Sakarya Nehri İznikmid'e üç merhale olup, ihtilâtında fevâyid-i ʿazîme olduğunu ve bâ-husûs Tersâne-i ʿâmire'ye iktizâ eden ecnâs-ı kerâste ve Âsitâne-i saʿâdet'e lüzûmu olan hatab sehlü'n-nakl idüğünü dokuz yüz senesinde Sinân Paşa, ʿatebe-i ʿaliyyeye ʿarz etmişidi. Nehr-i Sakarya, Sapanca Gölü'ne ve Sapanca Gölü dahi İznikmid deryâsına icrâ olunmak bâbında hükm-i Cihân-mutâʿ sâdır olup, “Ser-miʿmârân-ı hâssa ve Müneccim ve Râsıd olan Monla Fütûh ve Miʿmâr Çavuş ve Miʿmâr Süleymân ve suyolcularından Yûsuf ve ʿAli ve Su Nâzırı ve gayriler taʿyîn ve ittisâli mümkin müdür? görülüp, künh ü hakīkati ile ʿarz oluna” denmekle meʾmûrlar mahalline varup, gereği gibi keşf ü tedkīk ve Nehr-i Sakarya'nın gadîre cereyânını tahkīk ve Sapanca Gölü'nün İznikmid deryâsı cânibine varılup, gadîrin İznikmid deryâsına mesâfesi yirmi iki bin zirâ olduğunu ve yolunda dağ ve taş olmayup, basît u müstevâ olduğunu re'ye'l-ʿayn müşâhede ile cereyânını tehvîn eylediklerinden gayri, etrafında olan cibâl-i şâhikanın kerâstesi ilâ mâşâʾallâh katʿ ve nakl olunsa [M1 163] vâreste-i nefâd ve belki vüsʿat-i cevânib sebebi ile yevmen fe-yevmen kesb-i nemâ ile müzdâd olacağı ve binâ olunacak kadırgalar içün Sapanca Gölü kurbunda Tersâne inşâ olundukda, mîrîye küllî fâyide terettüb eyliyeceğinden nazarı katʿ ile zâd ü zahîre kelek ve sâllar ile gadîre ve gadîrden İstanbul'a gelüp, gerek zehâyir ve gerek hatab ve sâyir levâzım erhas behâ ile beyʿ olunacağını sûret-i mesâha ve hisâb ile Der-i devlet'e ʿarz etmişler idi. Bu emr-i heyyin ü yesîr o hilâlde zuhûr eden eşgāl-i devlet hasebiyle vakt-i ferâğa taʿlîk u teʾhîr olunup, bin altmış dört târîhinde dahi Hindî-oğlu dimekle maʿrûf olan kimseyi Sultân Mehmed Hân merhûm taʿyîn edüp, baʿde'l-keşf, "hafr olunacak mahallerden bisâtat-ı arz hasebiyle cereyânı mümkin ise dahi tathîrinde küllî zahmet vardır” deyü mağlata eylediğinden başka, baʿzı kurâ ve çiftliğe ve merâtiʿ-i hayvânâta zarar-ı aʿzîmi olduğunu takkrîr eylediğinden, himmet-i Şâhâne'ye îrâs-ı fütûr etmişidi. Bu tafsîlât mesmûʿ-i hazret-i Tâcdârî olup, deryâ-yı himmetleri cûş ve şevk-ı tabʿ-ı Mülûkâne'leri hurûş edüp, nehr-i mezkûrun icrâsını irâde ve keşf ü muʿâyene zımnında Kethudây-ı Sadrıaʿzamî ve Re'îsülküttâb ve Cebeci-başı ve müderrisînden ʿilm-i mesâhada mehâreti müsellem olan Girîdî Ahmed Efendi ve sâyir erbâb-ı vukūf mahalline firistâde olunmuş idi. Bir mikdâr yer hafr olunup, su çıkmağa başladığından ve eyyâm-ı şitâ teʿâkubundan gerüye ʿavdet ve ʿalâ rivâyetin o havâlîde bulunan ashâb-ı ʿalâka ve emlâk küllî zarar mülâhaza vü idrâk eylediklerinden tarîkını bulup, me'mûrları tağlît ile bu maslahat-ı nâfiʿadan tebrîde saʿy ü dikkat eylediler.