sadr-ı vakt Râgıb Paşa,
Binde bir ancak düşer bu resme târîh-i latîf
Câh-ı fetvâ olsun İsmâʿîl Efendi'ye saʿîd
(جاه فتوى اولسون إسماعيل أفنديه سعيد)
târîhini gûyâ ve Halîl Resâ dahi;
Oldu İsmâʿîl Efendi ʿizz ile Müftiyyü'l-enâm
(اولدي إسماعيل أفندي عز إيله مفتي الأنام)
[M1 180] târîh-i benâmıyla şöhret-nümâ oldu. Sekiz mâh kadar mesned-nişîn-i Fetvâ ve ber-medlûl [mısra] Li-külli'm-ri'in yevmen mine'd-dehri musarraʿun ʿâzim-i cenâb-ı ʿukbâ oldu. Müşârun ileyhin her fende eli ve meʿârif ü ʿulûm-i cüzʼiyye ve külliyyede medhali olduğundan gayri elsine-i selâsede nazmen ve nesren güftâre kudretleri olup, nazm-ı selîsi dîvânından ve nesr-i matbûʿu târîhinden maʿlûmdur. Hak budur ki inşâsı, rağbet-şiken-i Münşe'ât-ı Harizmî ve bedîʿ-i zemân ve sebk ü insicâm-ı elfâzı dağzen-i kalb-i Vassâf ve hâce-i cihân olup, şiʿri Sebʿa-i muʿallakaya sâmin ve esdâf-ı elfâzında dürer-i meʿânî-yi latîfe kâmin olup, cemʿ etdiği kütüb-i latîfe ve devâvîn-i nefîse hâric-i hadd-i ihsâ ve imzâsıyla bu Fakīr'in müşâhede eylediği kütüb ulûf derecelerine resâdır. [Mısra]:
ʿÂsım İsmâʿîl Efendi kıldı firdevsi mekân
(عاصم إسماعيل أفندي قلدي فردوسي مكان)
Nevres merhûmun fevtine inşâd etdiği târîhdir. Müşârun ileyhin eşʿârından yâddâşt olan beyitler bu mahalle kayd olundu. Beyt:
Hep hüsn ü ʿaşka dâ'yir imiş güft [ü] gûy-i halk
Dillerde dâstân imiş esrâr sandığım
ve lehû:
Düm-i tîğ-i siyeh-tâb-nigâhın kılma zehr-âlûd
O kudretden mükehhal-çeşme zâlim sürmeler çekme.
Terceme
Attribution
- Citation:
- "Terceme", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_370.html
Item Details
- Title:
- Terceme
- Creator:
- Ahmed Vâsıf Efendi
- Date Created:
- 1173
- Source:
- Nevzat Sağlam
- Format:
- text/plain
- Language:
- ota