Zikr-i nizâm-ı umûr-ı Mısrıyye ve ʻavdet-i me'mûrân

Bâlâda sahîfe-zebân-ı beyân [M1 173] olduğu vechile me'mûrlar hutût-ı hümâyûn ile müveşşah evâmir-i celîle ile Mısır'a ʻazîmet etmişler idi. Suver-i me'mûriyyetlerini Vâlî-yi Mısır Vezîr Mustafa Paşa'ya irâ'et ve dîvân tertîbine mübâşeret ve ümerâ vü ʻulemâ ve sâyir müteʻayyinân ictimâʻ ve cehren kırâ'at olununan evâmir-i ʻaliyyeyi istimâʻ ile kulûb-ı kāsiyelerine hafakān ve beşerelerine safret-i havf tarayânıyla imtisâl-i evâmir edeceklerini birer birer teʻahhüd ve fîmâ-baʻd umûr-ı devlete ihtimâm ve tekayyüd üzere olacağları yemîn ü sevkendleriyle te'ekküd edüp, fesh-i dîvân ve konağlarına gelüp, ru'yeti şahsına münhasır olan umûru herkes kuvvetden fiʻle îsâl zımnında sarf-ı tâb ü tüvân eylediler. Şöyle ki, Haremeyn-i şerîfeyn ehâlîsinin muʻayyen olan gılâl ve deşâyiş ve cerâyeleriyle levâzım-ı Mescideyn-i şerîfeyni senesi zarfında Nehr-i Nil üzerinde mevcûd sefâyin-i cedîde ile cânib-i Haremeyn'e irsâl eyleyeceklerini ve irsâliye ve Kîlâr-ı ʻâmire zehâyiri yine senesi içinde mahalline îsâl olunup, irsâliyyeden gayri ez-muʻtâd fermân-ı ʻâlî sâdır olmadıkça bir akça sarf olunmamak ve cüz'iyye-i şerʻiyye baʻde't-tahsîl iktizâ eden mal ve irsâliyesi temâmen mahallerine teslîm olunup, ʻuhdelerinde olan mukātaʻâtdan Haremeyn-i şerîfeyn içün tahsîli lâzım gelen gılâl gill ü gişden ʻârî ve sayfî gılâl olarak Mısır'a nakl ve Vâlî maʻrifetiyle anbarlara vazʻ ve evvel be-evvel bender-i Süveys'e irsâl ve mahallerine îsâl olunmak ve sâdât-ı Bekriyye ve Câmiʻ-i Ezher ʻulemâsının ve Hasaneyn ve Şâfiʻiyye ve sâyir erbâb-ı istihkākın cerâye- leriyle cerâyeleriyle tevâyif-i askeriyye gılâli ʿaynen mahallerine ve eytâm ü erâmil ve cevâli ve keşîde aklâmından ashâb-ı vezâyifin ʿulûfeleri üç ayda bir defʿa dîvân-ı Mısır'da Vâlî-yi memleket muvâcehesinde edâ ve ashâbına teslîm ü iʿtâ olunmak ve nizâm-ı memleket-i Mısrıyye zımnında şeref-rîz-i vürûd olan evâmir-i ʿaliyyenin icrâ ve infâzına ʿan-samîmi'l-kalb saʿy ü ihtimâm ve bu sâlde edâsı lâzım gelen mâl sene-i âtiyeye tevkīf olunmayup, bir sebeble te'hîr olunmuş ise dahi fi'l-hâl ikmâl ü itmâm olunmak ve vülât-ı Mısır ve hâkimü'ş-şerʿ bulunanların ahkâmına ittibâʿ u muvâfakat ve hilâf-ı nizâm harekete kıyâm eden şekāvet-pîşeleri, ocakları, zâbitleri maʿrifetleriyle ahz ve Vâlî-yi Mısır'a teslîm ile cürm ü kabâhatlerine göre siyâset olunmak ve işbu mevâdd-ı meşrûta ve kuyûd-i mebsûtanın birine halel târî olmayup, muhafazasına teʿahhüd eylediklerini hâvî hüccet verdiklerinden gayri [M1 174] sâdât-ı Bekriyye ve ʿulemây-ı Ezheriyye dahi bu sûret-i haseneye tekeffül edüp, bin yüz yetmiş iki senesi târîhiyle verdikleri senedât ü hücec dîvân-ı hümâyûn kalemine kayd etdirilüp, Baş-muhasebeye ʿilm ü haber kā'imesi verildiğinden başka, me'mûrların getürdükleri tahrîrât-ı sâ'ire mantûkunca emvâl-i bâkāyâ ve gılalden Haremeyn-i şerîfeyne maʿa ücret-i şütürân üç yüz otuz kîse-i Mısrî ile mâl-i surreden bakāyâ iktizâ eden üç yüz seksen kîse-i Mısrî bi't-temâm tahsîl ve on beş bin erdeb-i ʿaynî gılâl dahi Süveyse gönderilmek üzere anbarlara vazʿ u teşhîn ve ʿulemây-ı Ezher ve sâ'ir erbâb-ı istihkākın bakıyye iki yüz erdeb gılâlleri dahi ashâbına teslîm olundukdan sonra Rıdvan Kethudâ Hulvânî bakāyâsından ve Deli Beyzâde Mehmed Bey'in Defterdarlığı vaktinde kalan Kilâr-ı ʿâmire zehâyiri semeninden ve iki senelik istirdâd ve terekkıyât behâsından min haysü'l-mecmûʿ bin dokuz kîse-i Mısrî bi't-temâm mübâşir-i mûmâ ileyhe teslîm olunduğundan fazla be-her sene Kilâr-ı ʿâmire'ye mahsûs olup, bakāyâ kalan pirinc ile yetmiş iki senesine mahsûben Tersâne-i ʿâmire'ye irsâli iktizâ eden iki bin kantar üstûbi ve yüz kantar ispavlo ve elli kantar tiyel İskenderiyye Limanı'nda mevcûd bulunan bazergân kalyonlarına vazʿ u tahmîl olunduğunu müşʿir defterler ile nakden teslîm olunan meblağı rebîʿulâhirin yirmi yedinci günü mübâşirler bahren Âsitâne-i saʿâdet'e getürüp, mahalline teslîm ve hidmetlerini tetmîm eylediler. Ümerây-ı mütegallibenin ser-i nahvetleri kımme-i semâya resîde ve ahkâm-ı Sultânî bir zemândan berü kutr-i Mısır'da nâ-şenîde olmuşiken ʿazîmet ve himmet-i Şâhâne ile fevka'l-me'mûl maslahat görülüp, tahsîl-i cerâyâ ve gılâl-i fukarâ ile mazhar-ı duʿây-ı bî-intihâ oldular.
Attribution
Citation:
"Zikr-i nizâm-ı umûr-ı Mısrıyye ve ʻavdet-i me'mûrân", Ottoman Text Corpus, Merve Tekgürler, https://mervetekgurler.github.io/ottoman_text_corpus_website/items/ave1752_360.html
Item Details
Title:
Zikr-i nizâm-ı umûr-ı Mısrıyye ve ʻavdet-i me'mûrân
Creator:
Ahmed Vâsıf Efendi
Date Created:
1173
Source:
Nevzat Sağlam
Format:
text/plain
Language:
ota